II SA/Op 73/12

WyrokWSA w Opolu2012-05-08

Skład orzekający: Grażyna Jeżewska, Krzysztof Bogusz, Ewa Janowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego mogą umorzyć postępowanie w sprawie budowy budynku obory, jeśli budowa była prowadzona na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę z 1985 r. i zgodnie z zatwierdzonym projektem, mimo zarzutów dotyczących naruszenia przepisów o sytuowaniu obiektów przy granicy działki?
Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie budowy obory, ponieważ inwestycja była realizowana na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę z 1985 r. i zgodnie z zatwierdzonym projektem. W takiej sytuacji brak jest podstaw do stwierdzenia samowoli budowlanej, a postępowanie staje się bezprzedmiotowe. Organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do badania zgodności z prawem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a jedynie zgodności wybudowanego obiektu z tą decyzją.
Stan faktyczny
Skarżący R. M. złożył pismo dotyczące uciążliwości związanych z oborą sąsiada S. S., usytuowaną w granicy działki z 10 oknami. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie, ustalił, że obora została wybudowana w latach 1985-1988 na podstawie pozwolenia na budowę z 1985 r. i zgodnie z projektem. Stwierdzając brak samowoli budowlanej, umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących sytuowania obiektów przy granicy działki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Ewa Janowska Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 maja 2012 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 16 grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wykonanych robót budowlanych oddala skargę. R. M. skierował do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie opolskim pismo wskazujące na uciążliwości związane z usytuowaniem w jego granicy obory z 10 oknami w gospodarstwie S. S. w [...] przy ul. [...], na działce o nr ewid. A. Na skutek tego pisma organ wszczął w dniu 1 sierpnia 2011 r. postępowanie administracyjne z urzędu w sprawie budowy budynku inwentarskiego (obory) na działce nr A. Uprzednio w dniu w dniu 24 czerwca 2011 r. organ nadzoru dokonał oględzin obiektów zlokalizowanych przy granicy z działką B i ustalił, że obora jest to obiekt murowany, o wysokości ok. 6 m, wybudowany ok. 1975 r. zlokalizowany w pobliżu granicy (w różnych od niej odległościach: wahających się na całej jego długości od 0 m do ok 3 m), a na jej ścianie granicznej znajduje się 9 okien oraz jedno okno w niższej oborze (szopie). Podał, że okna mają wymiary ok. 0,80 m x 1,30 m. Natomiast R. M. oświadczył, że początkowo okna te nie były otwierane, mogły być zaspawane, a obecnie są otwierane, co stanowi dla niego znaczną uciążliwość. Obecny podczas oględzin S. S. oświadczył, że obora została wykonana w oparciu o projekt z 1978 r. Projekt ten stanowił załącznik do decyzji z 3 grudnia 1985 r., [...]. Urzędu Gminy [...]. Nadto S. S. stwierdził, że okna były otwierane od początku istnienia budynku, a obiekt został ukończony w 1989 r. przez jego ojca. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie opolskim pismem z 1 lipca 2011 r. zwrócił się do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Opolu o informację o zmianach rejestrowanych (od 1985 r.) w zasobach geodezyjnych dotyczących budowli i obiektów usytuowanych na działkach nr A i C w [...] oraz, czy ustalona jest lina podziału R-B przeznaczenia działki o nr ewid. B, której właścicielami są I. M. i R. M.. Organ pierwszej instancji zwrócił się także do Wójta Gminy [...] z prośbą o wypożyczenie dokumentacji związanej z udzieleniem pozwolenia na budowę z 3 grudnia 1985 r., nr [...]. Zastępca Wójta Gminy [...] pismem z 2 sierpnia 2011 r. przekazał uwierzytelnione kopie posiadanej dokumentacji, tj.: 1) decyzji Naczelnika Gminy z 3 grudnia 1985 r., nr [...], o udzieleniu i zatwierdzeniu P. S. planu realizacyjnego oraz pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej budowę obory typowej [...] bez zmian jako uzupełnienia w zabudowie na terenie działki położonej w [...] przy ul. [...] dz. nr A; 2) wniosku P. S. z 26 listopada 1985 r. o wydanie pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego typ- [...]; 3) zawiadomienia z 26 listopada 1985 r. o wszczęciu postępowania w sprawie budowy obory skierowanego do E. M., z adnotacją "Nie wnoszę zastrzeżeń w zast. M. H."; 4) Metryki projektu dot. adaptacji projektu typowego [...] z września 1985 r.; 5) zagospodarowania działki pod budowę budynku inwentarskiego [...] w [...]. Geodeta Powiatowy w piśmie z 9 sierpnia 2011 r. podał, że na podstawie dokumentów znajdujących się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym stwierdził, że mapa zasadnicza dla obrębu [...] została sporządzona w 1988 r., a brak jest dokumentów potwierdzających pomiary sprzed 1988 r. Natomiast na podstawie zgłoszenia pracy geodezyjnej w wyniku wywiadu terenowego z 15 kwietnia 2007 r. geodeta stwierdził zmiany pomiędzy sytuacją w terenie i mapą zasadniczą, tj. wyburzenie zadaszenia i ganku przy budynkach gospodarczych. Organ dodał, że na działce nr B znajduje się jeden użytek - użytek rolny zabudowany na gruntach ornych klasy VI (B-RVI). Do pisma dołączono kopię mapy wywiadu terenowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie opolskim decyzją z dnia 26 października 2011 r., nr [...], działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.- zwanej dalej K.p.a.), umorzył postępowanie w sprawie budowy budynku obory w gospodarstwie S. S. w [...] przy ul. [...] na działce nr ew. A. W uzasadnieniu odnotował, na podstawie wyżej omówionego materiału dowodowego, że obora zlokalizowana jest w pobliżu granicy działki w odległości od 0 m do 3 m, a inwestycja zrealizowana została przez ojca S. S. zgodnie z pozwoleniem na budowę. Organ zaakcentował, że analiza dokumentacji technicznej stanowiącej projekt typowy ujawniła iż "Otwory nawiewne w oknach OI-4/1 projektuje się dla okresu zimowego. W okresie letnim będą otwarte okna." Natomiast rysunek "Rzut przyziemia", opatrzony pieczęciami gminy, potwierdził, że w ścianie od strony granicy zaprojektowane zostały okna. Poza tym organ pierwszej instancji odnotował, że w decyzji o pozwoleniu na budowę zaakceptowano projekt typowy bez zmian. Dalej nadmienił, że § 3 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 z późn. zm. - zwanym dalej rozporządzeniem) wskazuje, że rozporządzenie nie dotyczy projektów budynków typowych obowiązujących w dniu jego wejścia w życie. W odniesieniu do powyższego stwierdził, że nie dopatrzył się samowoli budowlanej w badanej sprawie, dlatego umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. W odwołaniu od tej decyzji R. M. wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości i merytoryczne rozpoznanie sprawy. Wskazał, że przedmiotowy obiekt obory jest zlokalizowany w odległości od 0 do 3 m od jego granicy, co nie spełnia wymagań rozporządzenia wymienionego w decyzji. W tym zakresie powołał się na § 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r., który wprawdzie stanowi, że na terenach zabudowy zagrodowej w indywidualnych gospodarstwach rolnych, zgodę na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy wyraża terenowy organ administracji państwowej, właściwy w sprawach pozwoleń na budowę, jednak w ust. 2 określono, że w wypadkach określonych w ust. 1 ściany budynku gospodarczego, graniczące z działką sąsiednią, nie powinny mieć okien i drzwi (...), oraz na § 12 tego rozporządzenia, że budynek o ścianach z materiałów niepalnych i pokryciu z materiałów niepalnych mogą być sytuowane w odległości 4 m od granicy, a w przypadku, gdy ściana nie ma drzwi i okien w odległości 3 m, a także na § 20 ust. 2 i 13 zarządzenia nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego. Ponadto wskazał, że sąsiad winien był wyrazić zgodę na lokowanie obiektu w granicy działki, tymczasem organ nie wykazał, że taka zgoda była. Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu decyzją z dnia 16 grudnia 2011 r., nr 41[...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie opolskim. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie podzielił ustalenia faktyczne i prawne organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy przyjął za udowodnione, że P. S. (inwestor) uzyskał decyzję o pozwoleniu na budowę spornej obory pod koniec 1985 r. Za uprawdopodobniony uznał fakt wybudowania jej po 3 grudnia 1985 r., a przed końcem 1988 r. Wskazał, że w tych okolicznościach, zgodnie z art. 103 Prawa budowlanego z 1994 r. do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2, według którego "Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe." Zdaniem organu odwoławczego, powyższe uregulowanie przesądziło o zbadaniu prawidłowości wykonanych przez P. S. robót budowlanych na podstawie ustawy obowiązującej w dacie budowy obory tj., Prawa budowlanego z 1974 r. Powołując treść art. 28 ust. 1 i 4 oraz art. 2 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. wywiódł, iż w dacie budowy P. S. winien był posiadać pozwolenie na budowę spornej obory i takie posiadał. Inwestor bowiem uzyskał decyzję Naczelnika Gminy z 3 grudnia 1985 r., nr [...], o zatwierdzeniu planu realizacyjnego oraz udzieleniu pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej budowę obory typowej [...] bez zmian, jako uzupełnienia w zabudowie na terenie działki położonej w [...] przy ul. [...], działka nr A. Do decyzji dołączono m.in. metrykę projektu dot. adaptacji projektu typowego [...] z września 1985 r., gdzie wskazano, że obora będzie zlokalizowana "w miejscu częściowo istniejącej obory, która zostanie rozebrana i w miejscu rozebranych wiat. Usytuowana zostanie zgodnie z planem zagospodarowania." Zauważył, że w punkcie III Opisu technicznego “Adaptacja" wskazano, że zmian konstrukcyjnych ani zmian zewnętrznych nie przewiduje się. Zgodnie natomiast z planem zagospodarowania działki pod budowę budynku inwentarskiego obiekt ten miał zostać usytuowany wzdłuż granicy z działką nr B (E. M.) w odległości od 0 m do 2,5 m. W ocenie organu odwoławczego, przedstawione okoliczności, nie pozwoliły inwestorowi przypisać popełnienia samowoli budowlanej. Odnosząc się do zarzutu odwołania wskazującego na naruszenie § 12 i 13 rozporządzenia podzielił argumentację organu pierwszej instancji, że w sprawie miał zastosowanie § 3 pkt 2 rozporządzenia z 1980 r., po myśli którego przepisy rozporządzenia nie dotyczą projektów budynków typowych obowiązujących w dniu wejścia w życie rozporządzenia. Organ odwoławczy zatem uznał, że brak było podstaw do ingerowania organu nadzoru budowlanego w sprawę legalności spornej obory, dlatego organ pierwszej instancji prawidłowo umorzył postępowanie. Umorzenie postępowania jako środek ostateczny, niweczący dotychczasowe wyniki postępowania zamyka bowiem drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron i kończy bieg postępowania w określonej instancji administracyjnej. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, według art. 105 § 1 K.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty, a taka sytuacja, zdaniem organu, wystąpiła w kontrolowanej sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skarżący R. M. reprezentowany przez radcę prawnego T. M., zarzucił, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem i narusza art. 77 oraz art. 147 K.p.a. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i merytoryczne rozpoznanie sprawy, bądź o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania. Podtrzymał wszystkie twierdzenia zawarte w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji. Ponownie wskazał, że obiekt obory i projekt techniczny z 1978 r. nie spełnia wymagań określonych w § 12 oraz w § 13 rozporządzenia, jak też rozporządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 26, poz. 157), a także § 20 ust. 2 i 13 zarządzenia nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. z 1966 r. Nr 10, poz. 44 i Nr 16, poz. 69, z 1968 r. Nr 11, poz. 55, z 1969 r. Nr 14, poz. 46 i Nr 15, poz. 49). Nie zgodził się z twierdzeniami organu odwoławczego, że skoro projekt został opracowany w grudniu 1978 r., to nie mają zastosowania do niego przepisy ww. rozporządzenia. Chociaż budynek obory został wybudowany w latach 1985-1988, a pozwolenie na budowę zostało wydane na podstawie decyzji z dnia 3 grudnia 1985 r., to winien on spełniać wymogi wynikające z przepisów obowiązujących w czasie wydania pozwolenia na budowę. Projekt techniczny także powinien był spełniać te wymogi. Stwierdził, iż organ, który wydał zaskarżoną decyzję nie wskazał według jakich przepisów winno się ocenić prawidłowość projektu technicznego, skoro - według niego - nie obowiązują przepisy powyższego rozporządzenia. Nadmienił, że powyższy projekt został wydany w 1978 r., a więc w dacie obowiązywania rozporządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 26, poz. 157), a także wydanego na jego podstawie zarządzenie nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. z 1966 r. Nr 10, poz. 44 i Nr 16, poz. 69, z 1968 r. Nr 11, poz. 55, z 1969 r. Nr 14, poz. 46 i Nr 15, poz. 49). Zarzucił, że oba organy nadzoru budowlanego nie zbadały, czy istniały podstawy do wzruszenia decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę w drodze wznowienia postępowania, bowiem w świetle stanowiska skarżącego, organ administracyjny mógł wziąć pod uwagę fakt wydania decyzji o pozwoleniu na budowę z rażącym naruszeniem prawa. Na koniec skarżący zaakcentował, że przedmiotowy obiekt narusza przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., a w szczególności art. 5 ust. 1 pkt 6 oraz art. 13. Budynek ten poprzez składowany w nim obornik powoduje nie tylko zanieczyszczenie terenu, w tym działki będącej