II SA/Op 7/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2007 r. w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...], w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie pozwolenia na budowę wniosku J. K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku w zakresie przyznania należnych kosztów postępowania postanawia: przywrócić termin. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Skarżący J. K. wniósł skargę w dniu 5 grudnia 2006 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...], w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie pozwolenia na budowę. Skarżący w dniu 17 stycznia 2007 r., na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, uiścił wpis od skargi w kwocie 200 zł (słownie: dwieście złotych), wymagany w jego sprawie na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. oraz § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Przed tą czynnością, J. K. złożył w dniu 16 stycznia 2007 r., wniosek datowany na dzień 15 stycznia 2007 r. o przyznanie mu i zwrot wszelkich należnych kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw w razie uwzględnienia jego skargi przez sąd pierwszej instancji. Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2007 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, uwzględnił skargę J. K., i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...], nr [...], a także postanowienie Starosty [...] z dnia [...], nr [...], określając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Wyrok z dnia 26 kwietnia 2007 r. uprawomocnił się w dniu 16 lipca 2007 r. Następnie w dniu 20 sierpnia 2007 r. J. K. złożył wniosek datowany na dzień 10 sierpnia 2007 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku z dnia 26 kwietnia 2007 r. w zakresie przyznania i zwrotu należnych kosztów postępowania, niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Dołączył do tego wniosku kopię wniosku o zwrot kosztów z dnia 15 stycznia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, w wykonaniu zarządzenia Sędziego z dnia 8 października 2007 r., wezwał skarżącego do uzupełnienia braków wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku z dnia 27 kwietnia 2007 r., w zakresie przyznania należnych kosztów, poprzez wskazanie czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, stosownie do art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a., w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem odmowy przywrócenia terminu. Wezwanie to skarżący odebrał w dniu 18 października 2007 r. i odpowiedział na nie w dniu 24 października 2007 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej). Skarżący wyjaśnił, że zgłaszając w dniu 16 stycznia 2007 r. wniosek o przyznanie i zwrot należnych kosztów uczynił to przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku w dniu 27 kwietnia 2007 r., dotrzymał terminu złożenia wniosku, a jego skarga została uwzględniona wobec czego przysługuje mu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Przy braku jego winy i przy zachowaniu terminu zgłoszenia wniosku o zwrot kosztów oraz w sytuacji nie otrzymania zwrotu należnych kosztów po uprawomocnieniu się wyroku z dnia 27 kwietnia 2007 r., złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku w zakresie przyznania należnych kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku o orzeczenie, co do zwrotu na jego rzecz kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 200 P.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd I instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. "Jednakże w przeciwieństwie do poprzednio obowiązującej regulacji w wyroku uwzględniającym skargę nie zamieszcza się z urzędu rozstrzygnięcia w sprawie zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego, z wyjątkiem sytuacji gdy wyrok zapada na posiedzeniu niejawnym (jest to możliwe w razie orzekania przez sąd w trybie uproszczonym - art. 119-121 P.p.s.a.), a strona nie jest reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego (art. 210 § 2 P.p.s.a.). Odstąpiono bowiem w tej kwestii od zasady oficjalności (na temat zasady oficjalności zob. R. Hauser, J. Drachal, E. Mzyk, Dwuinstancyjne sądownictwo..., s. 64-69) i obecnie skarżący może uzyskać zwrot kosztów tylko gdy najpóźniej do zamknięcia rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia zgłosi wniosek o przyznanie należnych kosztów (art. 210 § 1 P.p.s.a.). Wniosek taki sąd ma obowiązek rozstrzygnąć w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 209 P.p.s.a.). Dlatego też, gdy w razie złożenia wniosku sąd nie zamieścił w wyroku orzeczenia w sprawie zwrotu kosztów albo uczynił to nieprawidłowo, strona może złożyć wniosek o uzupełnienie wyroku co do zwrotu kosztów (art. 157 § 1 P.p.s.a.). Uzupełnienie wyroku w tym zakresie następuje w drodze postanowienia, które może zostać wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 157 § 2 i 3 P.p.s.a.). Brak jest natomiast podstaw do skutecznego domagania się uzupełnienia wyroku o orzeczenie co do zwrotu kosztów w wypadku, gdy skarżący nie żądał wcześniej ich zwrotu w terminie, o którym mowa w art. 210 § 1 P.p.s.a. W komentowanym przepisie ograniczono zwrot kosztów na rzecz skarżącego, któremu uwzględniono skargę, do kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zakres kosztów niezbędnych określa art. 205 P.p.s.a. Niezbędność oraz celowość kosztów postępowania podlega ocenie sądu i jest uwarunkowana konkretnymi okolicznościami sprawy. Sąd powinien rozważyć, czy poniesione koszty związane były z czynnością celową z punktu widzenia dochodzenia przez skarżącego jego praw do uruchomienia kontroli legalności zaskarżonego aktu lub czynności albo braku działania organu." (patrz [w:] B. Dauter. B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", Komentarz, Zakamycze, 2005, s. 508-50). Skarżący złożył wniosek o zwrot kosztów przed zamknięciem rozprawy poprzedzającej wydanie orzeczenia uwzględniającego skargę. Uczynił to już bowiem w dniu 16 stycznia 2007 r., składając do Sądu pismo z dnia 15 stycznia 2007 r. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), (w skrócie P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a.). Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie, jest dopuszczalne, gdy przewidują go przepisy szczegółowe, dopuszcza ustalenie okoliczności faktycznych bez przeprowadzania postępowania dowodowego. Dopuszczalne jest uprawdopodobnienie istnienia okoliczności faktycznych wskazujących na brak winy osoby, która uchybiła terminowi. (por. Barbara Adamiak[w:], Janusz Borkowski "Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne", Wydawnictwo Naukowe PWN , Warszawa 1992, str. 132-133) Ocena braku winy w uchybieniu terminu jest zatem pozytywną przesłanką przywrócenia terminu i należy do sądu, powinna ona uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. Natomiast przesłanką negatywną przywrócenie terminu jest ustalenie, że uchybienie nie powoduje dla strony ujemnych skutków procesowych. Strona skarżąca wykazała, iż o fakcie uchybienia terminowi do złożenia wniosku o uzupełnienia wyroku w zakresie zasądzenia na jego rzecz zwrotu przysługujących mu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia jego praw, dowiedziała się, kiedy uzyskał informację o uprawomocnieniu się wyroku. Stwierdzenie prawomocności wyroku nastąpiło w dniu 16 lipca 2007 r., skarżący niezwłocznie po dowiedzeniu się o tym fakcie, w dniu 20 sierpnia 2007 r., wystąpił o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o jego uzupełnienie. W ocenie Sądu strona skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminowi, a nadto spełniła pozostałe warunki, jakim powinien odpowiadać wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, gdyż w istocie skarżący złożył wniosek o zwrot na jego rzecz kosztów postępowania w przepisanym terminie. Następnie niezwłocznie po dotarciu do niego informacji o uprawomocnieniu się wyroku, w którym nie umieszczono rozstrzygnięcia o zwrocie na jego rzecz kosztów postępowania, złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie go w tym zakresie. Nie zaistniała przy tym w sprawie negatywna przesłanka skutkująca niedopuszczalnością wniosku o przywrócenie terminu, w postaci braku negatywnych następstw uchybienia terminu dla strony, ponieważ uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi spowodowało jej odrzucenie przez Sąd. W związku z powyższym na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak na wstępie postanowienia.