II SA/Op 641/08
PostanowienieWSA w Opolu2009-01-22
Skład orzekający: Anna Misiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest zwolniony z mocy ustawy z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, może jednocześnie uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Skarżący, zwolniony z mocy ustawy z kosztów sądowych w sprawie z zakresu pomocy społecznej, może jednocześnie uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że jego sytuacja materialna nie pozwala mu na poniesienie kosztów związanych z reprezentacją prawną bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W tym przypadku, pomimo zwolnienia z opłat sądowych, referendarz uznał, że miesięczny dochód skarżącego po odliczeniu podstawowych kosztów utrzymania jest niewystarczający do pokrycia kosztów ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
Skarżący T. R. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie zasiłku celowego. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując na trudną sytuację materialną i brak wiedzy prawniczej. Skarżący został wezwany do sprecyzowania wniosku, a następnie wyjaśnił, że prosi o ustanowienie adwokata z urzędu, gdyż jest zwolniony z mocy ustawy z kosztów sądowych. Referendarz sądowy, analizując dochody i wydatki skarżącego, uznał jego sytuację materialną za uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: ustanowić dla skarżącego adwokata.
T. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego na zakup żywności, leków, opłaty w wysokości 100 zł i odmowy przyznania zasiłku celowego.
Skarżący wraz ze skargą złożył wniosek na urzędowym formularzu o przyznanie prawa pomocy, wskazał w nim, że nie ma odpowiedniej wiedzy prawniczej, jest niezdolny do pracy i samodzielnej egzystencji, utrzymuje się ze świadczenia rentowego, z którego po potrąceniach zostaje mu 481,30 zł, dlatego prosi o pomoc. Podał, że jego renta inwalidzka wynosi 956,68 zł, z niej opłaca następujące kwoty alimenty 363,96 zł, zaliczkę na podatek i ubezpieczenie zdrowotne 111,42 zł, czynsz mieszkaniowy 254,94 zł, energię elektryczną 57,05 zł, gaz przewodowy 44,93 zł, telefon 136,50 zł, leki za miesiąc listopad w kwocie 44,87 zł, przejazdy na konsultacje w listopadzie 7,84 zł. Z pozostałych pieniędzy musi zakupić artykuły spożywcze i środki higieniczne.
Skarżący przesłał zaświadczenie z dnia 24 listopada 2008 r. z ZUS o wysokości renty i potrąceń z niej. Podał, że zamieszkuje w mieszkaniu spółdzielczym o powierzchni 35,70 m2, nie posiada żadnego majątku ruchomego czy nieruchomego.
W związku z wypełnieniem przez skarżącego rubryki nr 4 formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w sposób niezgodny z objaśnieniami zawartymi w pouczeniu w punkcie 2, skarżący został wezwany przez tut. Sąd do sprecyzowania o jaki zakres prawa pomocy wnosi, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie z uwagi na fakt, że na mocy art. 239 pkt 1 lit. "a" P.p.s.a., określającego, że nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strony skarżące działanie lub bezczynność w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, został on poinformowany o tym przepisie. Skarżący odpowiedział na wezwanie tut. Sąd w wyznaczonym terminie pismem z dnia 12 stycznia 2009 r., wyjaśnił nim, że prosi o przyznanie mu adwokata lub radcy prawnego z urzędu, a wobec faktu, że w sprawie jest zwolniony z mocy ustawy od kosztów sądowych, nie wnosi o prawo pomocy w tym zakresie.
Wobec tego należało rozpatrzeć jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest wstanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący wykazał, że obecnie ma jedynie dochód z renty w niepełnej wysokości w kwocie 481,30 zł miesięcznie, jak wynika z akt korzysta on też ze wsparcia pomocy społecznej. Koszty jakie ponosi co miesiąc w związku z opłatami mieszkaniowymi to średnio kwota 356, 50 zł (czynsz, gaz, energia elektryczna). Po odjęciu tej kwoty od kwoty otrzymywanej renty pozostaje na życie kwota około 125 zł miesięcznie, przy czym skarżący podał, że musi także kupować leki, przykładowo w listopadzie 2008 r. za kwotę 44,87 zł. Kwota 125 zł miesięcznie bezspornie nie daje możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowego, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego T. R., nawet pomimo korzystania przez niego ze wsparcia z opieki społecznej.
Referendarz sądowy uznał, zatem, iż sytuacja materialna skarżącego uprawnia go do przyznania prawa pomocy w zakresie przez niego żądanym i postanowił ustanowić dla niego adwokata. Jednocześnie należy w tym miejscu wyjaśnić, że w ocenie referendarza skarżący wykazał przesłanki przyznania mu prawa pomocy w części, nie wzięto bowiem pod uwagę do niezbędnych życiowych wydatków kwoty rachunku wykazanej za telefon wynoszącej 136,50 zł. Wprawdzie rachunki za telefon są uznawane za koszty utrzymania koniecznego, szczególnie w przypadku osób niepełnosprawnych, mogących dzwonić w sprawie opieki innych osób, czy umówienia wizyty u lekarza, ale przyjmowane są za takie do kwot średnio o połowę niższych niż podana przez T. R.
Referendarz sądowy postanowił zatem przyznać skarżącemu prawo pomocy w części poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło