II SA/Op 642/06

WyrokWSA w Opolu2007-01-18

Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik, Elżbieta Naumowicz, Daria Sachanbińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, uchylająca decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Strzelce Opolskie w przedmiocie warunków zabudowy, była zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia, była zasadna. Organ odwoławczy prawidłowo stwierdził naruszenia prawa materialnego i procesowego przez organ pierwszej instancji, w tym wydanie decyzji z urzędu w zakresie wykraczającym poza wniosek oraz brak należytego uwzględnienia interesów osób trzecich i niejasności co do zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, która uchyliła decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Strzelce Opolskie ustalającą warunki zabudowy dla rozbudowy budynku gospodarczego J. B. Skarżąca podnosiła zastrzeżenia dotyczące odległości od granicy działki, przeznaczenia obiektu oraz braku wyznaczenia granic. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na wydanie decyzji z urzędu w zakresie wykraczającym poza wniosek, brak określenia parametrów technicznych inwestycji oraz niejasności co do zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego i ochrony interesów osób trzecich.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Asesor sądowy Elżbieta Naumowicz – spr. Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant Referent – stażysta Mariola Górska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu oddala skargę. Przedmiotem skargi, wniesionej przez M. S. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu, jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...], uchylająca decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Strzelce Opolskie z dnia [...], nr [...], ustalającą na rzecz J. B. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie wolnostojącego budynku gospodarczego, z przeznaczeniem nowo projektowanej części obiektu na maszyny rolnicze wraz z urządzeniami towarzyszącymi, stanowiącymi całość techniczno-użytkową, w L. przy ul. [...], na części działek nr A, B i C. Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu: Wnioskiem z dnia 9 lutego 2001 r. J. B. wystąpił do Burmistrza Miasta i Gminy Strzelce Opolskie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku gospodarczego o szopy na maszyny rolnicze, podając, że istniejący budynek gospodarczy jest budynkiem wolnostojącym, parterowym, z dachem jednospadowym krytym blachą, natomiast projektowana rozbudowa ma polegać na dobudowie od strony wschodniej i zachodniej pomieszczeń służących do przechowywania maszyn rolniczych. Pismem z dnia 13 lutego 2001 r. Burmistrz Miasta i Gminy w Strzelcach Opolskich zawiadomił uczestników postępowania o jego wszczęciu. W piśmie z dnia 20 lutego 2001 r. M. S. nie wyraziła zgody na budowę nowego obiektu gospodarczego w odległości mniejszej niż 3 m od granicy jej działki oraz otworów okiennych i drzwiowych, wskazując ponadto, że nie wyraża zgody na urządzenia techniczne typu: tokarki, spawarki, suwnice, służące lakierowaniu, malowaniu i wentylacyjne. Decyzją z dnia [...], nr [...], Burmistrz Miasta i Gminy Strzelce Opolskie ustalił na rzecz J. B. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie wolnostojącego budynku gospodarczego, z przeznaczeniem nowo projektowanej części obiektu na maszyny rolnicze wraz z urządzeniami towarzyszącymi, stanowiącymi całość techniczno-użytkową, w L. przy ul. [...], na części działek nr A, B i C. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja jest zgodna z ustaleniami planu oraz zmierzeniem wnioskodawcy. Poza tym stwierdził, iż uwagi dotyczące odległości od działki i usytuowania otworów okiennych i drzwiowych winny być rozważane na etapie opracowania projektu budowlanego i projektu zagospodarowania działki. Natomiast poprzez urządzenia towarzyszące należy rozumieć urządzenia techniczne zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, np. przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym oczyszczania i gromadzenia ścieków, przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki, a nie maszyny i urządzenia mogące stanowić wyposażenie zakładu usług rzemiosła uciążliwego. W końcowej części uzasadnienia podkreślono, iż wniosek dotyczył wyłącznie rozbudowy wolnostojącego budynku gospodarczego, z przeznaczeniem nowo projektowanej części obiektu na maszyny rolnicze wraz z urządzeniami towarzyszącymi stanowiącymi całość techniczno-użytkową. Od decyzji tej M. S. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, w którym podtrzymała dotychczas zgłoszone zastrzeżenia, podając, że sąsiaduje z działką nr B, natomiast działka na A jest drogą polną. Stwierdziła, iż lokalizacja inwestycji powinna być ściśle określona, a dotychczas linie rozgraniczające granice działek nie są oznaczone kamieniami granicznymi, a jedynie rozdziela je istniejący płot. Podniosła, że zarówno dom mieszkalny sąsiadów, jak i budynek gospodarczy, są w mniejszej odległości niż 3 m od płotu. W związku z tym uzależniła zgodę na budowę od oznaczenia granic w jej obecności. Odnośnie wyposażenia projektowanych budynków, stwierdziła, iż zamontowanie w betonie na stałe podnośnika powyżej 500 kg na samochody wskazuje na odmienne przeznaczenie, na które nie wyrazi nigdy zgody. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia [...], nr [...], uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, podkreślając, iż oprócz inwestycji wskazanej we wniosku, jaką było ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku gospodarczego o szopy na maszyny rolnicze, organ pierwszej instancji ustalił również warunki zabudowy dla inwestycji towarzyszących, stanowiących całość techniczno-użytkową, nie precyzując tych urządzeń. Kolegium wskazało, iż może to doprowadzić do dowolności interpretacyjnej, a nadto takie działanie jest działaniem z urzędu z uwagi na brak wniosku w tym zakresie, co stanowi naruszenie art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Poza tym organ odwoławczy uznał, iż wniosek nie spełnia wymogów z art. 41 ust. 2 pkt 3 i 4 tej ustawy w zakresie określenia charakterystycznych parametrów technicznych inwestycji zapotrzebowania na wodę, energię oraz innych potrzeb infrastruktury technicznej. Stwierdził również, iż w decyzji pierwszoinstancyjnej nie odnotowano wynikającego z wniosku faktu rozbudowy istniejącego budynku gospodarczego w kierunku wschodnim i zachodnim, co w przybliżeniu określa usytuowanie nowo projektowanej inwestycji, a który może mieć wpływ na określenie wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich, które zostały podane zbyt ogólnikowo. Ponadto zaakcentowano, iż wskazywany w odwołaniu fakt, że działka nr A jest droga polną, może mieć wpływ zarówno na określenie wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich, jak i na ustalenie kręgu stron postępowania. Wskazano na rozbieżności pomiędzy stwierdzeniami decyzji co do położenia działek objętych inwestycją na obszarze oznaczonym w planie symbolem L1MR, a stwierdzeniami zawartymi w piśmie Architekta Miejskiego z dnia 7 maja 2001 r, iż działki nr A i C są położone w części na terenie oznaczonym symbolami L1MR, RP i RO, dodając, iż skala oraz brak wskazania wnioskowanych pod budowę działek na załączonym wyrysie z planu uniemożliwiają dokonanie bliższych ustaleń w tym zakresie oraz stwierdzenie zgodności zamierzenia z planem zagospodarowania przestrzennego. We wniesionej na powyższą decyzję skardze M. S. zarzuciła, że nie zostały w niej sprecyzowane sprawy dotyczące dokładnego wytyczenia granic działki słupkami granicznymi, wybudowania podnośnika samochodowego i istniejących otworów okiennych. Wniosła o "poprawę odległości budynków od granicy działki". Zarzuciła, że urzędy nie przestrzegają obowiązujących przepisów prawa, dotyczących lokalizacji budynków rolniczych w odległości 4 m od granicy działki oraz nie informują sąsiadów o aktualnym prawie budowlanym. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W związku z reorganizacją Naczelnego Sądu Administracyjnego i utworzeniem wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustaleniem ich siedzib i obszarów właściwości (Rozporządzenie Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003 r. Dz. U. 72, poz. 652), skarga wraz z aktami sprawy została przekazana według właściwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. W toku postępowania sądowoadministracyjnego J. B. zmarł, a jego następcami prawnymi – zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Strzelcach Opolskich z [...], sygn. akt [...] – zostali: żona T. B. oraz dzieci: J. B., J. B. i K. B., M. C. i C. K. oraz wnuczki J. B. i V. B. Z uwagi na powyższe, postępowanie w sprawie zostało zawieszone postanowieniem tut. Sądu z 6 kwietnia 2004 r., sygn. akt II SA/Wr 1901/2001, a następnie podjęte postanowieniem z 30 października 2006 r. Postanowieniem tut. Sądu z 12 grudnia 2006 r. T. B. została ustanowiona kuratorem dla nieznanych z miejsca pobytu uczestników postępowania: M. C. oraz J. i V. B. W piśmie procesowym z dnia 12 września 2006 r. skarżąca podała, że sporny budynek gospodarczy został wybudowany bez jej zgody w odległości 1,60 m od rzeczywistej granicy jej działki, zaś budynek mieszkalny sąsiadów - w odległości 2,15 m i ma on otwory okienne. Natomiast w piśmie procesowym z dnia 18 grudnia 2006 r., przedkładając kserokopie przebiegu granic i wskazując na decyzję Burmistrza Strzelec Opolskich z dnia 6 lipca 2006 r., podniosła, iż na szkicu granicznym sporny budynek jest oznaczony jako wiata. Wskazała też, że zarówno ten budynek, jak i budynek mieszkalny sąsiadów, naruszyły przysługujące jej oraz jej mężowi prawo do swobodnej lokalizacji budynków. Powołując się na przepisy art. 222 § 2 w zw. z art. 144 K.c., wniosła o zaniechanie dalszych naruszeń i przywrócenie stanu zgodnego z prawem, w tym również o rozebranie wiaty, a także zamurowanie otworów okiennych oraz drzwiowych pustakami szklanymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że stosownie do treści art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, co sprowadza się do dokonania oceny, czy organ orzekający w sprawie w oparciu o należycie ustalony stan faktyczny prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa materialnego oraz procesowego obowiązujące w dniu wydania decyzji, jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 stycznia 1999 r., sygn. akt III SA 4731/97 – System Informacji Prawnej LEX nr 37180). Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konsekwencją tak zakreślonego zakresu kognicji sądu jest to, że negatywna ocena legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. – poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, skutkuje uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności tych decyzji, co prowadzi do ich eliminacji z porządku prawnego. Z tych względów Sąd nie może zatem, o co wnosi skarżąca, orzekać merytorycznie co do istoty sprawy, gdyż nie jest kolejną instancją odwoławczą w postępowaniu administracyjnym. Badając sprawę z uwzględnieniem tak określonego kryterium legalności przyjąć należało, iż skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa zarówno procesowego, jak i materialnego. W pierwszej kolejności, z uwagi na fakt, iż w sprawie przez skarżącą jest podnoszonych i powtarzanych wiele argumentów, sprecyzować trzeba zakres weryfikacji sądowej w niniejszej sprawie i w związku z tym podkreślić, iż kontrolą tą objęta jest zaskarżona decyzja w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, wydana w dniu 28 maja 2001 r. W tej dacie, jak również w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, obowiązywały przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.). Zgodnie z art. 39 ust. 1 tej ustawy zmiana zagospodarowania terenu polegająca w szczególności na wykonaniu, odbudowie, rozbudowie i nadbudowie obiektu budowlanego wymaga ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Podkreślić przy tym należy, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest warunkiem wstępnym, podstawowym i niezbędnym dla rozpoczęcia procesu inwestycyjnego, co znajduje potwierdzenie w przepisie art. 47 ostatnio powołanej ustawy, zgodnie z którym warunki zabudowy i zagospodarowania terenu ustalone w decyzji wiążą organ administracji architektoniczno-budowlanej wydający pozwolenie na budowę. Decyzja ta rozstrzyga o zgodności zamierzonej inwestycji z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Musi zawierać także elementy, które wymienia przepis art. 42 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, do jakich należą: 1) rodzaj inwestycji, 2) warunki wynikające z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli dla danego obszaru plan został uchwalony, 3) warunki zabudowy i zagospodarowania terenu wynikające z przepisów szczególnych, 4) warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, 5) wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich, 6) linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w stosownej skali, 7) okres ważności decyzji. W świetle powyższego, decyzję o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu można zatem określić jako promesę, uprawniającą dopiero do podjęcia dalszych działań zmierzających do uzyskania decyzji organów architektoniczno-budowlanych o pozwoleniu na budowę. Z tego względu poza zakresem rozpoznania w niniejszej sprawie pozostają te zarzuty skarżącej, które odnosiły się do legalności wybudowania oraz zgodności z prawem istniejących już obiektów budowlanych, takich jak podnośnik samochodowy oraz budynek mieszkalny sąsiadów i usytuowanie w nim otworów okiennych oraz drzwiowych. Kwestie te z pewnością nie mogły być, i nie były, przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku gospodarczego. Należą one natomiast do kompetencji organów nadzoru budowlanego, które spełniają rolę "policji budowlanej", czuwającej nad prawidłowością realizacji procesu budowlanego i posiadającej w związku z tym uprawnienia do podjęcia działań w celu eliminacji wszelkich naruszeń prawa powstałych w wyniku realizacji tych inwestycji. Natomiast co do usytuowania rozbudowywanych części budynku, należy wskazać, iż szczegółowa analiza rozwiązań projektowych dokonywana jest w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie oznacza automatycznego obowiązku wydania decyzji o pozwoleniu na budowę przez organ architektoniczo-budowlany. Wręcz przeciwnie, w wyniku postępowania toczącego się przed tym organem, będącym kolejnym etapem procesu budowlanego, może dojść do odmowy wydania takiej decyzji w sytuacji, gdyby planowana inwestycja naruszała przepisy prawa budowlanego, w tym ustalone odległości od granic nieruchomości sąsiednich lub gdyby wniosek o pozwolenie na budowę dotyczył innego sposobu użytkowania obiektu, np. jako warsztat samochodowy bądź lakierniczy. Jeśli natomiast zmiana sposobu użytkowania nastąpiła po zrealizowaniu inwestycji, to taka samowola podlegałaby postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego. Z kolei spory graniczne nie mogą być przeszkodą w wydaniu decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, a to z uwagi na zakres rozstrzygnięcia objętego tą decyzją, co znajduje potwierdzenie w art. 46 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, w myśl którego decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Co do kwestii dotyczących prawa sąsiedzkiego, wynikających ze wskazywanych przez skarżącą przepisów prawa cywilnego, wskazać trzeba, że należą one do kognicji sądów powszechnych, a nie organów i sądów administracyjnych. Zakres rozpoznania niniejszej sprawy determinuje ponadto okoliczność, że zaskarżona decyzja została podjęta na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Wydana w oparciu o ten przepis decyzja ma charakter prawny decyzji kasacyjnej. Kończy ona postępowanie odwoławcze, utrzymując jednocześnie stan sprawy w toku, albowiem postępowanie administracyjne nadal się toczy. Kontrola legalności takiego aktu przez sąd administracyjny ogranicza się do zbadania, czy istotnie spełnione zostały przesłanki wynikające z brzmienia omawianego przepisu. W ramach tej oceny należy odpowiedzieć, czy organ odwoławczy, uwzględniając zebrany w sprawie materiał dowodowy, miał podstawy do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czy też zachodzi konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, iż uzasadnia to przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia albo czy w postępowaniu przed organem pierwszej instancji doszło do takich uchybień natury proceduralnej, że można określić je przymiotem rażących. Na skutek tych uchybień organ odwoławczy, aby dokonać oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające albo w całości, albo w znacznej części (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 606). W świetle tego, co wskazano dotychczas, stwierdzić trzeba, iż organ drugiej instancji prawidłowo uznał, że zaistniały przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., gdyż niewątpliwie w postępowaniu przed organem pierwszej instancji doszło do takich naruszeń prawa, które dyskwalifikują wydaną przez ten organ decyzję. Uwagi te odnoszą się przede wszystkim do zakresu rozstrzygnięcia objętego decyzja pierwszoinstancyjną. Porównując zakres przedmiotowy rozstrzygnięcia zawartego w tej decyzji z treścią wniosku złożonego przez J. B., obejmującego wyłącznie rozbudowę wolnostojącego budynku gospodarczego o szopy na maszyny rolnicze, za trafny należy uznać pogląd organu odwoławczego, że zakres rozstrzygnięcia jest szerszy od zakresu wniosku, który nie obejmował urządzeń towarzyszących. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu następuje na wniosek zainteresowanego, co oznacza, że postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu może być wszczęte wyłącznie na wniosek inwestora. Oznacza to, że organ orzekający jest związany treścią wniosku i nie jest dopuszczalne rozstrzygnięcie wykraczające poza jego granice, gdyż w takim wypadku doszłoby do wydania decyzji z urzędu. Taka sytuacja miała natomiast miejsce w niniejszej sprawie, co w świetle przywołanego przepisu, statuującego wnioskowy charakter postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, stanowiło rażące naruszenie prawa materialnego i musiało stanowić podstawę do uchylenia w tej części decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy. Poza tym zauważyć przyjdzie, że przepis art. 40 ust. 1 i 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, iż w sprawach ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu orzeka się, w drodze decyzji, na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, po uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych ustawą i przepisami szczególnymi. W zakresie wymogów szczególnych, o których jest mowa w przywołanym przepisie, znaczenie w rozpoznawanej sprawie ma art. 41 ust. 