II SA/Op 64/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. B. na zarządzenie Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w [...] z dnia 4 stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia porządku wewnętrznego w oddziałach penitencjarnych postanawia odrzucić skargę. Pismem procesowym z dnia 31 grudnia 2018 r., B. B. powołując się na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę, w której zakwestionował działania Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w [...], jako organu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej. W ocenie skarżącego, nieprawidłowe regulacje zarządzeń wewnętrznych Dyrektora Zakładu, uzależniające dostęp do korzystania ze stanowiska komputerowego przez osadzonych od zgody Dyrektora, powodują w istocie naruszenie praw obywatelskich w postaci prawa do informacji publicznej. Na poparcie swojego żądania, skarżący wymienił szereg zarządzeń ze wskazaniem daty i ich oznaczenia, a reasumując swoje wystąpienie zarzucił organowi naruszenie standardów moralnych i nieprzestrzeganie przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi, organ podniósł, że jej przedmiot nie podlega właściwości sądu administracyjnego. Poparł swoje stanowisko przepisami prawa Kodeksu karnego wykonawczego oraz rozporządzenia w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności. Zauważył także, że skarżący nie wskazał konkretnej sytuacji, skutkującej niedopuszczeniem go do stanowiska komputerowego, czy w inny sposób pozbawiającej go prawa do informacji publicznej, a jedynie ogólnikowo odniósł się do wewnętrznych uregulowań obowiązujących w Zakładzie Karnym. Jednocześnie organ podkreślił, że osadzony podczas pobytu w Zakładzie niejednokrotnie zwracał się z prośbą o możliwość korzystania ze stanowiska komputerowego i jego uprawnienie wynikające z porządku wewnętrznego było realizowane. Na poparcie czego, organ przedłożył grafik korzystania ze stanowiska komputerowego wraz z przykładowymi prośbami skarżącego. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 25 stycznia 2019 r., wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Op 34/19, wezwano skarżącego do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, braków formalnych skargi, przez wskazanie i jednoznaczne oznaczenie przedmiotu zaskarżenia i w tym zakresie podanie daty oraz numeru zaskarżonego aktu lub czynności, bądź określenie na czym polega skarżona bezczynność organu, w szczególności określenie, czy skarga została wniesiona na udzieloną w dniu 3 grudnia 2018 r. zgodę na przeglądanie stron internetowych, na któreś z powołanych w skardze zarządzeń porządkowych organu, czy też na innego rodzaju pismo, akt, czynność lub bezczynność organu. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu osobiście w dniu 31 stycznia 2019 r., a w dniu 4 lutego 2019 r. za pośrednictwem przesyłki pocztowej, skarżący nadał odpowiedź na wezwanie Sądu, wyrażoną w piśmie z dnia 4 lutego 2019 r. (k: 16-17 akt sądowych o sygn. akt II SA/Op 34/19). Na skutek powyższego, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 20 lutego 2019 r., działającego na zasadzie art. 57 § 3 P.p.s.a. oraz § 27 zarządzenia w sprawie ustalenia zasad biurowości, wyłączono ze sprawy o sygn. akt II SA/Op 34/19 (tj. sprawy ze skargi B. B. na zarządzenie Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w [...] z dnia 29 grudnia 2015 r., nr [...]): - sprawę ze skargi B. B. na zarządzenie Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w [...] z dnia 4 stycznia 2017 r., nr [...]; - sprawę ze skargi B. B. na zarządzenie Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w [...] z dnia 28 lutego 2017 r., nr [...]; - sprawę ze skargi B. B. na odmowę udostępnienia przez Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w [...] kserokopii dokumentów z dnia 28 listopada 2018 r., dotyczącą wniosku skarżącego z dnia 26 listopada 2018 r. Wobec powyższego, do rozpoznania w niniejszej sprawie pozostała skarga B. B. na zarządzenie Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w [...] z dnia 4 stycznia 2017 r., nr [...], zarejestrowana w repertorium sadowym pod sygn. akt II SA/Op 64/19 i stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.) - zwanej dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z kolei zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, B. B. uczynił zarządzenie Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w [...] z dnia 4 stycznia 2017 r., nr [...] wydane na zasadzie art. 73 § 1 i 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 2018 r. poz. 652, z późn. zm.) - zwanej dalej: "K.k.w." w związku z § 14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz. U. z 2016 r., poz. 2231). Opisanym zarządzeniem ustalono porządek wewnętrzny w oddziałach penitencjarnych [...] i [...] Zakładu Karnego Nr [...] w [...]. Badając przedmiot skargi w pierwszej kolejności zauważyć należy, że zasady odbywania kary przez osobę pozbawioną wolności zostały określone m.in. wyżej przywołanym rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności. Kontrola prawidłowości wykonania czynności wskazanych w tym rozporządzeniu, a także wydanych na jego podstawie aktów wewnętrznych, nie należy jednak do sądu administracyjnego. Osoba kwestionująca prawidłowość działania administracji zakładu może wnieść skargę na działanie jednostek organizacyjnych oraz postępowanie funkcjonariusza Służby Więziennej i pracownika Służby Więziennej do innych niż sąd administracyjny instytucji wymienionych w przywołanej wyżej ustawie Kodeks karny wykonawczy oraz rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2013 r. poz. 647, z późn. zm.). Zgodnie z art. 32 ustawy K.k.w., nadzór nad legalnością i prawidłowością wykonywania kary pozbawienia wolności, kary aresztu, tymczasowego aresztowania, zatrzymania oraz środka zabezpieczającego związanego z umieszczeniem w zakładzie zamkniętym, a także kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawienie wolności sprawuje sędzia penitencjarny. W art. 2 pkt 5 K.k.w. jako organy postępowania wykonawczego wskazano Dyrektora Zakładu Karnego, Aresztu Śledczego, a także Dyrektora Okręgowego i Dyrektora Generalnego Służby Więziennej albo osobę kierującą innym zakładem przewidzianym w przepisach prawa karnego wykonawczego oraz komisję penitencjarną. Zgodnie z art. 34 § 1 K.k.w. sędzia penitencjarny uchyla sprzeczną z prawem decyzję organu wymienionego w ww. art. 2 pkt 5 K.k.w., o ile dotyczy ona osoby pozbawionej wolności. Na decyzję sędziego penitencjarnego skazanemu przysługuje z kolei skarga do sądu penitencjarnego, w którego okręgu wydano decyzję (art. 34 § 2 K.k.w.). Natomiast rozporządzenie w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych, reguluje tryb prowadzenia postępowania zaskarżającego działalność jednostek organizacyjnych Służby Więziennej. Charakter prawny przywołanych przepisów wskazują jednoznacznie, że wymienione w nich organy, nie są organami administracji publicznej, lecz organami postępowania wykonawczego, a rozpoznawana przez nie sprawa nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej. Z treści art. 1 § 1 K.k.w., wynika bowiem jednoznacznie, że wykonywanie orzeczeń w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe i w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawienie wolności, odbywa się co do zasady według przepisów tego Kodeksu. Do katalogu wymienionych w art. 1 § 1 K.k.w. spraw, nie zaliczono natomiast spraw ze skarg podlegających właściwości sądów administracyjnych, o jakich mowa w art. 3 § 1, 2 i 3 P.p.s.a. Wobec tego wniesioną przez B. B. skargę jako niepodlegającą właściwości sądu administracyjnego, należało odrzucić, co Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.