jego własnością, jak również zanieczyszczenie powietrza, uniemożliwiając użytkowanie działki w sposób właściwy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwaną dalej P.p.s.a.), Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie. Rozważania w niniejszej sprawie należy rozpocząć od wskazania, w świetle żądania skargi wnoszącej o merytoryczne załatwienie sprawy, że sądy administracyjne nie zastępują organów administracji publicznej w załatwieniu sprawy, lecz mają jedynie ocenić działalność tych organów Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji i analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się uchybień, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Trzeba przypomnieć, że w niniejszej sprawie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie opolskim, który umorzył postępowanie w sprawie budowy budynku obory w gospodarstwie S. S. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie w oparciu o przepis art. 105 § 1 K.p.a. z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 K.p.a., to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjno-prawnego, takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego. Artykuł 105 § 1 K.p.a. ma bowiem zastosowanie tylko w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skarżący R. M. zwrócił się do organu nadzoru o zbadanie legalności wybudowanej obory w granicy z jego działką. Organ pierwszej instancji przeprowadził w sprawie stosowne postępowanie w którego toku stwierdził, że budowa prowadzona była na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę z 1985 r. i zgodnie z zatwierdzonymi w nim ustaleniami. W trakcie budowy inwestor nie dopuścił się również odstępstw od projektu budowlanego. Uznał zatem, że nie doszło w sprawie do samowoli budowlanej. Ustalenia te są bezsporne, co wynika z zgromadzonego materiału dowodowego, jak też nie kwestionuje ich skarżący. Zarzuty skargi, jak i odwołania, w istocie, sprowadzają się do kwestionowania Projektu Technicznego z 1978 r. oraz postanowień ostatecznej decyzji z dnia 3 grudnia 1985 r., nr [...], zatwierdzającej plan realizacyjny objęty załącznikiem nr 1 i udzielającej pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej "budowę obory Typowej [...]" jako uzupełnienia w zabudowie istniejącej działki nr A. Według skarżącego lokalizacja obory w gospodarstwie rolnym na działce sąsiedniej nr A, stanowiącej własność S. S. Nastąpiła z naruszeniem wymienionych w skardze przepisów, tj. § 12 i 13 ust. 1 rozporządzenia , a także § 20 ust. 2 i 13 zarządzenia nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, w zakresie warunków sytuowania obiektów przy granicy z sąsiednią działką. W sprawie nie jest kwestionowane również, że sporna obora została wybudowana w dacie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.- zwanej dalej Prawo budowlane z 1974 r.). Przyjdzie dostrzec, jak trafnie zauważył organ odwoławczy, że na podstawie art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy (1 stycznia 1995 r.), a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. W ust. 2 tego artykułu wskazano, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy. Do tych obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawodawca przyjął zatem, że zasadą jest stosowanie nowej ustawy. Obejmuje to nie tylko sprawy, w których postępowanie administracyjne jest wszczynane już po wejściu jej w życie (niezależnie od tego, czy dotyczy zdarzeń faktycznych powstałych jeszcze w okresie obowiązywania poprzedniej ustawy), ale także sprawy wszczęte a niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie nowej ustawy. Wyjątek od tej zasady został przewidziany w art. 103 ust. 2 i dotyczy wyłączenia stosowania Prawa budowlanego z 1994 r. po dniu 1 stycznia 1995 r. tylko w odniesieniu do art. 48 tej ustawy i wyłącznie wówczas, gdy przed dniem 1 stycznia 1995 r. budowa obiektu została zakończona. Trzeba zaakcentować, że zgodnie z Prawem budowlanym z 1974 r. roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 ). W myśl art. 2 ust. 2 tej ustawy przez budowę rozumie się wykonywanie obiektu budowlanego, a także jego przebudowę i rozbudowę. Po myśli art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego z 1974 r. rodzaje robót budowlanych zwolnionych od przewidzianego w ust. 1 tego przepisu obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę określa rozporządzenie wykonawcze Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. z 1975 r. Nr 8, poz.48 ze zm.). W rozporządzeniu tym nie ma jednak, co zasadnie zostało dostrzeżone przez organ odwoławczy, przepisu, który zwalniałby tego rodzaju obiekt, jaki był objęty postępowaniem organu nadzoru, od obowiązku określonego w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Niewątpliwie inwestor, tj. ojciec S. S. uzyskał pozwolenie na budowę spornej obory na podstawie decyzji Naczelnika Gminy z 3 grudnia 1985 r., nr [...], o zatwierdzeniu planu realizacyjnego oraz udzieleniu pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej budowę obory typowej [...] bez zmian jako uzupełnienia w zabudowie na terenie działki położonej w [...] przy ul. [...], dz. nr A. Załącznikiem do decyzji była, m.in. metryka projektu dotycząca adaptacji projektu typowego [...] z września 1985 r., w której wskazano, że obora będzie zlokalizowana w miejscu częściowo istniejącej obory i wiat, które zostaną rozebrane, i że zostanie usytuowana zgodnie z planem zagospodarowania. Natomiast w punkcie III Opisu technicznego “ Adaptacja", ustalono, że w projekcie typowym obory nie przewiduje się zmian konstrukcyjnych ani zmian zewnętrznych. Według planu zagospodarowania działki pod budowę budynku inwentarskiego [...] w [...] obiekt ten miał zostać usytuowany wzdłuż granicy z działką nr B E. M. w odległości od 0 m do 2,5 m. Trafnie zatem organ odwoławczy uznał, że inwestorowi oraz jego następcy prawnemu, nie można zarzucić popełnienia samowoli budowlanej. Wobec powyższych okoliczności sprawy, raz jeszcze podkreślić trzeba, że organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie w przedmiocie legalności inwestycji wykonywanej na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Ta okoliczność determinowała tryb tego postępowania, które zmierzało do zbadania czy inwestycja była realizowana zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę. Organy nie mogły w tym stanie rzeczy rozstrzygać kwestii związanych z zarzutami wskazującymi na wadliwość decyzji o pozwoleniu na budowę oraz Projektu Technicznego Biura Studiów i Projektów Budownictwa Wiejskiego z grudnia 1978 r. Zasadnie zatem organ odwoławczy uznał, opierając rozstrzygnięcie na zgromadzonym materiale dowodowym, że w dacie budowy przedmiotowej obory P. S. był uprawniony do postawienia obiektu w obecnym miejscu. Skoro wybudował go zgodnie z zatwierdzonym i niezmienionym projektem typowym, w którym w ścianie zlokalizowanej w pobliżu granicy przewidziano otwory okienne (dowód: k- 9 oraz rzut przyziemia ww. projektu typowego), a także, że na tak wykonane roboty inwestor uzyskał zgodę właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej oraz E. M., co wynika z adnotacji na zawiadomieniu z 26 listopada 1985 r., to nie było podstaw do kontynuowania wszczętego postępowania administracyjnego. Trzeba także dodać, że organy nadzoru budowlanego, rozpoznając niniejszą sprawę, wbrew zarzutowi skargi, nie były właściwe do badania zgodności z prawem ostatecznego pozwolenia na budowę. W kontrolowanej sprawie nie mogła być kwestionowana decyzja o pozwoleniu na budowę, gdyż organy nadzoru budowlanego, zgodnie ze swoimi uprawnieniami (art. 83 Prawa budowlanego), upoważnione są jedynie do zbadania zgodność wybudowanego obiektu z tą decyzją. Wobec tego, poza rozpoznaniem Sądu pozostaje kwestia ewentualnej prawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę i Projektu Technicznego. Żądanie zweryfikowania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę powinno zostać skierowane do właściwego organu, które może stanowić podstawę wzruszenia ostatecznej decyzji, ale obecnie nie może mieć wpływu na wynik postępowania w sprawie legalności obiektu, albowiem pozwolenie na budowę istnieje w obiegu prawnym i wiąże organy administracji publicznej. Przyjdzie odnotować, że Sąd nie przesądza, czy zarzuty dotyczące pozwolenia na budowę i projektu technicznego są zasadne, ale w toku niniejszego postępowania nie mogły być rozpatrywane. Na koniec wskazać trzeba, że umorzenie postępowania jest konsekwencją tego, że organy nadzoru budowlanego nie stwierdziły nieprawidłowości w prowadzonym postępowaniu inwestycyjnym i nie miały podstaw do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. W świetle powołanego Prawa budowlanego i ustalonego stanu faktycznego, brak było sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Oznacza to, że nie zachodziła sytuacja, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Z tych względów Sąd uznał, że istniały podstawy do umorzenia postępowania, ponieważ organy nadzoru budowlanego nie miały podstaw do podjęcia działań nadzorczych. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa i dlatego, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło