II SA/Op 72/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędzia WSA Grażyna Jeżewska –spr. Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej postanawia: odrzucić skargę. Dyrektor Ośrodka Integracji i Pomocy Społecznej w Ozimku, działając z upoważnienia Burmistrza Ozimka, decyzją z dnia 2 stycznia 2006r.,nr [...] orzekł o odmowie przyznania na wniosek A. H. zaliczki alimentacyjnej na rzecz J. J. i M. J. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 27 marca 2006r., nr [...] uchyliło decyzję Dyrektora Ośrodka Integracji i Pomocy Społecznej w Ozimku i orzekło o odmowie przyznania A. H. zaliczki alimentacyjnej wnioskowanej dla J. J. i M. J. Wnioskiem datowanym na dzień 6 października 2008r. A. H. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 27 marca 2006r., nr [...]. Wniosek o wznowienie postępowania został oparty na orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 2008r., sygn. akt P18/06 opublikowanym w Dzienniku Ustaw Nr 119, poz. 770, które weszło w życie 7 lipca 2008r. Po rozpatrzeniu wyżej omówionego wniosku A. H. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia [...],nr [...], na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. zwaną - dalej K.p.a.), odmówiło wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kolegium z dnia 27 marca 2006r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ orzekający wskazał, że zgodnie z art. 145a § 2 K.p.a. skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, zatem wniosek A. H. datowany na dzień 6 października 2008r., jako spóźniony nie mógł zostać uwzględniony. Skargę o wznowienie należało bowiem wnieść do dnia 7 sierpnia 2008r., tymczasem wniesiono ją do organu w dniu 8 października 2008r. Poza tym Kolegium odnotowało, że wniosek o przywrócenie skarżącej terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania nie został uwzględniony, stąd wydało zaskarżoną decyzję o odmowie wznowienia postępowania. W tej decyzji organ pouczył ubiegającą się o wznowienie postępowania o przysługującym jej prawie zaskarżenia decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia. Skarżąca, postępując zgodnie z pouczeniem zawartym w zaskarżonej decyzji, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na powyższą decyzję. W uzasadnieniu skargi wskazała, że złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 27 mara 2006r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, dodatkowo wskazując, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczący przywrócenia terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 27 marca 2006r., zostanie rozstrzygnięty w odrębnym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuję: Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie należy wskazać, iż ocena merytorycznej zasadności skargi przez sąd administracyjny musi zostać poprzedzona badaniem spełnienia wymagań formalnych skargi, w tym dopuszczalności jej wniesienia ( art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.). Do warunków dopuszczalności skargi należy, m.in. wyczerpanie środków zaskarżenia (art. 52 § 1 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przepis art. 52 § 2 P.p.s.a. precyzuje, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć zatem sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Powołany przepis statuuje zasadę pierwszeństwa trybu administracyjnej kontroli postępowania organu administracyjnego w stosunku do kontroli sądowej. Przeto wyczerpanie środków zaskarżenia przed złożeniem skargi stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi. Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] odmawiająca wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kolegium z dnia 27 marca 2006r., uchylającą decyzję organu I instancji i orzekającą o odmowie przyznania zaliczki alimentacyjnej na rzecz J. J. i M. J. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu jest decyzją organu I instancji. Postępowanie zakończone decyzją zaskarżoną do Sądu, wszczęte zostało wnioskiem A. H. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kolegium. Postępowanie toczące się w związku z takim wnioskiem jest postępowaniem odrębnym i nie stanowi kontynuacji postępowania zakończonego ostateczną decyzją. Postępowanie wznowieniowe jest bowiem postępowaniem nowym w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, zakończonym ostateczną decyzją. Zatem decyzja wydana w trybie art. 149 § 3 i art. 150 K.p.a. zapada w pierwszej instancji. Oznacza to, że przysługuje od niej środek odwoławczy. Jeżeli zaś, jak w niniejszej sprawie, decyzję wydało Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie przysługuje od niej odwołanie, jednakże stosownie do art. 127 § 3 K.p.a. strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 1999 r., sygn. akt I SA 1600/98, Lex 48568). Zgodnie bowiem z treścią przywołanego przepisu "Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji." W kontrolowanej sprawie Kolegium błędnie pouczyło skarżącą o możliwości kwestionowania wydanej decyzji na drodze sądowej, jednakże błąd organu w tym zakresie nie może spowodować sytuacji, w której Sąd, nie zważając na zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyda w sprawie merytoryczne rozstrzygnięcie. Skarżąca, działając zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji, nie skorzystała z uprawnienia przysługującego jej na podstawie art. 127 § 3 K.p.a. i złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie wyczerpując instancyjnych środków kontroli decyzji administracyjnej. Błędne pouczenie zawarte w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu nie może prowadzić do merytorycznego rozpoznania przez sąd administracyjny skargi wniesionej bez wyczerpania przysługujących stronie środków prawnych. Jednak należy podkreślić, że zgodnie z art. 112 K.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Skarżąca, może w zakreślonym terminie, na podstawie art. 58 § 2 K.p.a., złożyć do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynność. Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, iż przed wniesieniem niniejszej skargi do tut. Sądu nie został wyczerpany środek zaskarżenia, jaki służył skarżącej w postępowaniu przed właściwym w sprawie organem administracji państwowej. Tym samym, nie został spełniony warunek formalny dopuszczalności wniesienia skargi do Sądu. Skarga wniesiona bez wyczerpania środków odwoławczych jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.