II SA/Op 71/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego na skutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy postanawia: ustanowić skarżącej adwokata. W dniu 18 marca 2009 r. (data stempla pocztowego) wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wniosek E. G. o przyznanie prawa pomocy, poprzez ustanowienie adwokata z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek ten nie spełniał wymogów art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., był on niepodpisany.. Wobec powyższego, referendarz sądowy przesłał skarżącej formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy i wezwał go do jego podpisania i odesłania tut. Sądowi w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Wezwanie to zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego spowoduje skutki prawne określone w art. 257 P.p.s.a., tj. pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W tym samym piśmie wezwano skarżącą na podstawie art. 255 P.p.s.a., do wskazania następujących danych: - udokumentowanie wskazanych we wniosku danych dotyczących wysokości miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny i domu, - wyjaśnienie, w związku ze wskazaniem, iż wydatek stanowi podatek rolny, czy rodzina posiada nieruchomość rolną, a jeśli tak to o jakiej powierzchni, - przedłożenia wyciągów i wykazów z posiadanych przez osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym rachunków bankowych, w tym kont, lokat dewizowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, - oświadczenia czy małoletni członkowie rodziny korzystają z jakiś form pomocy pieniężnej w szkole, np. stypendium szkolnego, i w jakiej kwocie, - przesłanie aktualnego zaświadczenia o zarobkach J. G., - wyjaśnienie czy T. G. jest osobą bezrobotną, a jeśli tak to o przesłanie zaświadczenia z urzędu pracy na tę okoliczność, jeśli natomiast pracuje, to o przesłanie zaświadczenia o jej zarobkach, - zaświadczenia o leczeniu chorych członków rodziny i ewentualnie podanie związanych z tym średnich miesięcznych wydatków, - oświadczenia czy Pani i Pani rodzina korzystają z świadczeń pomocy społecznej, a jeżeli tak to w jakiej wysokości. Jednocześnie pouczono skarżącą, iż niezastosowanie się do powyższego wezwania w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować oddaleniem wniosku. Skarżąca odebrała wezwania w dniu 26 marca 2009 r., w dniu 2 kwietnia 2009 r. (data stempla pocztowego) przesłała podpisany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowe dokumenty. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach E. G. wskazała, że tworzy wspólne gospodarstwo domowe wraz rodzicami i czwórką małoletniego rodzeństwa. Wskazała, że zamieszkują w domu o powierzchni 145,6 m², oświadczyła, że rodzice mają samochód marki Skoda Felicja z roku 1995, a poza tym rodzina nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych ani oszczędności. Dochód rodziny to łącznie 6068,37 zł miesięcznie, składa się na niego renta socjalna skarżącej wynosząca 504,48 zł, wynagrodzenie ojca z pracy w kwocie 5415,67 zł, wynagrodzenie brata M. G. za praktyki zawodowe w kwocie 118,22 zł. Skarżąca wskazała, że rodzina ponosi co miesiąc łącznie kwotę 1145 zł stałych wydatków, wśród nich poza opłatami za media, znajduje się podatek rolny 16 zł, opłata za szkołę muzyczną 80 zł, opłata za telefon 226 zł, węgiel 295 zł. Ponadto raz na pół roku płacone jest ubezpieczenie samochodu w kwocie 287 zł. Skarżąca podniosła, że musi dojeżdżać raz tygodniu na zajęcia i zabiegi związane z jej rehabilitacją, z uwagi na utrudniony sposób poruszania się (raczkuje) musi nabywać często odzież, taką jak spodnie, skarpetki i obuwie, ponadto w rodzinie dwie siostry są pod opieką kardiologiczną, brat pod opieką Poradni Chorób Zakaźnych i Chirurgii Onkologicznej, sama skarżąca jest pod opieką Poradni Neurologicznej. Z wyjaśnień złożonych przez E. G. po wezwaniu jej przez referendarza do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, wynikało, że wydatki na węgiel to kwota miesięcznie około 196 zł, ponadto wykazała też dodatkowe wydatki takie jak bilet miesięczny brata 95 zł, wydatki na paliwo skarżącej 72,20 zł, wydatki na paliwo brata 84 zł, wydatki na paliwo do szkoły muzycznej 84 zł, podatek od nieruchomości 23 zł. Podała też niektóre zmienione kwoty opłat za media, i napisała, że łącznie miesięczne wydatki rodziny to kwota 1539 zł. Przesłała też kopie faktur potwierdzających wysokość uiszczanych opłat. Wskazała, że w zestawieniu wydatków nie ujęła wydatków ojca za wynajem samochodu do pracy (ok. 405 zł) i paliwo (400 zł) oraz wydatków związanych z naprawą samochodu (550 zł). Przesłała też kopie decyzji Powiatowego Urzędu Pracy w K., z dnia 30 grudnia 2008 r. o uznaniu jej ojca J. G. za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku., i z dnia 18 lutego 2009 r. o utracie statusu bezrobotnego z dniem 9 lutego 2009 r. w związku z podjęciem pracy. Jednocześnie nadesłała przetłumaczoną kopię zaświadczenia o wysokości zarobków osiąganych przez jej ojca za luty 2009 r., wynoszą one w euro netto 911,25 zł. E. G. oświadczyła też, że nikt z jej rodziny nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej, ani też rodzeństwo nie korzysta z żadnych form pomocy finansowej w szkole. Ponadto nadesłała oświadczenie matki T. G., że jest ona osobą niezatrudnioną i nie zarejestrowana w urzędzie pracy oraz wyciąg ze swojego konta potwierdzający, że jedyny dochód jaki otrzymuje to renta. Wyjaśniła, że podatek rolny jest płacony od przydomowej działki. Działając w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., referendarz sądowy zważył, co następuje: W przywołanej wyżej ustawie P.p.s.a., przewidziana została instytucja procesowa prawa pomocy, której istota przejawia się w tym, że obejmuje ona zwolnienie strony od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 P.p.s.a.). Podkreślenia wymaga, że w myśl art. 243 § 1 i 252 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek, złożony na urzędowym formularzu, który powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W każdym przypadku gdy sąd uzna, że oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, powinien wezwać stronę o złożenie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.). Sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie. Skarżąca przesłała w większości żądane przez referendarza dodatkowe informacje i dokumenty, poza związanymi z lecznic członków rodziny. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy polegające na zwolnieniu od kosztów sądowych i ustanowieniu adwokata z urzędu, czyli stosownie do art. 245 § 2 P.p.s.a., o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Prawo pomocy w tym zakresie przysługuje, gdy osoba ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie jest w stanie jakichkolwiek kosztów postępowania, jak stanowi art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Jednakże z uwagi na fakt, że skarżąca na mocy art. 239 pkt 1 lit. "a" P.p.s.a., określającego, że nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strony skarżące działanie lub bezczynność w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, należało przyjąć, że skarżąca wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Wobec tego należało rozpatrzeć jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest wstanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dochód miesięczny rodziny skarżącej to 6068,37 zł, średnie miesięczne wydatki na utrzymanie domu i związane z codziennym życiem, jak wydatki na dojazdy to 1500 zł., po ich odjęciu pozostaje zatem rodzinie skarżącej kwota dochodu 4568,37 zł. Kwota ta podzielona przez ilość osób w rodzinie (7 osób) daje na jedną osobę dochód 652,62 zł. Kwota 652,62 zł miesięcznie bezspornie nie daje możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowego, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego rodziny skarżącej, szczególnie mając na uwadze, że jak wskazała skarżąca, troje jej rodzeństwa i ona sama wymagają leczenia. Wprawdzie skarżąca nie przesłała dokumentów na okoliczność leczenia, ale referendarz oparł się w tym względzie na jej oświadczeniu złożonym w formularzu wniosku PPF i uznał, że skoro jest ono czynione pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 Kodeksu karnegoto polega na prawdzie. Rodzaje poradni natomiast, których według oświadczenia E. G. leczy się jej rodzeństwo, wskazująca to, że leczenie jest poważne i długotrwałe. Referendarz sądowy uznał, zatem, iż sytuacja materialna skarżącej uprawnia ją do przyznania prawa pomocy w zakresie przez nią żądanym i postanowił ustanowić dla niej adwokata. Jednocześnie należy w tym miejscu ponownie zwrócić uwagę skarżącej, iż referendarz nie rozstrzygał o kosztach sądowych, ponieważ skarżąca, na podstawie powołanego już wyżej art. 239 pkt 1 lit. "a" P.p.s.a., nie ma obowiązku ich ponoszenia w tej sprawie. Referendarz sądowy postanowił zatem przyznać skarżącej prawo pomocy w części poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 orzeczono jak w sentencji.