II SA/Op 66/18
WyrokWSA w Opolu2018-05-15
Skład orzekający: Daria Sachanbińska, Krzysztof Bogusz, Ewa Janowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami jest możliwe, gdy kierowanie pojazdem w przedłużonym okresie zatrzymania prawa jazdy miało miejsce przed wydaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami jest zasadne, gdy kierowca kierował pojazdem silnikowym w przedłużonym okresie zatrzymania prawa jazdy, o którym mowa w art. 102 ust. 1d ustawy. Okoliczności te nie muszą nastąpić po wydaniu decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, a jedynie w okresie, który został przedłużony do 6 miesięcy. Sąd podkreślił, że przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie pozostawia miejsca na uznanie organu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Podstawą cofnięcia było kierowanie pojazdem w okresie zatrzymania prawa jazdy, które zostało przedłużone do 6 miesięcy. Skarżący kwestionował zasadność cofnięcia, argumentując, że zdarzenia uzasadniające zatrzymanie prawa jazdy miały miejsce przed wydaniem decyzji o jego zatrzymaniu. Organy administracji obu instancji uznały, że przesłanki do cofnięcia uprawnień zostały spełnione, a WSA w Opolu oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz - spr. Sędzia WSA Ewa Janowska Protokolant St. inspektor sądowy Grażyna Jankowska-Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2018 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 18 października 2017 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej przez A. F., zwanego dalej również skarżącym, jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 18 października 2017 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Prudnickiego z dnia 6 września 2017 r., nr [...], o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami.
Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:
Pismem z dnia 1 sierpnia 2017 r. Komendant Powiatowy Policji w [...], na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, przekazał Staroście Prudnickiemu prawo jazdy zatrzymane skarżącemu w związku z tym, że kierując około godziny 10:40, w miejscowości [...], ul. [...], pojazdem marki [...] o nr rej. [...] z prędkością 94 km/h przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym. Jednocześnie Komendant zwrócił się o wydanie decyzji o zatrzymaniu tego dokumentu.
Pismem z dnia 8 sierpnia 2017 r., nr [...], Starosta Prudnicki zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania mu prawa jazdy w związku z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości powyżej 50 km/h na obszarze zabudowanym.
Pismem z dnia 9 sierpnia 2017 r., nr [...], Naczelnik Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w [...] poinformował Starostę Prudnickiego, że [...] sierpnia 2017 r. o godzinie 17:20 na obwodnicy [...] Funkcjonariusze Ogniwa Ruchu Drogowego KPP w [...] zatrzymali do kontroli skarżącego, który przekroczył dopuszczalną prędkość o 42 km/h. Skarżący oświadczył, że nie posiada blankietu dokumentu prawa jazdy, ponieważ zapomniał zabrać go z domu. Policjanci ustalili, że skarżący widnieje w bazie policyjnej KS1P ze statusem w RD: 1 - zbiera punkty, natomiast w bazie CEK widnieje informacja o zatrzymania mu przez policję [...] sierpnia 2017 r. dokumentu prawa jazdy z powodu przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h, data końca zatrzymania 30 października 2017 r. Naczelnik Wydziału ustalił też, że skarżący został zatrzymany do kontroli drogowej [...] sierpnia 2017 r. w [...] na ul. [...] i ukarany mandatem karnym w kwocie 50 zł za nieposiadanie przy sobie blankietu prawa jazdy. Tego dnia w systemie KSIP nie widniała jeszcze informacja o zatrzymaniu skarżącemu dokumentu prawa jazdy, a kierujący poinformował funkcjonariuszy, że zapomniał zabrać dokument z domu. Naczelnik Wydziału podniósł, że w przypadku obowiązywania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy [...] sierpnia 2017 r. lub [...] sierpnia 2017 r. należy okres administracyjnego zatrzymania prawa jazdy wydłużyć do 6 miesięcy lub wydać decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami.
Decyzją z dnia 17 sierpnia 2017 r., nr [...], Starosta Prudnicki, orzekł o zatrzymaniu A. F. prawa jazdy kategorii [...] na okres 6 miesięcy licząc od 1 sierpnia 2017 r. do 28 stycznia 2018 r. włącznie (pkt 1) oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności (pkt 2). Rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 104 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), zwanej dalej w skrócie K.p.a. w związku z art. 102 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 1d ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978), zwanej dalej ustawą. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił m.in., z że uwagi na fakt, iż decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy nie została jeszcze w przedmiotowej sprawie wydana, a w międzyczasie wpłynęła informacja, że strona pomimo zatrzymania prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym ponownie została [...] sierpnia 2017 r. zatrzymana do kontroli drogowej, należało wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na okres wydłużony 6 miesięcy. Decyzja wobec jej niezaskarżenia przez stronę stała się ostateczna.
Następnie pismem z dnia 25 sierpnia 2017 r., nr [...], Starosta Prudnicki zawiadomił skarżącego, że po otrzymaniu pisma z Komendy Powiatowej Policji w [...] z dnia 9 sierpnia 2017 r., nr [...], zostało z urzędu wszczęte przeciwko niemu postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii [...] potwierdzonego prawem jazdy numer [...], druk numer [...], wydanego 3 stycznia 2003 r. przez [...]. Jednocześnie organ wezwał skarżącego do stawienia się w siedzibie organu celem wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych w sprawie dowodów. Zawiadomienie zostało skarżącemu doręczone w dniu 28 sierpnia 2017 r.
Decyzją z dnia 6 września 2017 r., nr [...], Starosta Prudnicki, na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy, cofnął skarżącemu uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii [...] potwierdzone prawem jazdy numer [...], druk numer [...], wydanym 3 stycznia 2003 r. przez [...]. W uzasadnieniu decyzji Starosta przedstawił opisany wyżej stan faktyczny sprawy i stwierdził, że przepis art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy nakłada na organ obowiązek cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami po stwierdzeniu, na podstawie otrzymanych informacji, że osoba kierowała pojazdem silnikowym w przedłużonym okresie, o którym mowa w art. 102 ust. 1d ustawy. W ocenie organu, zgromadzony materiał dowodowy potwierdził, że skarżący przekroczył dopuszczalną prędkość oraz kierował pojazdem w okresie zatrzymania prawa jazdy. W tych okolicznościach organ uznał, że jest zobowiązany do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił naruszenie prawa materialnego, w tym art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy poprzez dokonanie błędnej subsumcji do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, polegające na błędnym przyjęciu, że przepis ten może być stosowany wobec skarżącego, w sytuacji, gdy jednoznaczna jego treść nakazuje przyjąć, że decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami jest możliwa wyłącznie w sytuacji ziszczenia się przesłanki określonej w art. 102 ust. 1d ustawy.
Skarżący podniósł też zarzut naruszenia przepisów postępowania, w tym:
- art. 7, art. 11, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie,
- art. 9 K.p.a. poprzez nienależyte i niewyczerpujące informowanie skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej obowiązków i praw będących przedmiotem postępowania, a w szczególności brak wystosowania do strony zawiadomienia przed wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w toku postępowania administracyjnego dowodów i materiałów,
- art. 10 K.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, a także zaniechanie przez organ pierwszej instancji wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych w toku postępowania administracyjnego dowodów i materiałów, co stanowi kwalifikowaną wadę procesową,
- art. 8 i art. 107 § 3 K.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji,
- art. 107 § 1 K.p.a. przez wadliwe rozstrzygnięcie skarżonej decyzji.
Wniósł o uwzględnienie odwołania i uchylenie decyzji pierwszej instancji w całości oraz umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 18 października 2017 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium przedstawiło przebieg dotychczasowego postępowania, a następnie przytoczyło przepis art. 102 ust. 1 pkt 4, ust. 1d i ust. 1e ustawy oraz art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Organ zwrócił też uwagę, że podstawę orzekania w sprawie stanowi ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541, z późn. zm.), a w szczególności jej art. 7 ust. 1 pkt 2. Dalej organ wywiódł, że zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku kierowania pojazdem silnikowym w przedłużonym okresie, o którym mowa w art. 102 ust. 1d. Dlatego organ nie zgodził się ze skarżącym, że wydanie decyzji na podstawie tego przepisu możliwe jest jedynie w sytuacji, gdy "osoba kierowała pojazdem po wydaniu decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy". W ocenie Kolegium, gdyby taka była wola ustawodawcy, wówczas taki właśnie wymóg wyraziłby wprost w art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy, czego jednak nie zrobił. W przekonaniu organu odwoławczego, prezentowany przez skarżącego sposób wykładni art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy jest sprzeczny z jego literalną treścią i oznaczałby, że jeśli wobec kierowcy starosta wydałby decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 lub 5, albo policjant zatrzymałaby mu prawo jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a Prawa o ruchu drogowym, a następnie kierowca ten kierowałby pojazdem silnikowym, wówczas zachodziłaby podstawa do wydania decyzji na podstawie art. 102 ust. 1d ustawy o przedłużeniu okresu zatrzymania prawa jazdy do 6 miesięcy lub też o jego zatrzymaniu na okres 6 miesięcy.
Natomiast wszelkie kolejne przypadki ewidentnie niedopuszczalnego kierowania przez tego kierowcę pojazdem mechanicznym, pomimo zatrzymania mu prawa jazdy, do których doszłoby aż do dnia wydania decyzji na podstawie art. 102 ust. 1d ustawy, nie byłyby w żaden sposób sankcjonowane. Dopiero po wydaniu decyzji na podstawie art. 102 ust. 1d ustawy, dopuszczenie się przez kierowcę takiego nagannego zachowania (kierowania pojazdem pomimo zatrzymania mu prawa jazdy), uprawniałoby starostę do wydania decyzji o cofnięciu takiemu kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami. Kolegium podkreśliło, że właśnie po to, by w całym okresie zatrzymania prawa jazdy wykluczyć prowadzenie pojazdu mechanicznego przez kierowcę pozbawionego tego prawa jazdy, ustawodawca określił przesłankę wydania decyzji na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy jako "kierowanie pojazdem silnikowym w przedłużonym okresie, o którym mowa w art. 102 ust. 1d", a nie jako "prowadzenia przez kierowcę pojazdu silnikowego po wydaniu decyzji na podstawie art. 102 ust. 1d".
Dalej organ dowodził, że wydanie decyzji na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy jest możliwe pod dwoma warunkami. Po pierwsze, musi dojść do uprzedniego wydania decyzji na podstawie art. 102 ust. 1d ustawy, w wyniku czego łączny okres zatrzymania kierowcy prawa jazdy będzie wynosił 6 miesięcy, przy czym początek tego okresu może być wcześniejszy niż data wydania decyzji na podstawie art. 102 ust. 1d ustawy. Ponadto, co najmniej dwukrotnie w tym 6 miesięcznym okresie kierowca musi kierować pojazdem silnikowym, przy czym do drugiego takiego zdarzenia może dojść również przed wydaniem decyzji na podstawie art. 102 ust. 1d ustawy. Zdaniem Kolegium, w sprawie brak jest wątpliwości co do treści normy prawnej zawartej w omawianym przepisie, stąd nie ma też podstaw do stwierdzenia naruszenia zasady określonej w art. art. 7a § 1 K.p.a. Ponadto nawet gdyby przyjąć, że zachodzą przesłanki do zastosowania tej zasady, byłoby to niemożliwe z uwagi na interesy osób trzecich (innych uczestników ruchu drogowego), na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ.
Reasumując Kolegium stwierdziło, że w przypadku skarżącego zachodzą oba wskazane wyżej warunki zastosowania względem niego normy prawnej zawartej w art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy. Decyzją z dnia 17 sierpnia 2017 r. zatrzymano skarżącemu prawo jazdy na okres 6 miesięcy, tj. od 1 sierpnia 2017 r. do 28 stycznia 2018 r., a następnie dwukrotnie w okresie tym, tj. [...] sierpnia 2017 r. i [...] sierpnia 2017 r. prowadził on pojazd mechaniczny. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego, że w sentencji decyzji cofnięto mu uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii [...], natomiast żadna norma prawna nie wprowadza tego typu kategorii, wobec czego strona nie wie, jakie konkretnie uprawnienia zostały jej cofnięte, tj. w zakresie kategorii [...],[...], czy też [...] i [...], organ wskazał, że art. 6 ustawy rzeczywiście nie przewiduje uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii określonej jako [...]. Jednakże skarżący wiedział jakie kategorie uprawnień do kierowania pojazdami posiada. Brak zatem zastosowania znaku interpunkcyjnego - przecinka, pomiędzy obiema kategoriami prawa jazdy, nie może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. W ocenie Kolegium, wymienienie w sentencji zaskarżonej decyzji obu kategorii uprawnień posiadanych przez skarżącego oraz wskazanie numeru prawa jazdy ([...]), numeru druku ([...]), daty wydania dokumentu (3 stycznia 2003 r.) oraz organu wydającego ([...]), czyni zasadnym twierdzenie, że zaskarżoną decyzją cofnięto skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii [...] i [...] prawa jazdy. W odniesieniu do pozostałych zarzutów odwołania dotyczących naruszenia przepisów postępowania Kolegium podniosło, że skarżący pismem z dnia 25 sierpnia 2017 r. został poinformowany o wszczęciu postępowania oraz o przysługujących mu uprawnieniach wynikających z art. 10 K.p.a. Kolegium uznało, że nie jest też zasadny zarzut nierozpoznania wyjaśnień i dowodów złożonych przez stronę w trakcie postępowania, ponieważ żadnych wyjaśnień i dowodów strona nie składała. Końcowo organ podkreślił, że decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami stanowi akt o charakterze związanym, tj. nie zależy od uznania organu. Organ, w przypadku zaistniałych ustawowych przesłanek, ma nie tylko prawo, lecz i bezwzględny obowiązek wydać decyzję określonej treści.
W skardze na powyższą decyzję skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, ponowił zarzuty zawarte już w odwołaniu. Dodatkowo zarzucił naruszenie następujących przepisów:
- art. 7 K.p.a. w zw. z art. 6 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i wydanie decyzji opartej na okolicznościach, które nie zostały wyjaśnione w sposób prawidłowy, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że gdyby okoliczności sprawy zostały wyjaśnione w sposób prawidłowy, nie doszłoby do wydania zaskarżonej decyzji w takim kształcie;
- art. 81 w zw. z art. 10 K.p.a. polegające na:
a) usankcjonowaniu przez organ drugiej instancji działania organu pierwszej instancji polegającego na uniemożliwieniu stronie postępowania wypowiedzenia się co do dopuszczonych i przeprowadzonych dowodów,
b) uznaniu okoliczności faktycznych wynikających z przeprowadzonych dowodów za udowodnione - mimo braku podstaw,
podczas gdy obowiązkiem organu administracyjnego jest zagwarantowanie stronom możliwości wypowiedzenia się w zakresie przeprowadzanych dowodów, a za udowodnione mogą zostać jedynie okoliczności, co do których strona zajęła stanowisko;
- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez podzielenie stanowiska organu pierwszej instancji i w konsekwencji utrzymanie decyzji pierwszej instancji w mocy, w sytuacji gdy decyzja ta oparta została na niewyjaśnionym stanie faktycznym i jako taka pozostawała wadliwa w stopniu przesądzającym jej uchylenie.
Skarżący podniósł też zarzut niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ organ powinien podjąć wszelkie niezbędne czynności do dokładnego i rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Według skarżącego, organ nie zbadał sprawy także pod kątem zasad doświadczenia życiowego, ograniczając się do pobieżnego zapoznania z przedłożoną w sprawie dokumentacją, konsekwencją czego jest nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, iż uzasadnienie decyzji Starosty Prudnickiego z dnia 6 września 2017 r. nie jest sprzeczne z jej sentencją, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego przyjęcia, iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji.
Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji organów obu instancji, jako wydanych z naruszeniem prawa materialnego i procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Alternatywnie skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W motywach skargi skarżący podniósł, że osnowa decyzji organu pierwszej instancji nie pozostaje w korelacji z jej uzasadnieniem. Ponadto niedopuszczalna jest sytuacja, aby w uzasadnieniu decyzji poszukiwać lub dopatrywać się sensu rozstrzygnięcia. Dalej skarżący dowodził, że Starosta w przedmiotowej sprawie pominął fakt, że wszystkie zdarzenia będące podstawą zatrzymania prawa jazdy miały miejsce przed wszczęciem postępowania, jak i przed wydaniem ostatecznej i prawomocnej decyzji w zakresie zatrzymania prawa jazdy. Skarżący podkreślił, że organ wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w przypadku kierowania pojazdami silnikowymi w przedłużonym okresie, a więc w sytuacji, gdy osoba kierowała pojazdem silnikowym pomimo wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 6 miesięcy. Natomiast w przedmiotowej sprawie nie ziściły się wszystkie prawem przewidziane przesłanki do cofnięcia uprawnień, ponieważ wszystkie zdarzenia uzasadniające zatrzymanie prawa jazdy miały miejsce przed wydaniem decyzji administracyjnej w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, jak również przed wszczęciem postępowania administracyjnego w tym zakresie. Skarżący zarzucił, że organy obu instancji zastosowały wykładnię rozszerzającą i dokonały nadinterpretacji przepisów prawa. Pomimo, że skarżący nie kierował pojazdami mechanicznymi po wydaniu decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, a więc nie złamał zakazu, o którym mowa w art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy, organ wydał decyzję o cofnięciu mu uprawnień. Przedstawione działanie organu oznacza złamanie określonej w art. 7a § 1 K.p.a. zasady przyjaznej interpretacji przepisów - in dubio pro libertata, zgodnie z którą, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Ponadto skarżący zarzucił, że w sentencji zaskarżonej decyzji cofnięto mu uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii [...], odmiennie niż określono to w motywach rozstrzygnięcia. Natomiast żadna norma prawna nie wprowadza tego typu kategorii. Strona nie wie zatem, jakie konkretnie uprawnienia zostały jej cofnięte, tj. w zakresie kategorii [...],[...], czy też [...] i [...]. Posłużenie się przez organ w sentencji decyzji nieostrym pojęciem nie może być uznane za prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Skarżący zarzucił również, że decyzja został uzasadniona w sposób nieprzekonywujący, co uniemożliwia weryfikację prawidłowości działania organu. Podniósł też zarzut niepodejmowania działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nienależyte i niewyczerpujące informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej obowiązków i praw będących przedmiotem postępowania, poprzez brak czuwania nad interesem strony w prowadzonym postępowaniu, wydanie zaskarżonej decyzji z pominięciem wystosowania do strony przed wydaniem decyzji zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, oraz poprzez nieuznanie wyjaśnień i dowodów złożonych przez stronę w trakcie prowadzonego postępowania. Zarzucił, że z uzasadnienia kwestionowanej decyzji nie wynika jakie okoliczności zostały uznane przez organ za udowodnione, a jakim okolicznościom nie dano wiary. Zwrócił uwagę, że niezachowanie zasad określonych w art. 107 § 1 i 3 K.p.a. skutkuje tym, że kwestionowana decyzja nosi cechy dowolności. W ocenie skarżącego, decyzji należy również zarzucić brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej, co uniemożliwia zapoznanie się z motywami działania organu, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, wykazała, że akty te nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 18 października 2017 r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Prudnickiego z dnia 6 września 2017 r., nr [...], o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii [...].
Podstawę materialnoprawną obu wydanych w sprawie decyzji stanowił przepis art. 103 ust. 1 pkt 5 cytowanej już wyżej ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, nadal zwanej ustawą. Stosownie do powołanej regulacji, starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku kierowania pojazdem silnikowym w przedłużonym okresie, o którym mowa w art. 102 ust. 1d. Zgodnie zaś z art. 102 ust. 1d ustawy jeżeli osoba kierowała pojazdem silnikowym pomimo wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu jej prawa jazdy na podstawie ust. 1 pkt 4 lub 5 albo zatrzymania prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, starosta wydaje decyzję administracyjną o przedłużeniu okresu, na który zatrzymano prawo jazdy, do 6 miesięcy. Jeżeli decyzja, o której mowa w ust. 1c, nie została jeszcze wydana, starosta wydaje tę decyzję na okres 6 miesięcy. Stosownie natomiast do art. 135 ust. 1 pkt 1a Prawa o ruchu drogowym, policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.
Z materiału dokumentacyjnego niniejszej sprawy wynika, że w dniu [...] sierpnia 2017 r. skarżącemu zostało zatrzymane prawo jazdy związku z tym, że kierując około godziny 10:40, w miejscowości [...], ul. [...], pojazdem marki [...] o nr rej. [...] z prędkością 94 km/h przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym. Kolejne kontrole drogowe przeprowadzone w dniu [...] sierpnia 2017 r. i [...] sierpnia 2017 r. potwierdzają, że skarżący kierował pojazdem, informując Policję, że nie posiada blankietu dokumentu prawa jazdy, ponieważ zapomniał zabrać go z domu. Przypomnieć również trzeba, że decyzją z dnia 17 sierpnia 2017 r., wydaną na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1d ustawy, zatrzymano skarżącemu prawo jazdy kategorii [...],[...] na okres 6 miesięcy licząc od dnia 1 sierpnia 2018 r. do dnia 28 stycznia 2018 r. włącznie. Organ stwierdził bowiem, że uwagi na fakt, iż decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy nie została jeszcze w przedmiotowej sprawie wydana, a w międzyczasie wpłynęła informacja, że strona pomimo zatrzymania prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruch drogowym, ponownie została 3 sierpnia 2017 r. zatrzymana do kontroli drogowej, należało wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na okres wydłużony 6 miesięcy. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że okoliczności kierowania pojazdem przez skarżącego w dniach [...] sierpnia 2017 r. i [...] sierpnia 2017 r. nie były kwestionowane przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego. Również decyzja z dnia 17 sierpnia 2017 r. stała się ostateczna wobec jej niezaskarżenia przez skarżącego.
Z powyższych okoliczności bezspornie wynika, że skarżący dwukrotnie kierował pojazdem w przedłużonym okresie zatrzymania prawa jazdy, o którym mowa w art. 102 ust. 1d ustawy. W związku z tym, zasadnie uznały organy obu instancji, że spełniona została przesłanka określona w art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy, obligująca Starostę do cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii [...] i [...]. Kolegium trafnie też wywiodło, że zawarte w powyższym przepisie sformułowanie "starosta wydaje decyzję" wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu. Wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie co do zasadności wydania takiej decyzji. W przypadku spełnienia określonych w tym przepisie przesłanek, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami. W sytuacji stwierdzenia prowadzenia pojazdu w okresie 6-miesięcznego zatrzymania prawa jazdy, co niewątpliwie miało miejsce w niniejszej sprawie, organ zobligowany był do cofnięcia uprawnień.
Odnosząc się natomiast do prezentowanej przez skarżącego wykładni przepisu art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy, należy zgodzić się z organem odwoławczym, że z regulacji tej nie sposób wywieść, iż wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień możliwe jest jedynie w sytuacji, gdy osoba kierowała pojazdem po wydaniu decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Literalne brzmienie tego przepisu nie uzasadnia przedstawionej przez skarżącego wykładni, ponieważ ustawodawca jednoznacznie określił, że przepis ten sankcjonuje sytuacje kierowania pojazdem silnikowym w przedłużonym okresie, o którym mowa w art. 102 ust. 1d ustawy. Gdyby wolą ustawodawcy byłoby wprowadzenie warunku wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, dokonałby odpowiedniej regulacji prawnej w tej kwestii, jednakże tak się nie stało. W ocenie Sądu, potwierdzeniem słuszności powyższego stanowiska jest również treść art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541 z późn. zm.), zgodnie z którym do dnia 3 czerwca 2018 r. podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 1d i art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy, jest informacja, o której mowa odpowiednio m.in. w pkt 1. Stosownie natomiast do pkt 1 ust. 1 art. 7 ww. ustawy podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym lub wydał prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie, niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem.
Odnośnie natomiast do zarzucanego przez skarżącego naruszenia art. 107 § 1 K.p.a. poprzez nieprecyzyjne określenie kategorii cofniętych uprawnień, po pierwsze stwierdzić przyjdzie, że w sentencji decyzji wskazano numer prawa jazdy, numer druku, datę wydania dokumentu oraz organ wydający. Powyższe dane niewątpliwie zapewniły skarżącemu wiedzę, jaka kategoria uprawnień została mu cofnięta. Poza tym powyższa interpunkcyjna nieścisłość, która wystąpiła w osnowie decyzji organu pierwszej instancji została szczegółowo wyjaśniona i omówiona przez organ odwoławczy. Słusznie też wywiodło Kolegium, że skoro skarżący miał świadomość, jakie kategorie prawa jazdy posiadał, to nie mógł mieć wątpliwości dotyczących zakresu wydanego rozstrzygnięcia. Poza tym, jak sam trafnie zauważył, kategoria prawa jazdy [...] nie istnieje, a więc organ nie mógł cofnąć uprawnień w tym zakresie.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, skarżący miał również zapewniony czynny udział w postępowaniu i był informowany o każdej podejmowanej przez organ czynności. Skarżący został skutecznie zawiadomiony o wszczęciu postępowania, jak również o uprawnieniach, wynikających z art. 10 K.p.a. Jak wynika z akt sprawy z uprawnień tych skarżący jednak nie skorzystał i nie składał żadnych dodatkowych wyjaśnień, czy też wniosków dowodowych. Dostrzec również trzeba, że skarżący nie odniósł zarzucanego naruszenia zasady czynnego udziału w postępowaniu do okoliczności rozpoznawanej sprawy, poprzestając na przytoczeniu ogólnych poglądów doktryny i orzecznictwa w tym zakresie. Nie wykazał też jakich czynności nie mógł dokonać w związku z tym naruszeniem.
Reasumując, Sąd uznał, że wydając kontrolowane decyzje organy dokonały wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, stosując się do zasad regulujących postępowanie administracyjne, a więc zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. Organy dokonały także prawidłowej subsumcji powołanych przepisów do poczynionych ustaleń stanu faktycznego sprawy, co uprawniało je do cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii [...],[...]. Ponadto organ odwoławczy, stosownie do wymogów art. 107 § 3 K.p.a., wskazał podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, a wyjaśniając jego motywy, prawidłowo odniósł się do zarzutów odwołania. Z powyższych względów zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego uznać należało za bezzasadne. Sąd nie dopatrzył się również z urzędu wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło