II SA/Op 682/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu . w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant Sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. Ś. i S. Ś. na postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie udostępnienia akt administracyjnych postanawia 1) umorzyć postępowanie, 2) zasądzić od Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu, solidarnie, na rzecz E. Ś. i S. Ś. kwotę 334, 60 zł (trzysta trzydzieści cztery złote 60/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez E. i S. Ś. jest postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...] Nr [...] wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie namysłowskim z dnia [...], Nr [...] odmawiające skarżącym wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów dokumentów, tj. - pisma Wydziału Finansowego Urzędu Miejskiego w Namysłowie z dnia 7 czerwca 2006r., - protokołu ustaleń z dnia 12 czerwca 2006r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy podniósł, że w zakresie udostępniania stronie akt postępowania administracyjnego obowiązujące przepisy art. 73 K.p.a. przewidują dwa odrębne stany fatyczno-prawne i związane z nimi obowiązki organu administracji publicznej oraz odpowiednie uprawnienia strony. Zgodnie z art. 73 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie w każdym stadium postępowania przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. W myśl natomiast art. 73 § 2 K.p.a., strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Jednocześnie organ wskazał, że strona postępowania może domagać się jedynie uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z tych akt uwierzytelnionych odpisów, tylko wtedy, gdy uzasadni to swoim ważnym interesem. Okoliczności faktyczne w sprawie, zdaniem organu odwoławczego, pozwalały na stwierdzenie, że stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie odmowy wydania tj. sporządzenia i doręczenia uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt sprawy, z uwagi na niewskazanie przez skarżących ważnego interesu w tym względzie, jest prawidłowe. Dodatkowo organ odwoławczy stwierdził, że w świetle przepisów art. 74 § 1 K.p.a. oraz przepisów ustawy z 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych osobowych, brak było podstaw do uzasadnienia odmowy wydania dokumentów przez organ nadzoru budowlanego, bowiem przepisu art. 73 K.p.a. nie stosuje się do akt sprawy, objętych ochroną tajemnicy państwowej, a także innych akt, które organ administracji publicznej wyłączy ze względu na ważny interes państwowy (art. 74 § 1 K.p.a.). W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o wydanie wyroku uwzględniającego żądanie wydania wskazanych odpisów z akt sprawy administracyjnej, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Skarżący zarzucili, że odmowa wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, za które strona zapłaciła jest naruszeniem zasady równości stron wobec prawa, również z uwagi na konsekwencje prawne i finansowe strona skarżąca winna mieć prawo posiadania żądanych dokumentów w celu obrony swoich interesów. Na rozprawie skarżący sprecyzowali swój wniosek o zwrot kosztów postępowania sądowego w ten sposób, że swoje żądanie ograniczyli do zwrotu wpisu, kosztów przejazdu do Sądu PKP, zwrotu kosztów wysłania korespondencji do Sądu i sporządzenia kserokopii przedstawionych Sądowi dokumentów, a także zwrotu równowartości zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w Sądzie. Wykazując wysokość utraconego zarobku za jeden dzień, skarżący S. Ś. przedstawił zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku 2005 (PIT 36) i oświadczył, że dochody te uzyskał z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej na zasadzie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w branży "instalacje wodno-kanalizacyjne i centralnego ogrzewania". Skarżąca E. Ś. wyjaśniła, że nie pracuje, dodając, iż koszt przejazdu koleją do Sądu, w jedną stronę nie przekracza kwoty 7 zł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania sądowoadminstracyjnego w oparciu o przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Organ wyjaśnił, że badając zarzuty i oświadczenia zawarte w skardze postanowił uwzględnić skargę i decyzją z dnia 21 listopada 2006r., uchylił w całości zaskarżone postanowienie i działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. postanowił w sentencji tego aktu o wydaniu stronie z akt sprawy prowadzonej przez organy inspekcji budowlanej, żądanych, uwierzytelnionych odpisów dokumentów, dodając, że orzeczenie to w pełni odpowiada wnioskowi zawartemu w skardze. W piśmie procesowym z dnia 18 grudnia 2006r. strona skarżąca nie zgodziła się z wnioskiem o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego, podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego postępowaniu dotyczącym legalności zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń biurowo-socjalnych na cele mieszkalne. Skarżący dodali, że bezprawne działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie namysłowskim uniemożliwiły im obronę przed oskarżeniami opartymi o przepis art. 91 ust. 1 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, zwaną dalej P.p.s.a., (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności zaskarżonych do sądu aktów administracyjnych z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny nie może wyręczać organów administracyjnych i wydawać orzeczeń o charakterze decyzji. Natomiast, zgodnie z przepisem art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Zatem, organ może, na co nie ma już wpływu skarżący, skorzystać z nadzwyczajnych, wyjątkowych i wykonywanych w związku z wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, niejako w zastępstwie tego sądu, uprawnień autorewizyjnych przewidzianych w cytowanym przepisie. W niniejszej sprawie, Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w terminie określonym w powołanym przepisie art. 54 § 3 P.p.s.a. uwzględnił skargę i wydał orzeczenie załatwiające żądanie strony zawarte we wniosku z 20 czerwca 2006r. Na rozprawie, skarżący przyznali, że oczekiwali takiego załatwienia swojego wniosku, lecz niezwłocznie, zaś wydanie decyzji wraz z odpowiedzią na skargę, a więc po terminach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, stanowi naruszenie prawa, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w wyroku Sądu. W ocenie Sądu, skorzystanie przez organ, którego akt (decyzja, postanowienie) został zaskarżony, z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 P.p.s.a. i uchylenie go decyzją z 21.11.2006r., oznacza, że zaskarżone orzeczenie zostaje pozbawione bytu prawnego. W konsekwencji, powoduje to bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego z innych przyczyn, w rozumieniu art. 161 1 pkt 3 P.p.s.a., bowiem w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku przestaje istnieć przedmiot zaskarżenia. Wprawdzie wydanie stronie uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia (art. 74 § 2 K.p.a.) i zasada odnosi się także do aktów wydawanych w trybie orzeczeń autokontrolnych na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a., to jednak w ocenie Sądu, wydanie w dniu 21 listopada 2006r. na ww podstawie prawnej, decyzji przez Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zamiast postanowienia, nie stanowi takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W tym miejscu należy podnieść, że podobnie jak w przypadku decyzji, nadanie mylnej nazwy postanowieniu, nie zmienia jego charakteru prawnego (porównaj postanowienie NSA z 17.04.1985r., II SA 1952/84 OSNA 1985 nr 1, poz. 20). Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w treści art. 201§ 1 P.p.s.a., ponieważ zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także wówczas, gdy umorzono postępowanie z przyczyny określonej w art. 54 § 3 tej ustawy. Natomiast stosownie do art. 205 § 1 P.p.s.a., (co zostało przez skarżących wykazane) do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów oraz równowartość utraconego zarobku wskutek stawiennictwa w Sądzie. W tym stanie rzeczy, Sąd umorzył postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w sentencji postanowienia.