2 tej ustawy wskazujący elementy, jakie powinien zawierać wniosek o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Obligatoryjne jest określenie: 1) granic terenu objętego wnioskiem, przedstawionych na kopii mapy zasadniczej lub w przypadku jej braku na kopii mapy ewidencyjnej, obejmującej teren, którego wniosek dotyczy, i najbliższe otoczenie tego terenu, 2) funkcji i sposobu zagospodarowania terenu oraz charakterystyki zabudowy i zagospodarowania terenu, 3) zapotrzebowania na wodę, energię i sposobu odprowadzania lub oczyszczania ścieków oraz innych potrzeb w zakresie infrastruktury technicznej, a w szczególnych przypadkach sposobu unieszkodliwiania odpadów, 4) charakterystycznych parametrów technicznych inwestycji oraz dane charakteryzujące jej wpływ na środowisko lub jego wykorzystanie, gdy inwestycja nie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, w rozumieniu przepisów o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Zakresowi temu odpowiada z kolei zakres decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu określony w przytoczonym już wyżej przepisie art. 42 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, wskazującym enumeratywnie niezbędne elementy tej decyzji. Z treści wniosku J. B. z dnia 9 lutego 2001 r. wynika, że brak jest jakichkolwiek danych, o których mowa w pkt 3 i 4 powołanego art. 41 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Wymagana jest w tym zakresie fachowa ocena techniczna wykonana przez jednostkę lub osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia. Organ pierwszej instancji nie zażądał uzupełnienia tego braku, czym naruszył wspomniane przepisy. Na skutek powyższego naruszenia, doszło też do szczegółowo omówionego wyżej wydania z urzędu rozstrzygnięcia w zakresie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla urządzeń towarzyszących. Już tylko z ostatnio opisanych przyczyn decyzja Burmistrza Miasta i Gminy w Strzelcach Opolskich kwalifikowała się do uchylenia. Badając dalej legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził także, iż stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu odnośnie naruszenia art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym jest prawidłowe. Z przepisu tego wynika obowiązek organu rozważenia wymagań dotyczących ochrony interesu osób trzecich. Decyzja pierwszoinstancyjna – poza ogólnikowym sformułowaniem o obowiązku nienaruszenia interesów osób trzecich, wynikających z art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane – takowych rozważań nie zawiera, podczas gdy w orzecznictwie dotyczącym wykładni wspomnianego przepisu przyjmuje się, że "jednym z wymagań, które ustawodawca przewidział dla decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jest uwzględnienie ochrony interesów osób trzecich. Wyznacznikiem zakresu, w jakim wydający decyzję organ ma obowiązek przy ww. rodzaju decyzji chronić uprawnienia wskazanych wyżej osób, są przepisy prawa materialnego, które już na tym wstępnym etapie procesu inwestycyjnego uzasadniają przyjęcie, że zamierzona inwestycja może wywrzeć niekorzystny skutek w sferze praw osób, o których tu mowa." (por. wyrok NSA z dnia 4 maja 1999 r., sygn. akt II SA/Gd 556/97 – System Informacji Prawnej LEX nr 44225). Ponadto, wprawdzie zgodnie z art. 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli zamierzenie jest zgodne z przepisami prawa i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jednakże wyjaśnienie przez organ odwoławczy dostrzeżonych rozbieżności pomiędzy treścią pisma Architekta Miejskiego w Strzelcach Opolskich z dnia 7 maja 2001 r., wskazującego na położenie nieruchomości objętych decyzją na terenach oznaczonych na planie różnymi symbolami, a stwierdzeniami organu pierwszej instancji, że leżą one na terenie istniejącej zabudowy zagrodowej (L1 MR), przy jednoczesnej nieczytelności materiału dowodowego, przekraczałoby granice art. 136 K.p.a., co – łącznie ze wskazanymi już wyżej naruszeniami w zakresie prawa materialnego – stanowi kolejny powód do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Przedstawione dotychczas braki oraz ich zakres powodują, że uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia było konieczne, jako że doszło do naruszenia wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego i procesowego. Z przedstawionych wyżej względów należało uznać, że organ odwoławczy, uchylając decyzję pierwszoinstancyjną, zasadnie przyjął, że wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., gdyż - także w ocenie Sądu - rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. W tym stanie rzeczy, orzeczono o oddaleniu skargi, opierając się na treści art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło