II SA/Op 637/16
WyrokWSA w Opolu2017-03-09
Skład orzekający: Ewa Janowska, Teresa Cisyk, Grażyna Jeżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba zajmująca lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, która nie oczekuje na przysługujący jej lokal zamienny lub socjalny, może ubiegać się o przyznanie dodatku mieszkaniowego?Ratio decidendi
Dodatek mieszkaniowy przysługuje osobie, która spełnia łącznie kryteria podmiotowe, dochodowe i dotyczące wielkości lokalu. Kluczowym kryterium podmiotowym jest posiadanie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu lub bycie osobą bez tytułu prawnego, ale oczekującą na lokal zamienny lub socjalny. W przypadku braku tytułu prawnego i braku oczekiwania na lokal zamienny lub socjalny, dodatek mieszkaniowy nie może zostać przyznany, nawet jeśli wnioskodawca ponosi wydatki związane z zajmowaniem lokalu.Stan faktyczny
Skarżąca J. M. wniosła o przyznanie dodatku mieszkaniowego do lokalu, który zajmowała bez tytułu prawnego, gdyż umowa najmu wygasła. Organy administracji odmówiły przyznania dodatku, uznając, że skarżąca nie spełnia kryterium podmiotowego, ponieważ nie posiada tytułu prawnego do lokalu i nie oczekuje na lokal zamienny lub socjalny. Skarżąca podnosiła, że posiadała skierowanie do lokalu na czas nieokreślony i kwestionowała brak zgody na przedłużenie umowy najmu, powołując się na art. 674 K.c. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk (spr.) Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant Referent stażysta Sebastian Żytkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2017 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę.
Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez J. M., jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 sierpnia 2016 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 25 marca 2016 r. J. M. wystąpiła do Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie o przyznanie dodatku mieszkaniowego. W formularzu wniosku podała, że zamieszkuje w lokalu położonym w [...] przy ul. [...], którego zarządcą jest A Sp. z o.o. w [...], że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe w tym lokalu mieszkalnym o powierzchni użytkowej 29,30 m2. Zaznaczyła, że lokal ten nie jest wyposażony w centralne ogrzewanie, centralnie ciepłą wodę i instalację gazu przewodowego. Nie wskazała jednak dochodu gospodarstwa domowego ani tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, bowiem nie wypełniła pkt 4 i 6 formularza. Zarządca potwierdził wskazane we wniosku okoliczności dotyczące przedmiotowego lokalu, w tym także informację, że łączną kwotę wydatków na mieszkanie za miesiąc marzec 2016 r. wynosi 70,61 zł, w tym odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, w kwocie 47,50zł.
Na wezwanie organu do uzupełnienia wniosku, J. M. w piśmie z dnia 22 kwietnia 2016 r. oświadczyła, że nie dysponuje umową najmu, gdyż administrator nie wydał jej umowy, pomimo, iż na zajmowany lokal dostała skierowanie Gminy [...] z 2012 r. Oświadczyła również, że przed sądem powszechnym nie toczy się żadne postępowanie o zobowiązanie Gminy do nawiązania stosunku najmu zajmowanego lokalu.
Organ wystąpił także do A Sp. z o.o. w [...] o potwierdzenie tytułu prawnego J. M. do wskazanego we wniosku lokalu oraz do Urzędu Miejskiego w [...] o udzielenie informacji, czy J. M. znajduje się na liście osób oczekujących na lokal socjalny lub zamienny.
W odpowiedzi Burmistrz [...] pismem z dnia19 kwietnia 2016 r. poinformował, że J. M. nie jest umieszczona na liście osób oczekujących na lokal socjalny lub zamienny. Natomiast A Sp. z o.o. w [...] w piśmie z dnia 22 kwietnia 2016 r. wskazała, że J. M. na dzień 25 marca 2016 r. nie posiada tytułu prawnego do lokalu socjalnego przy ul. [...] w [...], umowa najmu tego lokalu wygasła w dniu 31 sierpnia 2015 r., a od dnia 1 września 2015 r. Spółka nalicza odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego. Ponadto Spółka wyjaśniła, że właściciel lokalu - Gmina [...], zajęła negatywne stanowisko w kwestii przedłużenia umowy najmu, w piśmie z dnia 8 września 2015 r.
Decyzją z dnia 23 maja 2016 r., nr [...], wydaną przez Zastępcę Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie - działającego z upoważnienia Burmistrza Nysy, odmówiono przyznania J. M. dodatku mieszkaniowego. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 2 i art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U z 2013 r. poz. 966, z późn. zm.) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817, z późn. zm.). Uzasadniając rozstrzygnięcie organ powołał art. 2 ust. 1 ustawy i stwierdził, że skoro wnioskodawczyni zajmuje lokal bez tytułu prawnego, a ponadto nie występowała do sądu o uznanie wypowiedzenia umowy najmu za bezskuteczne i nie oczekuje na lokal socjalny, ani też zamienny z zasobu mieszkalnego Gminy [...], to nie spełnia podstawowego warunku do otrzymania dodatku mieszkaniowego i odmowa dodatku mieszkaniowego jest prawnie uzasadniona. Według organu, bez znaczenia pozostaje fakt, iż wnioskodawczyni zamieszkuje w lokalu. Nie jest również wskazane rozpatrywanie tej sprawy pod kątem art. 674 K.c., gdyż w postępowaniu administracyjnym organy nie stosują przepisów tej ustawy, a postępowanie niniejsze zmierza w kierunku ustalenia czy wnioskodawca występujący o dodatek mieszkaniowy posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu. Ustalenia co do zgodności z prawem zawartej umowy najmu stanowią natomiast problematykę cywilną. Organ wskazał jednak, że regułę interpretacyjną ustanowioną w art. 674 K.c. stosuje się w razie używania przedmiotu najmu przez dotychczasowego najemcę oraz zgody wynajmującego na taki stan, podczas gdy w przedmiotowej sprawie brak jest zgody wynajmującego na tzw. milczące przedłużenie najmu, na co wskazuje już choćby fakt obciążenia wnioskodawczyni odszkodowaniem za zajmowanie lokalu.
Od powyższej decyzji J. M. wniosła odwołanie, w którym domagała się zmiany tej decyzji i zasądzenia na jej rzecz kosztów odwoławczych. Zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz wydanie decyzji na podstawie sprzecznych ustaleń wskazała, że organ nie odniósł się do tez i do konkluzji wynikających (z przywołanych w odwołaniu przez stronę) wyroków sądowych i odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego. Podniosła też, że organ powołał się na pismo A Sp. z o.o., które nie jest aktem prawnym. Zaznaczyła, że w tej sprawie należy zastosować przepis art. 674 K.c., gdyż skierowanie do zajmowanego lokalu - jej zdaniem - otrzymała na czas nieokreślony, a nadto Gmina [...] nie wydała skarżącej aktu, że ma ona opuścić zajmowany lokal.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu przywołaną na wstępie decyzją z dnia 29 sierpnia 2016 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając zapadłe rozstrzygnięcie Kolegium zrelacjonowało przebieg postępowania, a następnie, powołując mające zastosowanie w sprawie przepisy art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 5 ust. 5, art. 7 ust. 1, ust. 1a i ust. 5 ustawy, stwierdziło, że wszystkie ustawowo wskazane warunki i kryteria muszą być spełnione łącznie, aby możliwe było przyznanie dodatku mieszkaniowego. Do obowiązku organu rozstrzygającego kwestię uprawnień wnioskodawcy w tym przedmiocie należy natomiast ustalenie w pierwszej kolejności, czy strona występująca o przyznanie dodatku mieszkaniowego należy do kręgu podmiotów wymienionych w art. 2 ustawy. Dokonując oceny w tym zakresie, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ ustalił, że wnioskodawczyni nie jest osobą oczekującą na przysługujący jej lokal zamienny lub socjalny, a w chwili składania wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, tj. w dniu 25 marca 2016 r., nie posiadała wymienionego w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 ustawy tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Stosownie do tego organ odwoławczy uznał, że nie można było przyznać wnioskowanego świadczenia na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy, gdyż w przepisie tym jest mowa o osobach nieposiadających tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, ale "oczekujących na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny". Kolegium wyjaśniło, że osobie ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy musi zatem już przysługiwać prawo do lokalu zamiennego lub socjalnego, na którego realizację oczekuje w lokalu, co do którego nie ma tytułu prawnego. Podzieliło również stanowisko organu pierwszej instancji, że w sprawie nie ma zastosowania przepis art. 674 K.c. Dostrzegło, że z pism zarządcy lokalu, w tym z dnia 8 września 2015 r. wyraźnie wynika, iż Gmina [...] jako właściciel lokalu nie wyraża zgody na wydanie skierowania i zawarcie umowy najmu lokalu. Zarządca nie wyraził też zgody na dalsze zajmowanie lokalu przez J. M. i wezwał ją do dobrowolnego jego opuszczenia oraz wydania (pisma z dnia: 8 września 2015 r., 10 grudnia 2015 r., 22 kwietnia 2016 r.). Kolegium akcentowało, że w dniu 1 września 2014 r. została zawarta umowa najmu spornego lokalu socjalnego położonego przy ul. [...] w [...] - na czas określony, tj. od 1 września 2014 r. do 31 sierpnia 2015 r., a zatem od dnia 1 września 2015 r. A Sp. z o.o. w [...] nalicza odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego. Ponadto wyjaśniło, iż skuteczne jest pismo z dnia 30 września 2015 r., wystosowane do J. M., w którym wynajmujący wyznaczył termin dobrowolnego wydania ww. lokalu na dzień 19 października 2015 r., przy czym w tym terminie przedmiotowy lokal nie został wydany. Jednocześnie wywiedziono przy tym, iż J. M. ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w lokalu zajmowanym przez jej męża – T. R.
Odnosząc się do argumentów odwołania Kolegium argumentowało, że dla przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego nie ma znaczenia fakt, iż odwołująca spełnia warunek dotyczący osiągania niskich dochodów oraz zajmowania lokalu mieszkalnego o określonej ustawą powierzchni normatywnej, skoro nie spełnia podstawowego warunku uprawniającego do otrzymania dodatku mieszkaniowego, tj. nie należy do kręgu podmiotów wymienionych w art. 2 ustawy. Kolegium zauważyło, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji odniósł się też do kwestii prawnej wynikającej z treści art. 674 K.c., która może mieć znaczenie dla dokonania oceny posiadania bądź nie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Kolegium ustosunkowało się również do wniosku odwołania o "zasądzenie" kosztów odwoławczych i wskazując na przepisy art. 263 w zw. z art. 56 K.p.a. stwierdziło, że skoro sprawa z odwołania toczyła się na posiedzeniu niejawnym, a więc bez osobistego stawiennictwa strony w organie odwoławczym, to brak jest podstaw do zastosowania przepisów o kosztach postępowania.
Na powyższą decyzję J. M., reprezentowana przez adwokata W. F. - ustanowionego jej pełnomocnikiem w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu z dnia 5 października 2016 r., sygn. akt II SO/Op 37/16, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę, w której zarzucił naruszenie:
- art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez zaniechanie zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego związanego z ustaleniem przez właściwy sąd istnienia stosunku najmu pomiędzy skarżącą a Gminą [...] w zakresie lokalu położonego w [...] przy ul. [...];
- art. 674 K.c. i art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych poprzez błędne przyjęcie, iż w sprawie nie doszło do przedłużenia umowy, a w konsekwencji nietrafnie przyjęto, że w sprawie nie doszło do przedłużenia umowy najmu lokalu socjalnego z dnia 1 września 2014 r.
W ocenie skarżącej, błędne jest stanowisko organu, że nie posiada ona tytułu prawnego do ww. lokalu. Ponadto, pomimo naliczania jej opłaty za zajmowanie lokalu mieszkalnego, wynajmujący nie podjął żadnych działań mających na celu wydanie lokalu. Zdaniem skarżącej, posiada ona tytuł prawny do przedmiotowego lokalu i spełnia wszystkie przesłanki do przyznania jej dodatku mieszkaniowego. Na tej podstawie pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej organu pierwszej instancji. Wniósł także o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wraz ze skargą złożony został wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o odrzucenie skargi, a w przypadku przywrócenia terminu do jej wniesienia - o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazało, że skarżąca nie występowała w trakcie całego postępowania administracyjnego o zawieszenie postępowania, a ponadto z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca występowała do sądu powszechnego i aby toczyła się jakakolwiek sprawa o zobowiązanie Gminy do nawiązania stosunku najmu. Fakt ten potwierdza sama skarżąca w oświadczeniu z dnia 22 kwietnia 2016 r., Organ odwoławczy podniósł, że wyjaśnił wszystkie istotne dla sprawy okoliczności oraz odniósł się w zakresie regulacji i możliwości stosowania art. 674 K.c.16 stycznia
Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Op 637/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu przywrócił termin do wniesienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w przypadku braku wskazanych uchybień, jak również przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności tej decyzji wykazała, że nie narusza ona przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego. W ocenie Sądu, w sprawie dokonano prawidłowych ustaleń i podjęto prawidłowe rozstrzygnięcie, które zostało należycie umotywowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z tego też powodu Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedstawienie przyczyn, które legły u podstaw takiej oceny Sądu, rozpocząć należy od przypomnienia, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego.
Na wstępie wskazania wymaga, że zasady i tryb przyznawania oraz ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych, jak również właściwość organów w tych sprawach reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 966, z późn. zm.), zwana nadal ustawą, której przepisy prawidłowo zastosowały organy rozpoznając niniejszą sprawę. Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy dodatek mieszkaniowy przyznawany jest na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego. Złożenie takiego wniosku nie gwarantuje jednak przyznania tego świadczenia w każdym przypadku. Konieczne jest bowiem spełnienie ustawowych warunków, które określone zostały w art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 oraz art. 5 ust. 5 ustawy. W świetle wskazanych regulacji do warunków tych należą: spełnienie kryterium podmiotowego związanego z posiadaniem tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, określonego w art. 2 ust. 1 ustawy, spełnienie kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy oraz odpowiednia wielkość lokalu mieszkalnego, określona w art. 5 ust. 5 ustawy. Kryteria te mają charakter kumulatywny i obligatoryjny, co oznacza, że wszystkie one muszą wystąpić łącznie i niespełnienie chociażby jednego z nich wyklucza przyznanie dodatku mieszkaniowego.
Podkreślić należy, że przepisy dotyczące zasad przyznawania dodatków mieszkaniowych mają charakter bezwzględnie obowiązujący i jako takie muszą być ściśle stosowane, bez możliwości jakichkolwiek odstępstw, w tym także z uwagi na szczególnie trudną, indywidualną sytuację osoby ubiegającej się o dodatek. Ustawodawca nie pozostawił w tym zakresie organom administracji możliwości działania w ramach uznania administracyjnego i uwzględniania innych kryteriów niż te, które wskazane zostały w ustawie. Po stronie organów brak jest uprawnienia do przyznania dodatku mieszkaniowego osobie, która nie spełnia ustawowych przesłanek.
W niniejszej sprawie przesłanką odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego dodatku mieszkaniowego było ustalenie, że nie należy ona do kręgu podmiotów wskazanych w art. 2 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym dodatek mieszkaniowy przysługuje:
1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych;
2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego;
3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych;
4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem;
5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny.
W ocenie Sądu, ustalenia organów w tym zakresie dokonane zostały w sposób prawidłowy i nie pozastawiają żadnych wątpliwości. W szczególności prawidłowo przyjęto, że w dacie złożenia wniosku skarżąca nie spełniała przesłanki określonej w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu wyjaśniającym wynika bezspornie, że skarżąca nie posiada jakiegokolwiek tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego wskazanego we wniosku, co do którego wystąpiła o przyznanie dodatku. Lokal przy ul. [...] w [...] jest lokalem socjalnym, stanowiącym własność Gminy [...], a skarżąca co prawda zamieszkuje w tym lokalu, jednak bez tytułu prawnego. Umowa najmu tego lokalu, zawarta z Gminą [...] w dniu 1 września 2014 r., zgodnie z postanowieniem § 2 pkt 1 umowy, wygasła bowiem z dniem 31 sierpnia 2015 r. Z tym też dniem skarżąca utraciła prawo do wskazanej nieruchomości, które wynikało ze stosunku prawnego najmu.
Dostrzec trzeba, że fakt zajmowania lokalu bez tytułu prawnego nie budzi żadnych wątpliwości i znajduje potwierdzenie w zgromadzonych przez organy dokumentach. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę (str. 3 uzasadnienia decyzji) na pismo zarządcy nieruchomości, tj. A Sp. z o.o., z dnia 30 września 2015 r., którym poinformowano skarżącą o braku podstawy prawnej do przedłużenia umowy najmu oraz o wyznaczeniu terminu dobrowolnego wydania lokalu, a także pismo wyjaśniające tego podmiotu z dnia 10 grudnia 2015 r. Wynika z nich, że umowa najmu z dnia 1 września 2014 r. nie została przedłużona i na dzień złożenia wniosku o dodatek mieszkaniowy skarżąca zajmowała lokal bez tytułu prawnego, za co zarządca naliczał odszkodowanie. Bez znaczenia dla oceny dokonanej w zakresie braku tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego pozostaje natomiast przeświadczenie strony o bezpodstawnym pozbawieniu jej prawa do najmu przedmiotowego lokalu. Rozważania dotyczące istnienia podstaw prawnych do przedłużenia umowy najmu, czy też zawarcia nowej umowy, stanowią bowiem problematykę z zakresu prawa cywilnego, wykraczającą poza kognicję organów administracji rozpoznających sprawę przyznania dodatku mieszkaniowego. Organy te nie są uprawnione do oceny, a tym bardziej do podważania legalności działań w zakresie odmowy zawarcia ze skarżącą umowy najmu. Umowa najmu jest stosunkiem prawnym z zakresu prawa cywilnego, stąd na zasadzie art. 2 § 1 K.p.c., wszelkie spory w tym zakresie rozpoznawane są przez sądy powszechne. W toku prowadzonego postępowania nie zostało ujawnione, w szczególności sama skarżąca oświadczyła w piśmie z dnia 22 kwietnia 2016 r., że nie występowała do sądu powszechnego o rozstrzygnięcie kwestii istnienia podstaw prawnych do przedłużenia z nią umowy najmu lokalu socjalnego. Tym samym, dokonując oceny na podstawie dokumentów zgromadzonych w trakcie prowadzonego postępowania, prawidłowo uznano w sprawie, że skarżąca nie posiada żadnego tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy.
Zauważyć przyjdzie, że dokonując ustaleń w zakresie istnienia tytułu prawnego do zajmowania przez skarżącą lokalu mieszkalnego organy w sposób wnikliwy i wszechstronny rozważyły okoliczności faktyczne. Dokonały przy tym oceny także w odniesieniu do kwestii prawnej wynikającej z zapisu art. 674 K.c. Ocena ta była prawidłowa i zasługuje na akceptację. Wskazać bowiem przyjdzie, że reguła ustalona w art. 674 K.c. znajduje zastosowanie w razie zaistnienia wątpliwości, gdy dochodzi do dalszego używania przedmiotu najmu przez dotychczasowego najemcę, przy jednoczesnej zgodzie wynajmującego na taki stan rzeczy. Jak wynika z dokumentacji zgromadzonej w przedłożonych aktach administracyjnych, w przedmiotowej sprawie brak jest natomiast zgody wynajmującego. Wskazują na to pisma zarządcy nieruchomości, w tym pismo z dnia 8 września 2015 r., nr [...], a także sam fakt obciążenia skarżącej odszkodowaniem za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego. Z tego też względu sam fakt zamieszkiwania skarżącej w lokalu socjalnym nie był wystarczający do ustalenia na podstawie art. 674 K.c., że posiada ona tytuł prawny do lokalu.
Jednocześnie, jak wskazano już wyżej, rozważanie wszelkich kwestii dotyczących zgodności z prawem odmowy przedłużenia umowy najmu, nie mieściło się w granicach niniejszej sprawy. O ile bowiem kwestie te mogły mieć znaczenie dla oceny zagadnień cywilnoprawnych związanych przedłużeniem umowy najmu, to pozostawały bez znaczenia dla prawidłowego ustalenia, że skarżąca - co należy podkreślić - nie posiada żadnego tytułu prawnego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy, do lokalu mieszkalnego przy ul. [...]. Zatem wbrew również zarzutowi sformułowanemu jedynie w skardze co do naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., w realiach niniejszej sprawy organy nie były zobowiązane do zawieszenia postępowania wszczętego na wniosek skarżącej z dnia 25 marca 2016 r. Stąd też zarzut o arbitralnym rozstrzyganiu w sprawie z ww. wniosku okazał się bezzasadny.
Jednocześnie prawidłowo też przyjęto w niniejszej sprawie, że skarżąca nie jest osobą oczekującą na przysługujący lokal zamienny albo socjalny, w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy. Skoro bowiem ustalono (na podstawie pisma Burmistrza [...] z dnia 18 kwietnia 2016 r. oraz wcześniejszego, znanego organom z urzędu - z dnia 17 grudnia 2015 r. ), że skarżąca nie znajduje się na liście osób oczekujących na lokal socjalny lub zamienny, to bez wątpienia nie spełniała wskazanej przesłanki. Użyty w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych zwrot "osobom oczekującym" wiąże się ściśle z realnym uprawnieniem do uzyskania lokalu zamiennego albo socjalnego przez wnioskodawcę niemającego tytułu do zajmowanego lokalu.
W rozpoznawanej sprawie organy jednoznacznie wykazały, że skarżąca nie posiada żadnego tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w [...], nie znajduje się na liście osób oczekujących na lokal socjalny lub zamienny, jak również skarżąca nie wskazywała na zainicjowanie postępowania przed sądem powszechnym w tym przedmiocie, a zatem w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym podjęto właściwe rozstrzygnięcie, które zostało należycie umotywowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (art. 107 § 3 K.p.a.).
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, zasadnie odmówiono skarżącej przyznania dodatku mieszkaniowego uznając, że nie spełniła koniecznego warunku w zakresie kryterium podmiotowego, wynikającego z art. 2 ust. 1 ustawy. Ustalenia w tym zakresie zostały dokonane na podstawie wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego. Przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające, było prawidłowe i nie naruszało zasad postępowania administracyjnego, wynikających w szczególności z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Postępowanie to pozwoliło na wyjaśnienie sprawy w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie, tj. wobec braku spełnienia wymogu z art. 2 ust. 1 ustawy. Natomiast okoliczności związane z żądaniem skarżącej o przedłużenie umowy najmu nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i jako dotyczące kwestii cywilnoprawnych nie mogły być wyjaśniane w prowadzonym postępowaniu administracyjnym.
Uzasadniając zaskarżoną decyzję organ wskazał zarówno podstawę prawną, jak i okoliczności faktyczne stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. W sposób wyczerpujący organ odwoławczy uargumentował dokonaną w sprawie ocenę, wyjaśniając wszystkie istotne kwestie, w tym prawidłowo wyjaśnił kwestię prawną wynikającą z art. 674 K.c. i dokonał oceny także w kontekście zarzutów odwołania. Uwzględniając tym samym treść i zakres uzasadnienia decyzji, raz jeszcze zaakcentować trzeba, że zaskarżona decyzja spełnia wymogi z art. 107 § 3 K.p.a.
W tym stanie rzeczy, wobec braku uzasadnionych zarzutów skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło