II SA/Op 641/08
WyrokWSA w Opolu2009-03-12
Skład orzekający: Jerzy Krupiński, Teresa Cisyk, Grażyna Jeżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej ma obowiązek zaspokoić wszystkie potrzeby osoby ubiegającej się o zasiłek celowy, nawet jeśli jej dochód przekracza ustawowe kryterium, a środki finansowe organu są ograniczone?Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej nie ma obowiązku zaspokojenia wszystkich potrzeb osoby ubiegającej się o zasiłek celowy, nawet jeśli są one uzasadnione. Decyzja o przyznaniu zasiłku celowego, a zwłaszcza specjalnego zasiłku celowego, zapada w ramach uznania administracyjnego, które jest ograniczone przez możliwości finansowe organu, liczbę osób potrzebujących pomocy oraz zasady sprawiedliwego i racjonalnego podziału środków. Nawet w przypadku przekroczenia kryterium dochodowego, przyznanie specjalnego zasiłku celowego jest fakultatywne i zależy od oceny "szczególnie uzasadnionego przypadku".Stan faktyczny
Skarżący T. R. zwrócił się o przyznanie zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania, w tym czynszu, mediów, żywności i leków. Organ I instancji przyznał specjalny zasiłek celowy w wysokości 100 zł, odmawiając przyznania zasiłku celowego z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podzielając ustalenia organu I instancji. Skarżący w skardze do WSA domagał się uchylenia decyzji, zarzucając nieuwzględnienie jego rzeczywistych potrzeb i brak odniesienia do orzecznictwa sądów administracyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę T. R.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński – spr. Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 marca 2009 r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. - zwaną dalej K.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania T. R. od decyzji działającego z upoważnienia Burmistrza [...] Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...], nr [...], w sprawie przyznania specjalnego zasiłku celowego na zakup żywności, leków i opłaty w wysokości 100 zł oraz w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Kolegium przedstawiło stan faktyczny sprawy, z którego wynika, że wnioskiem z dnia 2 czerwca 2008 r. T. R. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o przyznanie zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego na pokrycie kosztów jakich nie jest w stanie sam ponieść z powodu niedostatku. We wniosku podał, że w miesiącu maju 2008 r. poniósł wydatki w łącznej kwocie 962,30 zł na czynsz, dopłatę do wody, energię elektryczną i gaz, leki itp., a także na spłatę zobowiązań względem osoby prywatnej.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], w wyniku rozpatrzenia omówionego wniosku, orzekł o przyznaniu T. R. zasiłku celowego specjalnego w wysokości 100 zł na zakup żywności, leków i opłat, jednocześnie odmawiając przyznania zasiłku celowego. W uzasadnieniu tej decyzji organ uznał, w oparciu o przeprowadzony wywiad środowiskowy, oraz załączoną do wniosku dokumentację, że strona nie kwalifikuje się do przyznania zasiłku celowego, albowiem jej dochód wynosi 481,30 zł miesięcznie i jest wyższy od kryterium ustawowego, od którego zależy prawo do tego świadczenia. Równocześnie uznał, iż sytuacja życiowa strony uzasadnia przyznanie specjalnego zasiłku celowego. W 2008 r. Ośrodek na realizację zasiłków celowych dysponował kwotą 95083 zł miesięcznie, wobec czego przeciętna wysokość zasiłków celowych dla rodzin wynosiła średnio 120 zł, a dla osób samotnych 80 zł, natomiast najwyższa wysokość zasiłku wynosiła odpowiednio 350 zł i 220 zł. Zasiłek w maksymalnej wysokości przyznawany był jednak w sytuacjach wyjątkowych oraz w okresie zimowym na zakup opału. Organ wskazał ponadto, że w miesiącu maju 2008 r. do organu wpłynęło 637 podań o udzielenie pomocy, zaś w miesiącu czerwcu 2008 r. do dnia wydania decyzji wpłynęły 704 podania. Ponadto stwierdził, że ustalając wysokość zasiłku celowego każdą sprawę rozpatruje indywidualnie, mając na uwadze całokształt sytuacji rodzinnej, bytowej i materialnej osób ubiegających się o pomoc, bacząc przy tym, aby przy podziale środków pomocą obejmować osoby najbardziej potrzebujące. Organ podał także, że w przypadku strony, ustalając wysokość zasiłku celowego uwzględnił fakt, iż wnioskodawca ma własne źródło dochodów w postaci renty i jest objęty stałą pomocą ze strony Ośrodka. W maju 2008 r. otrzymał specjalny zasiłek celowy w wysokości 120 zł, jeden bezpłatny posiłek dziennie, pomoc na zakup żywności w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w kwocie 60 zł oraz korzystał z usług opiekuńczych, w czerwcu 2008 r. otrzymał również zasiłek celowy w wysokości 120 zł, oraz pozostałe świadczenia analogicznie jak w maju. Organ zwrócił uwagę, że skarżący sam zrezygnował z ubiegania się o dodatek mieszkaniowy.
Od tej decyzji odwołał się zainteresowany, zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego przez błędne ustalenia faktyczne i nie uwzględnienie jego rzeczywistych i uzasadnionych potrzeb.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uznało, rozpatrując odwołanie, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Podzieliło ustalenia organu I instancji odnoszące się do stanu faktycznego i prawnego sprawy. Odnotowało, że cele pomocy społecznej oraz kryteria przyznawania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej określone zostały ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 539 ze zm. - zwaną dalej ustawą o pomocy społecznej). Przywołując przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji wskazało, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, zgodnie z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950). Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Zaakcentowało, iż potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i ust. 4 ustawy). Kolegium zatem uznało, na podstawie zebranych w sprawie dokumentów, w tym wywiadu rodzinnego (środowiskowego), że odwołujący się nie spełniał ustawowych przesłanek uprawniających do świadczenia w postaci zasiłku celowego, gdyż łączny miesięczny dochód strony stanowił kwotę 481,30 zł, przekraczając tym samym kwotę 477 zł stanowiącą kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej. Stanowiło to prawidłową podstawę prawną odmowy przyznania zasiłku celowego. Dalej podkreśliło, że ten wymóg nie dotyczy świadczeń z pomocy społecznej w postaci specjalnego zasiłku celowego, uregulowanego w art. 41 ustawy, a możliwość udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego specjalnego powinna być rozważana przez organ z urzędu lub też na wniosek. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji, załatwiając wniosek strony zasadnie przyjął, że sytuacja wnioskodawcy kwalifikuje go do objęcia taką formą pomocy w postaci zasiłku celowego specjalnego w wysokości 100 zł. Odnosząc się do zarzutów odwołania, że zasiłek celowy specjalny został przyznany w zbyt niskiej wysokości a organ niedostatecznie uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie Kolegium stwierdziło, że fakt spełnienia przez osobę ubiegającą się o świadczenie pieniężne z pomocy społecznej warunków do jego przyznania nie oznacza, iż w każdym wypadku organ dysponujący pomocą społeczną obowiązany jest do zaspokojenia wszystkich, chociażby najbardziej uzasadnionych potrzeb osoby ubiegającej się o udzielenie pomocy. Na decyzję bowiem o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego i o zakresie tego świadczenia wpływają także i inne okoliczności, w tym zwłaszcza rozmiar środków finansowych, jakimi na ten cel dysponuje organ i liczba osób uprawnionych do uzyskania pomocy. Kolegium wskazało, że w uznaniowej decyzji organu I instancji podano w uzasadnieniu zarówno wartość posiadanych środków finansowych przeznaczonych na wypłaty zasiłków celowych, jak też ilość wniosków osób ubiegających się o tego rodzaju świadczenie, średnią wartość przyznawanych świadczeń, a także zasady ich rozdziału ze wskazaniem dodatkowych preferencji w tym zakresie. Wysokość przyznanego zasiłku celowego specjalnego ustalona na kwotę 100 zł nie naruszała zasady sprawiedliwego i racjonalnego rozdziału środków posiadanych przez organ i przeznaczonych na ten cel. Ustalając wysokość przyznanego wnioskodawcy świadczenia, organ I instancji właściwie uwzględnił z jednej strony jego sytuację zdrowotno-bytową, kwalifikując zły stan zdrowia i niepełnosprawność jako okoliczności uzasadniające udzielenie pomocy, a z drugiej strony wysokość stałych dochodów oraz fakt uzyskiwania stałej pomocy obejmującej zarówno usługi opiekuńcze, bezpłatne posiłki i świadczenia pieniężne przyznawane stronie systematycznie od dłuższego czasu, w tym fakt, że strona otrzymała już pomoc w formie zasiłku celowego specjalnego. Stąd Kolegium uznało, że treść i uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie dały podstaw do przyjęcia, iż doszło do naruszenia granic uznania administracyjnego przy jej wydawaniu. Przeciwnie, organ I instancji, wydając zaskarżoną decyzję zachował wszystkie przewidziane prawem wymogi rzetelnego prowadzenia postępowania, a w szczególności dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy i w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy istotny dla załatwienia wniosku strony.
W skardze do tut. Sądu na powyższą decyzję T. R. wniósł o uchylenie decyzji obu instancji, podkreślając że organy nie odniosły się do orzecznictwa sądów administracyjnych wskazującego na konieczność zindywidualizowanego podejścia do poszczególnych wniosków o udzielenie pomocy społecznej oraz nie wzięły pod uwagę, że konieczność spłaty zalęgłości czynszowych należy do podstawowych potrzeb życiowych. Zarzucił też enigmatyczne wskazanie, bez jakichkolwiek dowodów posiadanych środków pomocowych.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy została wydana na podstawie i w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia, zdaniem Sądu administracyjnego, nie występują. Organy rozpatrujące sprawę poczyniły prawidłowe ustalenia i wbrew stanowisku skarżącego, dokonały trafnej wykładni przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę zaskarżonej decyzji, tj. przepisów art. 41 pkt 1 w związku z art. 3 ust. 4, art. 17 ust. 2 pkt 1 oraz art. 106 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.
W myśl art. 7 ustawy o pomocy społecznej, pomocy udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych, braku umiejętności w przystosowaniu do życia młodzieży opuszczającej placówki opiekuńczo-wychowawcze, trudności w integracji osób, które otrzymały status uchodźcy, trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego, alkoholizmu lub narkomanii, zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności słusznie organ uznał, iż skarżący spełnia warunki do ubiegania się o przyznanie pomocy społecznej, gdyż jest osobą niepełnosprawną, długotrwale chorą i całkowicie niezdolną do pracy. W świetle art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej" - przy jednoczesnym wystąpieniu, co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Prawidłowo przeto organy obu instancji ustaliły i przyjęły, odmawiając zasiłku celowego, iż po stronie skarżącego nie zaistniała przesłanka, o której stanowi art. 8 ust. 1 ustawy, bowiem dochód skarżącego wynosił 481,30 zł., czyli przekraczał kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej.
Skarżący wnosił również o przyznanie mu świadczenia z pomocy społecznej w formie specjalnego zasiłku celowego na pokrycie kosztów związanych z bieżącym utrzymaniem i spłatami zaległości czynszowych. Z treści wniosku skarżącego wynika, iż jego żądanie dotyczy zasiłku celowego specjalnego, o którym stanowi art. 41 ust. 1 ustawy. Decyzja organu I instancji rozstrzyga o tym żądaniu, przyznając je w wysokości 100 zł. Stosownie do treści art. 41 ust. 1 ustawy, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Podkreślić należy wyjątkowość okoliczności przyznawania świadczeń na specjalnych zasadach, przede wszystkim dlatego, że beneficjenci nie spełniają ogólnych kryteriów otrzymania pomocy. Ich sytuacja materialna jest na tyle dobra, że powinni oni samodzielnie przezwyciężyć trudności. Przyznanie pomocy takim osobom i rodzinom, w sytuacji ograniczonych środków finansowych i ogromnej liczby beneficjentów oraz osób oczekujących na wsparcie, wymaga zaistnienia wyjątkowych okoliczności. Organ pomocy społecznej powinien rozważyć sytuację życiową osoby ubiegającej się o pomoc w kategoriach "przypadku szczególnie uzasadnionego", co powoduje konieczność dokonania oceny w tym zakresie, która powinna abstrahować od kwestii wysokości uzyskiwanego przez tę osobę dochodu. Zasiłek ten może być przyznany m. in. na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu. Natomiast w świetle art. 3 ust. 1 ustawy celem pomocy społecznej jest wspieranie osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, jednakże według postanowienia ustępu 4 powołanego wyżej przepisu, potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.
Rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego zapada, jak już powiedziano wcześniej, w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza treść art. 41 ust. 1 ustawy. Przepis ten daje organowi możliwość przyznania tej formy pomocy, w szczególnie uzasadnionych przypadkach w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, i możliwościami organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwianiu sprawy. Jest on, bowiem związany przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 77 § 1 K.p.a., jak również przepisami cyt. ustawy o pomocy społecznej, między innymi przywołanym wyżej art. 3 ustawy. Artykuł 7 K.p.a. stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Art. 77 § 1 K.p.a. nakłada na organy administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. W myśl art. 107 § 3 K.p.a. uznanie administracyjne wymaga wskazania przesłanek korzystania z niego oraz argumentacji przytoczonej w decyzji rozstrzygającej indywidualną sprawę opartą na uznaniu administracyjnym. W przepisach regulujących zasady przyznawania pomocy społecznej ustanowiono zasadę indywidualizacji i fakultatywności świadczeń. Zasada indywidualizacji dotyczy z jednej strony indywidualnego rozpoznania świadczeń, z drugiej zaś dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczenia do indywidualnych właściwości świadczeniobiorcy (por. H. Szurgacz, Wstęp do prawa pomocy społecznej, Wrocław 1993 r., s. 44-46). Zasada fakultatywności polega zatem na niemożności domagania się przez osoby i rodziny ubiegające się o świadczenia pomocy społecznej, aby przyznano im je w określonym rodzaju, formie i rozmiarze.
W świetle powyższego, zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie organy obu instancji zgodnie z przedstawionymi wyżej wymogami dokonały prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego oraz przeprowadziły jego prawidłową ocenę. Przyznając zasiłek celowy specjalny wskazały, iż skarżący jest uprawniony do otrzymania pomocy, ale również podniosły i udowodniły, że posiadane środki finansowe nie pozwalają mu uwzględnić żądania w wyższej wysokości. W sytuacji gdy Ośrodek Pomocy Społecznej nie ma wystarczających środków na zaspokojenie potrzeb osób ubiegających się o pomoc i do pomocy tej uprawnionych jest wiele osób, istotne jest aby organ wskazał kryteria jakimi się kierował przy przyznawaniu pomocy. W niniejszej sprawie organ I instancji ustalił kryteria pierwszeństwa wskazując, że w pierwszej kolejności zabezpieczono środki dla rodzin i osób, nieposiadających dochodu lub mającym bardzo niski dochód, a nadto występuje długotrwała choroba lub niepełnosprawność. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu dokonało dodatkowo powtórnej oceny i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i w sposób szczegółowy, odpowiadający wymogom wynikającym z art. 107 § 3 K.p.a., przedstawiło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności oraz fakty, które spowodowały uznanie decyzji organu I instancji za zgodną z prawem. Wskazało, że wpływ na wysokość przyznanego zasiłku celowego miała szczupłość środków finansowych jakimi dysponował organ I instancji, liczba osób ubiegających się o przyznanie pomocy, jak również fakt, iż w okresie objętym wnioskiem skarżący korzystał z innych form pomocy społecznej.
Warto w tym miejscu zauważyć, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Natomiast rolą organów realizujących zadania z zakresu pomocy społecznej jest taki podział posiadanych przez te organy środków finansowych, który zapewni do nich dostęp osobom najbardziej ich potrzebującym, a więc w pierwszej kolejności takim, które nie uzyskują żadnych dochodów i które przy wykorzystaniu własnych możliwości nie są w stanie zdobyć środków umożliwiających zaspokojenie potrzeb na poziomie elementarnym. Decyzja o przyznaniu pomocy społecznej wydana na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy winna zatem każdorazowo uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy, a więc nie tylko okoliczności, które zadecydowały o konieczności skorzystania z tej formy pomocy przez wnioskodawców przy ubieganiu się o przyznanie zasiłku celowego, ale także rozmiar będących w dyspozycji organów środków finansowych, ilość osób ubiegających się o pomoc oraz potrzeby innych osób uprawnionych do świadczenia z pomocy społecznej. Zarzuty skarżącego zawarte zarówno w odwołaniu, jak i w skardze w istocie dotyczą wysokości przyznanej mu pomocy. Zarzut ten nie jest zasadny. Prowadząc postępowanie o przyznanie skarżącemu specjalnego zasiłku celowego organy administracji zebrały materiał dowodowy w zakresie pozwalającym na prawidłowe rozstrzygnięcie tej sprawy. Dokonana ocena zebranych w sprawie dowodów nie jest dowolna. Organy podały przyczyny, które zadecydowały o konieczności przyznania skarżącemu zasiłku celowego jedynie w wysokości 100 zł. Sytuację skarżącego na tle innych rodzin objętych pomocą oceniono jako względnie dobrą, gdyż posiada on stały comiesięczny dochód w postaci renty oraz stałe comiesięczne świadczenia. Organ zaznaczył, że większość osób samotnych korzystających z pomocy Ośrodka to osoby o bardzo niskim dochodzie lub bez dochodu. Skoro zatem organy obu instancji uwzględniły sytuację materialną i zdrowotną skarżącego, a o wysokości przyznanego świadczenia decydowała nie tylko sytuacja życiowa, lecz także możliwości finansowe Ośrodka, to - zdaniem Sądu - nie można mówić o przekroczeniu granic uznania administracyjnego.
Konkludując, przyjdzie powtórzyć, akceptując w pełni pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 19 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 777/05, opubl. LEX nr 194414, że obowiązkiem organu załatwiającego sprawę w oparciu o uznanie administracyjne jest załatwienie sprawy zgodnie z żądaniem obywatela, o ile interes społeczny nie stoi temu na przeszkodzie, ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Przepis zaś art. 41 pkt 1 ustawy przesądza o zupełnie wyjątkowym charakterze specjalnego zasiłku celowego. Może on być przyznany "w szczególnie uzasadnionych przypadkach", a więc w sytuacjach zupełnie wyjątkowych, bowiem o możliwości jego przyznania nie decyduje dochód strony, a sytuacja życiowa, w której się ona znalazła. Nie można z tej formy pomocy społecznej wyprowadzać wniosku, iż przyznanie takiego zasiłku jest obowiązkiem organu - tak jak czyni się to w odniesieniu do osób spełniających kryterium dochodowe.
Wobec powyższego zarzuty skargi uznać należało za niezasadne, a biorąc pod uwagę, iż zaskarżona decyzja nie narusza ani przepisów prawa materialnego, jak też proceduralnego, należało po myśli art. 151 P.p.s.a., oddalić skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło