II SA/Op 640/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 września 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne postanawia odrzucić skargę. K. Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, skargę, zawartą w piśmie z dnia 23 listopada 2016 r., nadanym w placówce pocztowej w dniu 24 listopada 2016 r., wskazując, że wnosi "zażalenie" na wydaną w dniu 28 września 2016 r. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, nr [...], która została wysłana dopiero w dniu 10 listopada 2016 r. Podniosła, że opieszałość organu w tej sprawie spowodowała pogorszenie jej sytuacji materialnej, poprzez pozbawienie środków do życia. Dalej, skarżąca zarzuciła, że na skutek rozstrzygnięcia o nieważności decyzji sprawa została przekazana po raz kolejny do rozpatrzenia przez MOPS w Kietrzu, co będzie skutkować wszczęciem od nowa całej procedury odwoławczej. W związku z tym domagała się wydania postanowienia o natychmiastowym wypłaceniu całości wstrzymanych świadczeń od czerwca 2016 r. wraz z odsetkami. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o odrzucenie skargi. Kolegium wskazało, że skarga na decyzję z dnia 28 września 2016 r. [...], stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kietrzu, działającego z upoważnienia Burmistrza Kietrza, z dnia 12 sierpnia 2014 r., nr [...], przyznającej świadczenie pielęgnacyjne, jest niedopuszczalna z uwagi na niewyczerpanie przez skarżącą przysługującego od tej decyzji środka zaskarżenia, w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II tut. Sądu z dnia 27 grudnia 2016 r., skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi poprzez jednoznaczne wskazanie czy wnosi skargę jedynie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 września 2016 r., nr [...], czy także na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 12 sierpnia 2014 r. przyznającej świadczenie pielęgnacyjne. W piśmie z dnia 2 lutego 2017 r. skarżąca wyjaśniła, że skarga dotyczy opieszałości Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, gdyż decyzja z dnia 28 września 2016 r. została wysłana dopiero 10 listopada 2016 r. Poza tym podtrzymała żądania zawarte w piśmie z dnia 23 listopada 2016 r. i wniosła o zasądzenie odsetek za bezprawne wstrzymanie wypłaty świadczeń. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II tut. Sądu ze sprawy o sygn. akt II SA/Op 640/16 wyłączono skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne, którą zarejestrowano pod sygnaturą akt II SAB/Op 66/17 i która będzie przedmiotem odrębnego postępowania. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest natomiast decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 września 2016 r. [...], którą stwierdzono nieważność decyzji Burmistrza Kietrza z dnia 12 sierpnia 2014 r., nr [...], przyznającą skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na syna – R. Z. na okres od 1 lipca 2014 r. do 31 października 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Na wstępie należy wskazać, że Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej P.p.s.a., w tym również niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6), która występuje m.in. w razie niewyczerpania środków zaskarżenia. Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia w myśl art. 52 § 2 P.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziane w ustawie. Oznacza to, że skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego możliwe jest dopiero wówczas, gdy strona wyczerpie środki zaskarżenia służące jej na etapie postępowania administracyjnego. Wyczerpanie trybu zaskarżenia na drodze administracyjnej stanowi przesłankę dopuszczalności skargi i wynika z zasady pierwszeństwa trybu administracyjnej kontroli postępowania organu administracyjnego w stosunku do kontroli sądowej. Tryb administracyjny oparty jest z kolei na zasadzie dwuinstancyjności postępowania, ustanowionej w art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.), zwanej K.p.a., która wyraża się w dwukrotnym rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu administracyjnym i daje stronie prawo domagania się dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy przez organy administracji publicznej. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 września 2016 r., nr [...], stwierdzająca nieważność decyzji Burmistrza Kietrza z dnia 12 sierpnia 2014 r., nr [...], przyznającej skarżącej świadczenie pielęgnacyjne, wydana została w postępowaniu nadzwyczajnym, wszczętym z urzędu, dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Postępowanie nieważnościowe jest postępowaniem nowym w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, zakończonego decyzją podlegającą weryfikacji w trybie nadzwyczajnym. Zgodnie z art. 157 § 1 w zw. z art. 17 pkt 1 K.p.a., właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie zmiany decyzji o przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego było Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu. Postępowanie nieważnościowe jest dwuinstancyjne, w związku z czym w myśl art. 127 § 3 K.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze, stronie przysługiwało prawo złożenia do tegoż organu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, o czym skarżąca została prawidłowo pouczona w treści zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. wyczerpanie powyższego trybu odwoławczego stanowiło przesłankę dopuszczalności skargi do sądu. Pomimo tego pouczenia, skarżąca wniosła zawartą w piśmie z dnia 23 listopada 2016 r., skierowanym do Sądu, skargę na decyzję z dnia 28 września 2016 r., będącą decyzją wydaną w pierwszej instancji. W tej sytuacji uznać trzeba, że w niniejszej sprawie nie został wyczerpany tryb zaskarżenia, a tym samym nie została spełniona przesłanka dopuszczalności skargi, o której mowa w art. 52 § 1 P.p.s.a. Brak wyczerpania administracyjnego trybu zaskarżenia czyni niedopuszczalnym wniesienie skargi do sądu. W związku z tym wniesioną skargę należało odrzucić. Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.