II SA/Op 67/12
PostanowienieWSA w Opolu2012-03-16
Skład orzekający: Anna Misiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, będąca na urlopie wychowawczym, spodziewająca się kolejnego dziecka, z niskimi dochodami rodziny, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Referendarz sądowy uznał, że skarżąca uprawdopodobniła w sposób dostateczny, iż spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Sytuacja materialna skarżącej, uwzględniająca niskie dochody netto na osobę w gospodarstwie domowym (517 zł) w porównaniu do minimalnego wynagrodzenia za pracę, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w całości, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.Stan faktyczny
Skarżąca E. S. wniosła skargę na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego. Sąd wezwał ją do uiszczenia wpisu sądowego, którego nie uiściła, składając zamiast tego wniosek o przyznanie prawa pomocy. Uzasadniając wniosek, skarżąca podała, że przebywa na urlopie wychowawczym, spodziewa się drugiego dziecka, a dochody rodziny są niskie. Po wezwaniu do złożenia dodatkowych dokumentów, skarżąca przedłożyła wymagane oświadczenia i dokumenty potwierdzające jej sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącej adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 8 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu.
E. S. wniosła skargę na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia z dnia 8 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego.
W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wezwał ją do uiszczenia wpisu sądowego stałego od skargi w kwocie 500 zł (słownie: pięćset złotych) w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżącej jak wynika ze zwrotnego pocztowego potwierdzenia odbioru (k.10 akt) doręczono to wezwanie, do rąk dorosłego domownika w dniu 20 lutego 2012 r. Skarżąca nie uiściła wymaganego wpisu, natomiast odpowiadając na wezwanie złożyła w dniu 24 lutego 2012 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Uzasadniając wniosek wskazała, że obecnie przebywa na urlopie wychowawczym na 2 letnią córkę, w kwietniu spodziewa się drugiego dziecka, zatem nie wróci obecnie do pracy. Dochody rodziny są niskie, z powodu konfliktu z sąsiadami wstrzymali się remontem spornego mieszkania, a panujące w nim warunki i stan zdrowia córki zmusiły jej rodzinę do wynajmu mieszkania o wyższym standardzie, co dodatkowo obciąża ich budżet rodzinny. W skład wspólnego gospodarstwa domowego wchodzą mąż i córka, a wkrótce będzie jeszcze jedno dziecko. Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności, kont, akcji, itp., nie ma rzeczy wartościowych, ma stary dom do rozbiórki oraz mieszkanie o powierzchni 33 m2 . Dochód rodziny wynosi 1968 zł skarżąca podała, iż jest to kwota brutto, składa się na niego pensja męża 1500 zł i zasiłek wychowawczy wraz z rodzinnym 468 zł.
Referendarz sądowy w związku ze złożonym przez skarżącą wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, działając w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wezwał skarżącą w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania do złożenia wyjaśnień i dokumentów, tj.
- wskazanie jakiej wysokości są koszty utrzymania miejsca zamieszkania poprzez nadesłanie rachunków lub oświadczenia o ich wysokości (czynsz, ewentualne odstępne za wynajem, energia elektryczna, woda, gaz, podatek od nieruchomości, wywóz odpadów itp.), oraz kosztów utrzymania rodziny i źródeł ich finansowania,
- o wyjaśnienie kwestii wysokości czynszu za mieszkanie przeznaczone do remontu i kosztów utrzymania domu będącego do rozbiórki,
- wyciągów z posiadanych przez wszystkich członków gospodarstwa domowego rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich 3 miesięcy, lub oświadczenia o ich nie posiadaniu.
- zeznania podatkowego skarżącej za rok 2010, a także za rok 2011 jeśli już zostało złożone, z potwierdzeniem, że ich oryginały zostały złożone w Urzędzie Skarbowym lub innego zaświadczenia o wysokości dochodów za ten okres,
- zaświadczenia o aktualnej wysokości zarobków męża Ł.S.,
- zeznania podatkowego Ł. S., za rok 2010, a także za rok 2011 jeśli już zostało złożone, z potwierdzeniem, że ich oryginały zostały złożone w Urzędzie Skarbowym lub innego zaświadczenia o wysokości dochodów za ten okres,
- wskazanie, czy w okresie ostatnich 3 miesięcy przed złożeniem wniosku skarżąca lub któryś z członków gospodarstwa domowego korzystał z świadczeń pomocy społecznej i w jakiej wysokości, a jeśli nie to o przedłożenie stosownego zaświadczenia w tym przedmiocie.
Wezwanie to zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego w zakreślonym terminie, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować jego odmową.
Skarżąca odpowiedziała na wezwanie w terminie, przesyłając deklaracje podatkowe swoje i męża za rok 2011 oraz 2010, decyzję z listopada 2011 r. o przyznaniu jej zasiłku rodzinnego w kwocie 68 zł miesięcznie na okres do 31 października 2012 r. i dodatku do zasiłku rodzinnego w kwocie 400 zł miesięcznie na okres do 31 marca 2012 r., aktualne zaświadczenie o zarobkach męża, pismo informacyjne o aktualnej wysokości czynszu za mieszkanie do remontu, rachunek za gaz, energię, decyzję o podatku od nieruchomości, wyciągi z rachunku bankowego skarżącej i jej męża, rachunek za energię w wynajmowanym domu.
Wniosek skarżącej obejmuje swoim zakresem żądanie przyznania prawa pomocy w całości, czyli poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, do których zaliczają się opłaty sądowe i zwrot wydatków oraz ustanowienie adwokata, co określa art. 245 § 2 P.p.s.a.
Przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie następuje, gdy osoba ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, jak stanowi art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Skarżąca zamieszkuje z mężem i córką, spodziewa się w kwietniu kolejnego dziecka. Na jedną osobę w gospodarstwie domowym skarżącej przypada dochód netto 517 miesięcznie (dochód męża netto 1085 zł miesięcznie i dochód skarżącej z zasiłków 468 zł, dzielony na 3 osoby).
Referendarz doszedł do przekonania, że skarżąca uprawdopodobniła w sposób dostateczny, iż spełnia ona przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w zakresie przez nią żądanym.
Referendarz sądowy stwierdził, iż sytuacja materialna skarżącej uprawnia ją do przyznania jej prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie i postanowił przyznać jej to prawo w całości, zwalniając ją od kosztów sądowych w całości i ustanawiając adwokata z urzędu.
Za taką oceną sytuacji materialnej skarżącej przemawia aktualne orzecznictwo sądowe, jak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2002r., sygn. akt OZ 862/04, niepublikowane że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane do osób charakteryzujących się ubóstwem, przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę." Minimalne wynagrodzenie za pracę, na rok 2012 r. ustalono w kwocie brutto 1500 zł (ono już 1500 zł brutto, to jest 1111,86 zł netto ( rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2012 r. Dz. U. Nr 192, poz. 1141 jest ono zatem wyższe niż dochód na członka rodziny skarżącej, wynoszący obecnie netto 517 zł.
Ogólna ocena sytuacji materialnej skarżącej prowadzi zatem do stwierdzenia występowania po jej stronie przesłanki przyznania prawa pomocy w całości, a mianowicie, że nie jest ona w stanie w chwili obecnej ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1, pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło