II SA/Op 68/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Kmiecik asesor sądowy Grażyna Jeżewska (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. M. o wymierzenie Dyrektorowi Okręgowej Służby Więziennej w O. grzywny z tytułu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 3 października 2005 r., sygn. akt II SA/Op 24/04 w przedmiocie funkcjonariusza Służby Więziennej oddala skargę. Wnioskiem z dnia 20 lutego 2006 r. W. M., na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wystąpił do tut. Sądu o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Okręgowej Służby Więziennej w O. z tytułu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 3 października 2005 r., sygn. akt II SA/Op 24/04. Skarżący w uzasadnieniu ww. wniosku wskazał, iż wezwał pisemnie Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej w O. do wykonania przedmiotowego wyroku, jednak zdaniem skarżącego, odpowiedź organu w tej kwestii jest wykrętna i podważa wydane prawomocne orzeczenie sądowe. W tej sytuacji, Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej w O., w jego ocenie, nie zastosował się do wyroku Sądu, a tym samym zasadne jest wymierzenie mu grzywny. Powołanym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w pkt 1 uchylił decyzję Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej w O. z dnia [...] nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie funkcjonariusza Służby Więziennej. Określił w pkt 2 wyroku, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu, zaś w pkt 3 zasądził od organu II instancji na rzecz skarżącego koszty postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej w O. wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż zarzuty skarżącego dot. niewykonania wyroku WSA są bezpodstawne. Wskazał, iż prawomocny wyrok doręczono organowi II instancji w dniu 6 grudnia 2005 r. Dnia 15 grudnia 2005 r. zrealizowano pkt 3 wyroku poprzez przelanie na konto skarżącego zasądzone koszty postępowania sądowego. Odnośnie pkt 2 wyroku organ wyjaśnił, że uchylone decyzje wyrokiem z dnia 3 października 2005 r. zostały zrealizowane w całości przed datą wyrokowania w sprawie poprzez wypłatę uposażenia za okres od 22 września do 30 listopada 2003 r. Po dacie wyrokowania organy nie podejmowały żadnych działań związanych z realizacją uchylonych decyzji. Zdaniem organu w sytuacji, gdy Sąd nakazuje nie realizować wyrugowanych z obrotu prawnego decyzji zrealizowanych wcześniej poprzez wypłatę należności pieniężnej, do rozważenia była by jedynie kwestia dochodzenia zwrotu wypłaconej należności, jako świadczenie nienależne. Odnośnie realizacji pkt 1 wyroku, organ podniósł, że postępowanie w sprawie uchylonych decyzji wszczęto z urzędu, w celu realizacji wyroku NSA w Warszawie z dnia 11 czerwca 2003 r., którym uchylono decyzje w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby z dniem 31 lipca 2001 r. w związku ze zgłoszeniem pisemnego wystąpienia ze służby, jednak do czasu orzeczenia przez komisję lekarską zdolności skarżącego do służby, nie zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania w tej sprawie. Stanowisko powyższe, w ocenie organu, znajduje potwierdzenie w wyroku WSA z dnia 3 października 2005 r., w którym wskazano, iż tryb postępowania w sprawie mianowania funkcjonariusza, niezależnie od powodów, czy okoliczności w jakich dochodzi do wydania decyzji, na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, nie przewiduje żadnych wyjątków, co oznacza, że mianowanie na podstawie tego przepisu także powinno być poprzedzone oceną zdolności psychicznej i fizycznej do służby, w trybie określonym ustawą. Na koniec organ II instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania zmierzający do oceny zdolności zdrowotnej skarżącego do służby w więziennictwie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana w tym zakresie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że przedmiotem skargi jest bezczynność organu drugiej instancji, który zdaniem skarżącego nie wykonał wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Z treści art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwaną dalej Prawo o postępowaniu) wynika, że w oparciu o ten przepis, Sąd może na skutek skargi strony w przedmiocie wymierzenia grzywny organowi, po uprzednim pisemnym wezwaniu przez nią właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, orzec o wymierzeniu grzywny temu organowi w razie stwierdzenia niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. Przepis ten ma przyczynić się do lepszego działania organów administracji publicznej. Instytucja wezwania ma służyć temu, aby organ administracji wykonał wyrok lub załatwił sprawę zanim interwencja sądu administracyjnego będzie konieczna. Dopiero, gdy organ administracji po wezwaniu nie wykona wyroku lub nie załatwi sprawy albo gdy uczyni to dopiero po wniesieniu przez stronę skargi na bezczynność, wówczas istnieje przesłanka do ukarania organu grzywną, o której mówi przepis art. 154 § 1 Prawa o postępowaniu. W rozpatrywanej sprawie W. M. wezwał Dyrektora Służby Więziennej w O. pismem z dnia 6 lutego 2005 r. do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2005 r. r., sygn. akt II SA/Op 24/04, którym uchylono obie decyzje organów Służby Więziennej. W tym miejscu trzeba powiedzieć, iż generalnie zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest zbadanie i dokonanie oceny decyzji zaskarżonej, tj. decyzji drugoinstancyjnej. Stosownie jednakże do przepisu art. 134 § 1 Prawo o postępowaniu - sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej, nie będąc przy tym związane - zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co pozwala i obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, zaś po myśli art. 135 Prawa o postępowaniu, Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Mając na uwadze powyższe przepisy, w przywołanym wyroku, Sąd skorzystał z tej możliwości, eliminując z obrotu prawnego także decyzję pierwszoinstancyjną, tym samym, zobowiązując do wykonania wyroku - Dyrektora Aresztu Śledczego w O. Grzywna przewidziana w omówionym art. 154 § 1 może być wymierzona wyłącznie temu organowi, który został zobowiązany wyrokiem sądu do określonego działania, albowiem przepis ten w jednoznaczny sposób stanowi, iż wezwanie powinno być skierowane do właściwego organu, zatem i wniosek o ukaranie grzywną winien dotyczyć właściwego organu zobowiązanego do wykonania wyroku. Skarżący, zatem powinien wezwać do wykonania wyroku tenże właściwy organ, którym jest - jak już powiedziano wyżej - organ I instancji. Ponieważ żądanie zgłoszone przez skarżącego dotyczy wymierzenia grzywny Dyrektorowi Służby Więziennej w O., a z wyroku WSA z dnia 3 października 2005 r., sygn. akt II SA/Op 24/04 zobowiązanym do wydania decyzji był Dyrektor Aresztu Śledczego w O., wobec tego nie można czynić organowi drugiej instancji zarzutu, iż pozostaje w bezczynności i wnosić o jego ukaranie grzywną, stąd brak jest podstaw do zastosowania wobec organu II instancji środka przewidzianego w cyt. art. 154 Prawa o postępowaniu. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu, orzekł jak w sentencji.