II SA/Op 71/12

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi D. J. na decyzję Opolskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 20 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wykonanych robót budowlanych wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. D. J., działając przez pełnomocnika swoją matkę A. J., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję Opolskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 20 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wykonanych robót budowlanych. W skardze zawartej w piśmie z dnia 10 stycznia 2012 r., skarżący zawarł wniosek o zwolnienie go z wpisu sądowego, dołączył też formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy obowiązujący przed sądami powszechnymi, pismo z dnia 12 stycznia 2012 r., odcinek swojej renty z grudnia 2011 r. W piśmie z dnia 12 stycznia 2012 r. skarżący podał, że jest ciężko chorym inwalidą I grupy, właścicielem niewielkiego gospodarstwa rolnego, prowadzonego przez jego rodziców, dochody z niego w zasadzie równają się czynionym nakładom, gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z rodzicami, a ponadto musi pomagać siostrze, będącej w trudnej sytuacji materialnej. Na przychody w rodzinie składają się jego renta 735 zł, emerytura matki 720 zł, emerytura ojca 820 zł, razem 2275 zł. Wydatki wynoszą: 600 zł na leki skarżącego, 900 zł leki rodziców, 300 zł podatek od nieruchomości, opłaty za prąd, telefon, wywóz śmieci, łącznie 160 zł, węgiel 200 zł, razem 2160 zł. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu, w związku z prośbą o przyznanie prawa pomocy, zawartą w skardze poinformował pełnomocnika skarżącego, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się, zgodnie z treścią art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej alej P.p.s.a., na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. Wobec powyższego przesłał pełnomocnikowi skarżącego w załączeniu formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy i wezwał do jego wypełnienia oraz doręczenia do tut. Sądu w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania, pouczając, że niezastosowanie się do niniejszego wezwania spowoduje skutki prawne określone w art. 257 P.p.s.a., tj. pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Jednocześnie, działając w trybie art. 255 P.p.s.a., mając na względzie zasadę ekonomii procesowej i prawa strony do szybkiego rozpoznania jej sprawy, mając na uwadze treść skargi i pisma z dnia 12 stycznia 2012 r., wezwał pełnomocnika skarżącego w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania do złożenia wyjaśnień i dokumentów, tj. - sprecyzowanie i udokumentowanie danych dotyczących wysokości miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem domu (np. opłaty za energię elektryczną, gaz, podatek od nieruchomości, wodę, wywóz śmieci), - przedłożenie wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy, ewentualnie także należących do osób znajdujących się we wspólnym gospodarstwie domowym, lub oświadczenia o ich nie posiadaniu. - zaświadczenia (orzeczenia ) o niepełnosprawności skarżacego, - zaświadczenia o wysokości miesięcznych dochodów A. J. i K. J., np. odcinków aktualnych emerytur, - dokumentów uprawdopadabniających kwoty wydawane na leczenie przez skarżącego i jego rodziców. Wezwanie to zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego w zakreślonym terminie, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować jego odmową. Pełnomocnik skarżącego odpowiedział na wezwania w terminie, przesyłając w dniu 1 marca 2012 r. urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wyjaśnienia i dokumenty. W formularzu wniosku wskazał, że skarżący zamieszkuje wraz z ojcem i matką, ich wspólny dochód to kwota brutto 2625,78 zł, niezbędne wydatki na leki, środki czystości, żywność, telefon, TV wyczerpują go całkowicie. Podał, że mają majątek w postaci domu o powierzchni 160m2,nieruchomośc rolną o powierzchni 0,5 ha, szopę, stodołę, stajnię. Budynki są mocno zużyte, co potwierdza dokument ich ubezpieczenia, według niego budynek mieszkalny jest w 28 %, a stajnia w 40%, stodoła w 53%, a szopa w 94%. Nikt z rodziny nie posiada konta bankowego, na leki wszyscy domownicy wydają łącznie 1200 zł miesięcznie. Z orzeczenia lekarskiego z dnia 17 września 2001 r., przesłanego do tut. Sadu, wynika, że skarżący jest stale niezdolny do pracy i samodzielnej egzystencji. Ponadto pełnomocnik skarżącego przesłał do tut. Sądu dokument ubezpieczenia cywilnego nieruchomości z opłaconą składką roczną 599 zł oraz aktualne rachunki za światło na kwotę średnio 100 zł miesięcznie i aktualne odcinki emerytur rodziców skarżącego oraz jego renty. Matka otrzymuje netto 740 zł emerytury, Ojciec netto 804 zł, a skarżący netto 735 zł renty. Łącznie zatem netto ich miesięczny dochód to 2279 zł. Skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w części, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych w całości. Przyznanie prawa pomocy w części może obejmować, zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a., zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanka przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym jest podana w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., stanowiącym, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest wstanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, z punktu widzenia tej regulacji, należy do obowiązku podmiotu ubiegającego się o przyznanie tego prawa. Strona zobligowana jest zatem wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części albo że nie ma adekwatnych środków na poniesienie tych kosztów. Sąd natomiast zobowiązany jest podać powody, dla których uznał, że żądanie strony zasługuje bądź nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy, z jednej strony, uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej, ocenić jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody. Informacje niezbędne dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy strona postępowania ma obowiązek przedstawić w urzędowym formularzu wniosku, wykazując tym samym, że spełnia przesłanki wynikające z art. 246 P.p.s.a. Zasadą bowiem jest, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 § 2 P.p.s.a.). Skarżący, wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych czyli stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., o prawo pomocy w zakresie częściowym powinien wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego swojego i rodziny. Dokonując oceny sytuacji materialnej skarżącego pod względem wyżej podanej przesłanki ustawowej, referendarz sądowy wziął pod uwagę dane zawarte w przesłanym wniosku oraz znajdujących się w aktach dokumentach i stwierdził, że skarżący wykazał w sposób dostateczny, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez spowodowania zachwiania w zaspokojeniu podstawowych potrzeb swoich rodziców. Ma on wprawdzie stałe źródło dochodu, ale biorąc pod uwagę wysokość cen żywności, czy środków czystości, należy stwierdzić, że renta skarżącego nie zezwala mu na poniesienie dodatkowych wydatków poza niezbędnymi na życie bez wywołania uszczerbku jego utrzymania. Dodatkowo za takim stanowiskiem referendarza przemawia fakt, że skarżący nie jest osobą w pełni zdrową, a zatem ma ograniczone możliwości ewentualnego podjęcia zajęcia zarobkowego i zdobycia dodatkowych środków na życie. Natomiast rodzice skarżącego są również starszymi ludźmi o niewysokich dochodach i nie są w stanie także wyasygnować środków na pokrycie kosztów sądowych, bez uszczerbku dla ich egzystencji. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1, pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.