II SA/Op 637/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie: sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant : st. sekretarz sądowy Katarzyna Johan po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 lutego 2009 roku sprawy ze skargi I. G. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...], nr [...], Starosta [...] uznał I. G. za osobę bezrobotną z dniem 14 lutego 2008 r., bez prawa do zasiłku. I. G. pouczony został przez organ o obowiązku zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym terminie, w celu potwierdzenia swojej gotowości do pracy. Decyzją z dnia [...] Starosta [...] orzekł o utracie przez I. G. statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 sierpnia 2008 r. W uzasadnieniu organ podał, że I. G. nie stawił się w Powiatowym Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie, tj. w dniu 1 sierpnia 2008 r. i nie powiadomił w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie swego niestawiennictwa. I. G. złożył odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc, iż przedłożone przez niego w Urzędzie orzeczenie lekarskie stwierdzające u niego umiarkowany stopień niepełnosprawności na okres do maja 2009 r. i jednocześnie poświadczające jego niezdolność do pracy, zwalnia go od obowiązku stawiennictwa w PUP. Z tego względu, w jego opinii, wydana decyzja była bezpodstawna. Wojewoda Opolski decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał treść przepisów art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 33 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) oraz art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92) i wskazał, że pomimo posiadanego przez I. G. orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a także wiążącej się z tym niezdolności do pracy, był on osobą o statusie bezrobotnego w rozumieniu wskazanych przepisów. Z posiadaniem natomiast tego statusu związany jest obowiązek zgłaszania się do właściwego PUP w wyznaczonych terminach celem potwierdzania gotowości do pracy. Niestawiennictwo zaś, oraz brak jego usprawiedliwienia w ciągu 7 dni, stanowi podstawę do pozbawienia tego statusu. Organ odwoławczy podkreślił, że orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i wiążąca się z tym niezdolność do pracy nie wyklucza zatrudnienia takiej osoby w warunkach pracy chronionej albo na otwartym rynku pracy na stanowiskach pracy przystosowanych do stopnia i rodzaju niepełnosprawności. Skoro zatem nie istnieją przeszkody w podejmowaniu przez osoby niepełnosprawne pracy w określonych przepisami warunkach, są one zobowiązane, tak jak pozostałe osoby bezrobotne, do wypełniania wskazanego obowiązku stawiania się w PUP, pod rygorem utraty statusu bezrobotnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu złożył I. G. wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i przywrócenie skarżącemu statusu bezrobotnego. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że przy dokonywaniu rejestracji jako osoba bezrobotna, przedłożył do Urzędu orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności, w którym stwierdzono, że może on być zatrudniony na otwartym rynku pracy. Następnie w czerwcu 2008 r. skarżący przedłożył nowe orzeczenie, stwierdzające już jednak umiarkowany stopień niepełnosprawności, w związku z którym został uznany za niezdolnego do pracy. W ocenie skarżącego legitymowanie się takim orzeczeniem, stanowiło wystarczające uzasadnienie jego niestawiennictwa aż do dnia wskazanego w tym orzeczeniu, tj. do 31 maja 2009 r. W związku z tym, w ocenie skarżącego, nie miał on obowiązku stawiania się w PUP w dniu 1 sierpnia 2008 r., a co za tym idzie niesłusznie pozbawiono go statusu bezrobotnego. Jego zdaniem, zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności ponieważ została wydana z naruszeniem terminu określonego w przepisie art. 35 K.p.a. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda Opolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są m.in. do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to, iż Sąd przy rozpatrywaniu sprawy nie bada ani celowości, ani słuszności zaskarżonego rozstrzygnięcia, a ogranicza się do stwierdzenia, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego dopuszczalne było wydanie decyzji będącej przedmiotem sprawy. W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu - art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody Opolskiego z dnia [...] utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Starosty [...] o utracie przez I. G. statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 sierpnia 2008 r. Podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia były przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), zwana w dalszej części ustawą o promocji. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieucząca się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Stosownie natomiast od treści przepisu art. 33 ust. 3 ustawy o promocji, każdy bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Niedopełnienie wskazanego obowiązku, zgodnie z przepisem art. 33 ust. 4 pkt 4 tej ustawy, skutkuje obligatoryjnym pozbawieniem przez starostę statusu bezrobotnego osobę, która nie stawiła się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 3 miesięcy od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy. Znamiennym w przedmiotowej sprawie jest to, iż skarżący w żadnym miejscu nie kwestionował przywołanych regulacji prawnych, ani faktu, iż rzeczywiście nie wypełnił wskazanego w nich obowiązku, w postaci stawienia się w Urzędzie w wyznaczonym terminie. Skarga opierała się natomiast na zarzucie nieuwzględnienia przez organy administracji usprawiedliwienia niestawiennictwa w postaci, znajdującego się w aktach, orzeczenia stwierdzającego u I. G. umiarkowany stopień niepełnosprawności, w szczególności zaś znajdującym się w tym orzeczeniu stwierdzeniu o niezdolności skarżącego do pracy. W ocenie skarżącego takie orzeczenie zwalniało go z obowiązku wynikającego z przepisu art. 33 ust. 3 ustawy o promocji. Wspomnieć trzeba, że instytucja niepełnosprawności regulowana jest przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zgodnie z art. 4 ust. 2 tej ustawy, do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych. Przy czym zaliczenie do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie wyklucza możliwości zatrudnienia takiej osoby u pracodawcy niezapewniającego warunków pracy chronionej, w przypadkach uzyskania pozytywnej opinii Państwowej Inspekcji Pracy o przystosowaniu przez pracodawcę stanowiska pracy do potrzeb osoby niepełnosprawnej albo zatrudnienia w formie telepracy (art. 4 ust. 5 ustawy). Osoba niepełnosprawna może posiadać także status osoby bezrobotnej, jednak w zakresie definicji i rozumienia pojęcia osoby niepełnosprawnej bezrobotnej, przepis art. 2 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej odsyła do regulacji zawartych w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Mając powyższe na względzie, koniecznym jest poczynienie ogólnej uwagi, iż już z samego tytułu ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych wynika leżące u jej podstaw założenie, że osoby cechujące się naruszoną sprawnością organizmu nie powinny być w żadnym zakresie wyłączane i pozbawiane możliwości prowadzenia aktywnego życia zawodowego, pod warunkiem oczywiście dostosowania go do swoich możliwości fizycznych i umysłowych. Na tle tego spostrzeżenia, interpretacja przywołanego przepisu art. 4 ust. 2 ustawy o rehabilitacji, w części w której stanowi on, iż do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu niezdolną do pracy, musi prowadzić do wniosku, iż ustawodawca pod pojęciem "niezdolna do pracy" rozumiał niezdolność do zatrudnienia w warunkach, w których pracują osoby posiadające pełną sprawność organizmu. Przy czym za warunki pracy należy rozumieć zarówno jej rodzaj, miejsce wykonywania, jak i czas pracy. W świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, iż uznanie za niezdolnego do pracy nie wyklucza posiadania statusu bezrobotnego, gdzie przyczyną braku zatrudnienia nie jest niezdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy, lecz brak odpowiednich stanowisk na rynku pracy. Potwierdzeniem tego jest powołana wyżej definicja z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, gdzie podstawową cechą bezrobotnej osoby niepełnosprawnej jest jej zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie wymiaru czasu pracy. Innymi słowy niezdolność do zatrudnienia w warunkach, w których pracują osoby posiadające pełną sprawność organizmu nie wyklucza zdolności do zatrudnienia w warunkach pracy chronionej lub na stanowisku przystosowanym do potrzeb osoby niepełnosprawnej albo w formie telepracy. Ponadto zauważyć trzeba, że obok zdolności do pracy w szczególnych warunkach, bezrobotna osoba niepełnosprawna musi wyrazić swoją gotowość do podjęcia zatrudnienia, co odbywa się poprzez okresowe stawiennictwo w PUP. Konsekwentnie zatem niezdolność do pracy (w warunkach odpowiednich dla osób w pełni sprawnych) nie usprawiedliwia niestawiennictwa i braku potwierdzania gotowości do pracy, zgodnie z przepisem art. art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że zarzuty podniesione przez I. G. nie mogły być uwzględnione. Przedstawione przez skarżącego orzeczenie lekarskie o stopniu niepełnosprawności i stwierdzające jego niezdolność do pracy nie mogło, w świetle przedstawionych uwag, stanowić usprawiedliwienia dla jego niestawiennictwa w dniu 1 sierpnia 2008 r. w PUP i jednocześnie zwolnienia z tego obowiązku aż do maja 2009 r. Usprawiedliwianie takiej nieobecności może nastąpić – tak jak czynił to dotychczas skarżący – poprzez przedstawienie zaświadczenia lekarskiego o niezdolności do pracy, albo poprzez wykazanie za pomocą innych dokumentów obiektywnej niemożności stawienia się w wyznaczonym przez Urząd terminie. W żadnym jednak wypadku dokumentem takim nie jest orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Orzeczenie takie stanowi dla Urzędu Pracy jedynie informację, że osoba legitymująca się nim, wymaga zatrudnienia w warunkach dostosowanych do zakresu jej sprawności, co powinno następnie znaleźć odzwierciedlenie w rodzaju kierowanych do niej przez PUP propozycjach pracy. W tym zakresie błędnym było twierdzenie skarżącego, że orzeczenie lekarskie jest "bardziej wiarygodne niż zaświadczenie na druku nie podlegającym ewidencji". Wbrew tej uwadze zgodnie, zauważyć należy, że z treścią art. 55 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. 2005 Nr 31, poz. 267), zaświadczenie lekarskie stanowi druk ścisłego zarachowania, a ponadto Zakład Ubezpieczeń Społecznych prowadzi rejestr zaświadczeń lekarskich. Co więcej, stosownie zaś do treści art. 58 tej ustawy, zaświadczenie lekarskie wystawia się z dwiema kopiami, przy czym oryginał zaświadczenia lekarskiego wystawiający je lekarz przesyła, w ciągu 7 dni od dnia wystawienia, bezpośrednio do terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, pierwszą kopię otrzymuje ubezpieczony, drugą natomiast wystawiający zaświadczenie lekarz ma obowiązek przechowywać przez okres 3 lat. W tym stanie rzeczy nieobecność skarżącego w dniu 1 sierpnia 2008 r. nie została usprawiedliwiona, a organom administracji nie można czynić zarzutu, że nie potraktowały orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, jako dokumentu mającego zwolnić I. G. z obowiązkowego stawiennictwa aż do maja 2009 r. Ostatecznie ustosunkowując się do zarzutu skarżącego odnośnie nieważności decyzji Wojewody Opolskiego, w związku z wydaniem jej bez zachowania terminu wyznaczonego w art. 35 K.p.a., co stanowić miało rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., należy stwierdzić, iż również był on bezzasadny. Odnotować można, że zgodnie z przepisem art. 35 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Brak dochowania powyższych terminów mogłby stanowić ewentualny zarzut bezczynności, nie zaś nieważności decyzji. Można tylko na marginesie zasygnalizować, że akta sprawy wraz z odwołaniem zostały przekazane Wojewodzie Opolskiemu w dniu 3 października 2008 r., który następnie w dniu [...] podjął zaskarżoną decyzję. W tym stanie faktycznym i prawnym Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Wobec tego, na mocy art. 151 P.p.s.a., skargę oddalono.