II SA/Op 661/10

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 4 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika skarżącego ustanowionego z urzędu o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 lipca 2010 r., nr [...], w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia: przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na rzecz radcy prawnego M. W. koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu J. K. w kwocie 295,20 złotych (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) zawierającej podatek od towarów i usług w kwocie 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) oraz kwotę 543,27 zł (słownie: pięćset czterdzieści trzy złote dwadzieścia siedem groszy) tytułem zwrotu udokumentowanych wydatków poniesionych w niniejszej sprawie. J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 lipca 2010 r., nr [...], w przedmiocie skierowania na badania lekarskie celem stwierdzenia braku (lub istnienia) przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez niego pojazdami mechanicznymi w ramach kategorii A,B,T. Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 lipca 2011 r., zostało skarżącemu przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia dla niego radcy prawnego z urzędu, został nim wyznaczony M. W., wykonujący zawód w Kancelarii Radcy Prawnego, adres: [...], ul. [...]. Pełnomocnik z urzędu wniósł skargę kasacyjną od wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W skardze kasacyjnej z dnia 3 sierpnia 2011 r., złożył o zasądzenie dla niego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej według norm przepisanych, oświadczając jednocześnie, że koszty te i opłaty nie zostały zapłacone ani w całości, ani w części. Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2011 r., tut. Sąd przywrócił termin do wniesienia skargi kasacyjnej, a wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1842/11, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 18 kwietnia 2013 r. za stronę skarżącą stawił się pełnomocnik z urzędu, który złożył do protokołu spis kosztów dojazdu. Pismem z dnia 26 kwietnia 2013 r., nadanym w placówce pocztowej w tym samym dniu, pełnomocnik złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, według norm przepisanych oraz koszt dojazdów na rozprawę, oświadczając jednocześnie, że koszty te i opłaty nie zostały pokryte w całości, ani w części. Według spisu kosztów dojazdu pokonanie 650 km na trasie [...], samochodem osobowym marki Renault Megane 1.5 dci, pojemność silnika powyżej 900 cm 3 , koszt przejechania jednego km 0,8358 zł, stanowiło łącznie wydatek 543,27 zł. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych lub rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Aktem normatywnym określającym zasady przyznawania wynagrodzenia za czynności podejmowane przez radcę prawnego jest Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U z 2013 r., poz. 490 z późn. zm.), zwane dalej "rozporządzeniem". Zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu uregulowano w rozporządzeniu w rozdziale 5, w § 15 do § 17. W § 15 pkt 1 rozporządzenia określono, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 i 4 (pkt 1) oraz niezbędne udokumentowane wydatki radcy prawnego (pkt 2). Stosownie do § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia, stawka minimalna wynagrodzenia za udział w rozprawie przed sądem II instancji, za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed NSA – 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny – 100 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Stawka ta jest zatem jest obliczana na podstawie stawki minimalnej określonej w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia, według której stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji, w innej sprawie 240 zł. Zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa procesowego, sąd zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Orzekając zatem na podstawie § 2 ust. 1 w związku z § 14 ust 2 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. a rozporządzenia, referendarz sądowy uznał, że radcy prawnemu z urzędu, prowadzącemu sprawę jedynie w drugiej instancji, należy przyznać wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed NSA – 100 % stawki wynoszącej 240 zł. W ocenie referendarza sądowego wynagrodzenie takie jest adekwatne do stopnia zawiłości sprawy i nakładu pracy radcy prawnego. Wynagrodzenie to stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia ulega podwyższeniu o podatek VAT według obowiązującej w dniu orzekania 23 % stawki. Podatek ten wynosi 55,20 zł, co po dodaniu go do kwoty netto wynagrodzenia 240 zł, daje kwotę brutto wynagrodzenia 295,20 zł. W tym miejscu przychodzi wyjaśnić, że referendarz sądowy podziela poglądy orzecznictwa odnośnie braku podstaw do wypłaty odrębnego wynagrodzenia za czynność wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Przykładem tego orzecznictwa jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 522/12, dostępne na stronie internetowej orzeczeń https://cbois.nsa.gov.pl/cbois, w którym sąd oddalił wniosek pełnomocnika w zakresie pomocy udzielonej przed Sądem I instancji poprzez wniesienie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Sąd orzekający stwierdził, że rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu należało, co prawda do właściwości Sądu I instancji, jednakże była to czynność warunkująca rozpoznanie skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny i z nią nierozerwalnie związana. Nie sposób zatem – zdaniem Sadu - było uznać w sprawie, że pełnomocnik z urzędu udzielił nieopłaconej pomocy prawnej przed sądem administracyjnym, za którą to pomoc powinien otrzymać dodatkowe wynagrodzenie. Zdaniem referendarza sądowego zatem wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej zawiera w sobie również wynagrodzenie za wszelkie czynności warunkujące jej skuteczne wniesienie, w tym za złożenie wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Ponadto na podstawie art. 15 pkt 2 rozporządzenia – radcy prawnemu przysługuje zwrot niezbędnych udokumentowanych wydatków. Wobec braku legalnej definicji użytego przez ustawodawcę pojęcia "niezbędnych wydatków", referendarza sądowy stwierdził, iż uznać należy, że w pojęciu tym mieszczą się koszty przejazdu pełnomocnika, ustanowionego w ramach pomocy prawnej, na rozprawę wyznaczoną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wprawdzie brak jest w ustawie P.p.s.a., bezpośredniego odesłania przy ustaleniu wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu do przepisu art. 205 P.p.s.a., gdzie określono zasady obliczania kosztów przejazdu przysługujących stronie, ale mając na uwadze treść tego przepisu, można się nimi kierować w niniejszej sprawie pomocniczo. Na podstawie § 3 tego przepisu (w brzmieniu obowiązującym od 5 listopada 2012 r.), przysługujące stronie należności z tytułu kosztów przejazdów (...) ustala się i wypłaca według zasad określonych w przepisach działu 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 594 z późn. zm.), zwanej dalej u.o.k.s.c. Zgodnie zaś z art. 85 u.o.k.s.c. świadkowi przysługuje zwrot kosztów podróży – z miejsca zamieszkania do miejsca wykonywania czynności sądowej na wezwanie sądu – w wysokości rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i celowych kosztów przejazdu własnym samochodem lub innym odpowiednim środkiem transportu. Górną granicę należności, o których mowa w ust. 1, stanowi wysokość kosztów przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podrózy służbowej na obszarze kraju (ust. 2). Według § 3 rozporządzanie Ministra Pracy i polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 167) pracownikowi za przejazd w podróży krajowej samochodem niebędącym własnością pracodawcy przysługuje zwrot kosztów przejazdu w wysokości stanowiącej iloczyn przejechanych kilometrów przez stawkę za jeden kilometr przebiegu, ustaloną przez pracodawcę, która nie może być wyższa niż określona w przepisach wydanych na podstawie art. 34 a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1265 z późn. zm.). Wobec tego referendarz uwzględnił poniesione w niniejszej sprawie przez pełnomocnika koszty podróży do NSA z użyciem samochodu Renault Megane 1.5 dci, w kwocie 543,27 zł, jako niezbędne wydatki. Przedstawione przez pełnomocnika wyliczenie kosztów podróży, odpowiada stawkom za kilometr podanym w § 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. Nr 27, poz. 271 z późn. zm.), wydanego na podstawie art. 34 a ust. 2 cyt. ustawy o transporcie drogowym). W związku z powyższym na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 w związku z art. 250 P.p.s.a w związku z § 2 ust. 1 i § 15 pkt 1 rozporządzenia orzeczono, jak w sentencji.