II SA/Op 71/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 12 kwietnia 2022 r., nr SKO.40.3590.2021.lo w przedmiocie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego i odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia odrzucić skargę. Skarżący Z. Ł. (zwany dalej skarżącym) wniósł w dniu 29 grudnia 2022 r. bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu pismo, w którym stwierdził, że dotyczy ono wyroku z dnia 25 października 2022 r. o sygn. akt II SA/Op 174/22. Dalej podniósł, że wskutek omyłki w swoim "odwołaniu" do Sądu Administracyjnego podał tylko jeden numer decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, tj. "SKO.40.592.2021.lo". Wskazany wyżej wyrok Sądu odnosi się tylko do tej decyzji. Natomiast skarga dotyczyła trzech decyzji Kolegium z dnia 12 kwietnia 2022 r. o kolejnych numerach: 40.590.2021.lo, 40.591.2021.lo oraz 40.592.2021.lo. Argumentował, że wszystkie ww. decyzje dotyczą jednej i tej samej sprawy, tj. dodatku mieszkaniowego przyznanego, a następnie odebranego ze wstecznymi skutkami na podstawie fałszywych dowodów. Podkreślił, że Sąd przyznał mu rację, ale tylko w sprawie "40.592", a nie w kolejnych, tj. "590 i 591". W związku z tym nie wie, co ma zrobić, prosi o ponowne rozpatrzenie jego "odwołania" z uwzględnieniem wszystkich trzech decyzji Kolegium albo o przedłużenie terminu składania odwołania. Skarga ta została wpisana do dziennika Korespondencji Ogólnej w tut. Sądzie pod nr II/Og 182/22. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 29 grudnia 2022 r., nr II/Og 182/22, skarżący został wezwany do jednoznacznego oświadczenia w terminie 7 dni, czy jego pismo z dnia 29 grudnia 2022 r. adresowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu stanowi skargę na decyzję z dnia 12 kwietnia 2022 r., nr SKO.40.3590.2021.lo i nr SKO.40.3591.2021.lo, w sprawie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, czy też skarga dotyczy innego aktu, jeśli tak to należy podać datę oraz numer decyzji, ewentualnie organ. Ponadto zobowiązano skarżącego do złożenia w zakreślonym terminie oświadczenia, czy jego wolą jest również wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Opolu z dnia 25 października 2022 r., sygn. akt II SA/Op 174/22. Jednocześnie skarżący został poinformowany, że zgodnie z art. 53 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Pouczono go również, że brak odpowiedzi na powyższe wezwanie w wyznaczonym terminie 7 dni skutkować będzie zwrotem pisma z dnia 29 grudnia 2022 r. jako niepodlegającego rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Skarżący odebrał wezwanie w dniu 11 stycznia 2023 r. i odpowiedział na nie pismem z dnia 15 stycznia 2023 r., złożonym osobiście. Wyjaśnił, że jego skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 12 kwietnia 2022 r. dotyczy jednej i tej samej sprawy, tj. odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oraz zwrotu już przyznanego i wypłaconego dodatku za okres roku wstecz. Wskazał, że nie rozumie, dlaczego Kolegium podzieliło jedną sprawę na trzy oddzielne oraz wydało trzy odrębne decyzje z jedną datą i o kolejnych numerach, tj. "SKO.40.3590.2021.10, SKO.40.3591.2021.10, SKO.40.592.2021.10". Raz jeszcze podkreślił, że jest to jedna i ta sama sprawa, data wszystkich decyzji to 12 kwietnia 2022 r., zaś "w wyroku Sądu jest zaznaczony tylko jeden numer decyzji Kolegium, tj. SKO.40.592.2021.10". Zwrócił się o wyjaśnienie, czy wyrok Sądu dotyczy wszystkich trzech decyzji Kolegium, czy nie - jak uważają urzędnicy. Poprosił o jasną i jednoznaczną odpowiedź. Stwierdził, że sprawa trwa już ponad 2 lata i dalej nie wiadomo, czy odwołanie do Sądu jest skuteczne. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 16 stycznia 2023 r. skarga z dnia 29 grudnia 2022 r. Z. Ł. wraz pismem wyjaśniającym z dnia 15 stycznia 2023 r. została wpisana do Dziennika korespondencji w tut. Sądzie pod nr II DK/Op 1/23 i przesłana do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z informacją o obowiązku jej zwrotu w terminie 30 dni wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi, o czym powiadomiono skarżącego. W odpowiedzi na skargę dotyczącą jednej z zaskarżonych decyzji, tj. z dnia 12 kwietnia 2022 r., nr SKO.40.3590.2021.lo, utrzymującej w mocy decyzję - działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Opola - Zastępcy Dyrektora Miejskiego Centrum Świadczeń w Opolu z dnia 19 listopada 2021 r., nr [...], orzekającą o: 1) uchyleniu w całości decyzji z dnia 22 września 2020 r., nr [...] , przyznającej skarżącemu dodatek mieszkaniowy wraz z ryczałtem z mocą wsteczną od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 sierpnia 2020 r. w kwocie 409,72 zł miesięcznie; 2) odmowie przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego z mocą wsteczną na wniosek złożony w dniu 8 września 2020 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o odrzucenie skargi. Organ odwoławczy wyjaśnił, że nie wydał decyzji o podanym przez skarżącego numerze: SKO.40590.2021. W dniu 12 kwietnia 2022 r. wydał natomiast decyzję o numerze: SKO.40.3590.2021.lo. Skarżący odebrał tę decyzję w dniu 29 kwietnia 2022 r. Termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 30 maja 2022 r., a zatem wniesienie skargi w dniu 29 grudnia 2022 r. nastąpiło z uchybieniem terminu. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 20 lutego 2023 r., sprawę ze skargi Z. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 12 kwietnia 2022 r., nr SKO.40.3590.2021.lo, zarejestrowano pod sygn. akt II SA/Op 71/23. Sprawa ta stanowi przedmiot niniejszego postanowienia. Postanowieniem z dnia 28 marca 2023 r., sygn. akt II SPP/Op 15/23, przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego. W piśmie procesowym z dnia 23 maja 2023 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze z dnia 29 grudnia 2022 r. oraz domagał się uchylenia wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji. Ponadto wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu. Pełnomocnik podniósł, że w dniu 12 kwietnia 2022 r. Kolegium wydało trzy decyzje, wszystkie powołujące się na tożsame okoliczności faktyczne i prawne oraz dotyczące tej samej materii. W dniu 29 kwietnia 2022 r. decyzje te zostały doręczone skarżącemu, który wówczas skargą objął tylko decyzję o numerze: "SKO.40.3592.2021" (powinno być: SKO.40.3592.2021.lo - dop. Sądu), a sprawę zarejestrowano w Sądzie pod sygn. akt II SA/Op 174/22. Zaznaczył pełnomocnik, że skarżący w skardze wniesionej w wymienionej sprawie podał wprawdzie jedną sygnaturę decyzji Kolegium, jednak treść i zarzuty tej skargi wskazywały na "równoległe zaskarżenie wszystkich niekorzystnych dla niego rozstrzygnięć związanych z dodatkiem mieszkaniowym, a więc również decyzji o numerze SKO.40.3590.2021". Wywodził dalej, że skarżący pozostawał w błędnym przeświadczeniu, iż uchylenie przez Sąd decyzji Kolegium o numerze "SKO.40.3592.2021" oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji o numerze [...] spowoduje automatycznie - z powodu błędów i nieścisłości w postępowaniu - zmianę przez organy decyzji wydanych w pozostałych sprawach, opartych na tych samych i zakwestionowanych przez Sąd podstawach. Z tych przyczyn skarżący złożył skargę na decyzję Kolegium z dnia 12 kwietnia 2022 r., nr "SKO.40.3590.2021", dopiero w dniu 29 grudnia 2022 r., kiedy to "uzyskał świadomość o realnej sytuacji, w której się znalazł". W ocenie pełnomocnika z ukazanych powodów należy uznać, że skarżący dotrzymał terminu do złożenia obecnie zaskarżonej decyzji. Następnie pełnomocnik przedstawił argumentację mającą świadczyć o wydaniu tej decyzji z naruszeniem prawa, podobnie jak w sprawie zakończonej decyzją Kolegium o numerze "SKO.40.3592.2021". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Na wstępie wskazać trzeba, że ze skargi oraz wyjaśnień skarżącego i organu wynika, iż przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 12 kwietnia 2022 r., nr SKO.40.3590.2021.lo. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, z późn. zm.), dalej zwanej "P.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Na zasadzie art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Jednakże zgodnie z art. 53 § 4 P.p.s.a. termin do wniesienia skargi uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła skargę wprost do sądu administracyjnego. Z kolei według art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę złożoną po upływie terminu do jej wniesienia. Tak sformułowany zapis jest nakazem bezwzględnym, co oznacza, że odrzucenie skargi następuje niezależnie od okoliczności sprawy. Odrzucenie skargi jest równoznaczne z odmową rozpatrzenia sprawy i nadania jej dalszego biegu. Stosownie zaś do art. 58 § 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem, a odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Dodać trzeba, że wskazany wyżej trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym, a więc niedopuszczalne jest jego skrócenie lub przedłużenie. Jest on również terminem prekluzyjnym, w tym znaczeniu, że jego upływ sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. odrzuca wniesioną skargę. Omawiany termin do wniesienia skargi jest liczony od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie. W okolicznościach sprawy zaskarżona decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o terminie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Skarżący otrzymał decyzję z dnia 12 kwietnia 2022 r., nr SKO.3590.2021.lo, w dniu 29 kwietnia 2022 r. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję rozpoczął dla skarżącego bieg w dniu 30 kwietnia 2022 r. i upłynął w niedzielę, tj. 29 maja 2022 r. Za ostatni dzień terminu należało zatem uznać 30 maja 2022 r. (poniedziałek), ponieważ stosownie do art. 83 § 2 P.p.s.a., jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Tymczasem skarżący złożył skargę bezpośrednio do tut. Sądu w dniu 29 grudnia 2022 r., a więc już po terminie do jej wniesienia. Na tę ocenę nie mogła mieć natomiast wpływu argumentacja pełnomocnika, wedle której o dotrzymaniu terminu do złożenia skargi w niniejszej sprawie miało świadczyć błędne przeświadczenie skarżącego o zaskarżeniu wszystkich niekorzystnych rozstrzygnięć wydanych w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Sam skarżący przyznaje, że sprawa zakończona wyrokiem tut. Sądu z dnia 25 października 2022 r., sygn. akt II SA/Op 174/22, została zainicjowana jego skargą złożoną tylko na jedną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, tj. na decyzję z dnia 12 kwietnia 2022 r., nr SKO.40.3592.2021.lo. Natomiast niezaskarżenie pozostałych decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego tłumaczy skarżący pomyłką, zaś jego pełnomocnik - przekonaniem o podjęciu przez organy administracji z urzędu działań zmierzających do ich wyeliminowania z obrotu prawnego, lecz również te okoliczności nie mogą skutkować uznaniem - jak wskazano w piśmie z dnia 23 maja 2023 r. - że skarżący dotrzymał terminu do złożenia skargi na przedmiotową decyzję. Wyjaśniono już wcześniej, że Sąd nie jest uprawniony do modyfikacji terminu do wniesienia skargi, przykładowo przez jego przedłużenie. Co więcej, jest zobligowany do uwzględnienia jego upływu z urzędu. W tym miejscu odnotować jeszcze przyjdzie, że strona skarżąca nie składała wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, przedstawiła bowiem argumentację mającą świadczyć o jego dochowaniu. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie cyt. wyżej art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu orzeknie referendarz sądowy na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 P.p.s.a.