II SA/Op 703/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz - spr. Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant : st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2011 r. wniosku Ogólnopolskiego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w R. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Ł. P. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia odmówić dopuszczenia Ogólnopolskiego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w R. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania. Przedmiotem skargi wniesionej przez Ł. P. jest decyzja Wojewody Opolskiego z [...], nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty Namysłowskiego z [...], nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą A Spółka z o.o. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...], w miejscowości Z., gmina N., na nieruchomości stanowiącej działkę o numerze [...] w ewidencji gruntów. W toku postępowania administracyjnego organy obu instancji przyjęły, że stroną postępowania poza inwestorem jest: B. M., H. M., A. K., Ł. P. W postępowaniu pierwszoinstancyjnym za stronę przyjęto także Gminę Namysłów. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, gdyż nie znalazł podstaw do zastosowania art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002, Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej P.p.s.a. Na rozprawie w dniu 26 maja 2011 r. stawił się Z. G. i wniósł o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym Ogólnopolskiego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w R., wykazując, że jest Prezesem Zarządu tej organizacji społecznej (por. odpis KRS [...] z 19 maja 2011 r., statut stowarzyszenia). Zdaniem wnioskodawcy organizacja prowadzi działalność, której cele statutowe obejmują uczestnictwo w postępowaniach dotyczących emisji pól elektromagnetycznych, w tym w sprawie lokalizacji stacji telefonii komórkowej. Z przedłożonego statutu organizacji, znajdującego odzwierciedlenie w zapisach Rejestru Stowarzyszeń KRS, wynikają następujące cele działania stowarzyszenia: 1. Ochrona ludzi i środowiska przed promieniowaniem elektromagnetycznym od źródeł technicznych, a także ochrona od innych zagrożeń środowiska naturalnego w tym: - popularyzacja wiedzy o zagrożeniach środowiska i zdrowia ludzi, - przeciwdziałanie zagrożeniom ze strony urządzeń emitujących do środowiska szkodliwe substancje i pola elektromagnetyczne, - przeciwdziałanie budowie i użytkowaniu urządzeń emitujących promieniowanie elektromagnetyczne, jeśli nie istnieją niezbite dowody nieszkodliwości promieniowania, 2. Wspieranie działań proekologicznych – przeciwdziałanie zagrożeniom skażenia i zanieczyszczenia środowiska naturalnego. 3. Wspieranie wszelkich inicjatyw obywatelskich na rzecz ochrony środowiska i zdrowia ludzi na terenie całej Polski, 4. Działania na rzecz udziału społeczeństwa w procedurach decyzyjnych, gdy prawo taki udział przewiduje, 5. Promowanie idei i wspieranie inicjatyw na rzecz obrony praw różnych grup społecznych oraz praw indywidualnych, 6. Prowadzenie szkoleń, organizowanie badań i tworzenie programów w zakresie obrony praw człowieka i obywatela, 7. Prowadzenie informacji i poradnictwa indywidualnego w zakresie obrony praw różnych grup społecznych, 8. Budowanie wzajemnych więzi międzyludzkich społeczności lokalnych, 9. Współpraca z organizacjami i instytucjami działającymi na terenie kraju i zagranicy, których cele są zbieżne z celami Stowarzyszenia, 10. Reprezentowanie członków Stowarzyszenia i obywateli Polski przed organami władzy administracji rządowej i samorządowej, sądami i prokuratorami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zgłoszony przez Ogólnopolskie Stowarzyszenie [...] z siedzibą w R., na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a., nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 33 § 2 P.p.s.a udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie. Trzeba także wskazać na przepis art. 25 § 4 P.p.s.a., zgodnie z którym zdolność sądową mają (poza osobami fizycznymi i osobami prawnymi) ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Natomiast według procedury administracyjnej organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: 1) wszczęcia postępowania, 2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny (por. art. 31 § 1 K.p.a.). Według poglądów sądów administracyjnych przy ocenie wniosku organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym, wykładać należy zarówno normę art. 33 § 2 P.p.s.a. jak i art. 31 § 1 K.p.a. (tak NSA w postanowieniu z 19 sierpnia 2004 r., OZ 340/04, opubl. ONSA I WSA 2004, Nr 3, poz. 52) oraz w postanowieniu WSA w Warszawie z 22 czerwca 2005, II SA/Wa 916/05, opubl. Lex 178687). Sprawia to, że w pierwszym rzędzie należy ocenić, czy organizacja społeczna mogła być uczestnikiem postępowania administracyjnego. Przedmiotem tego ostatniego jest procedura uzyskania pozwolenia na budowę, wszczęta wnioskiem z 12 kwietnia 2010 r., a zatem oparta o przepisy ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. 2006, Nr 156, poz. 1118 ze zm.). W dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis art. 28 ust. 3 Prawa budowlanego wyłączał stosowanie art. 31 K.p.a. w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, z zastrzeżeniem zawartym w art. 28 ust. 4 tej ustawy. Z tego ostatniego przepisu wynika, z kolei że art. 28 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego nie stosuje się w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę wymagającym udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W tym przypadku stosuje się przepisy art. 44 ustawy, o którym mowa w zdaniu pierwszym. Dlatego też organizacja społeczna tylko wówczas mogłaby być uznana za uprawnioną do udziału w sprawie, gdyby sprawa dotyczyła inwestycji znacząco oddziałującej na środowisko, a organizacja należałaby do kręgu organizacji ekologicznych. Przyjmując nawet, że wnioskodawca jest organizacją ekologiczną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku (...) (Dz.U.2008, Nr 199, poz. 1227 ze zm.), to zważyć należy, iż sprawa administracyjna według treści decyzji, nie dotyczyła przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć (...) (Dz.U. 2004, Nr 257, poz.2573 ze zm.). Zważyć bowiem należy, że w sprawie nie wydano decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w rozumieniu art. 71 i nast. cyt. ustawy z dnia 3 października 2008 r., stwierdzając, ze inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć dla których jest wymagane lub może być wymagane sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko (por. art. 60, art. 73 i art. 173 ust.2 cyt. ustawy z 3 października 2008 r. w związku z powołanym wyżej rozporządzeniem z 9 listopada 2004 r.). W incydentalnym postępowaniu opartym na przepisie art. 33 § 2 P.p.s.a. Sąd nie może przesądzać o kwalifikowaniu przedsięwzięcia do znacząco oddziałującego na środowisko albo o braku podstaw do takiej kwalifikacji. Postępowanie takie byłoby rozstrzygnięciem swoistego zagadnienia wstępnego, ze swej istoty nieznanego procedurze sądowoadministracyjnej, gdyż co do meritum sprawy sąd może wypowiadać się tylko w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. Z tych względów należało orzec jak w postanowieniu.