II SA/Op 75/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami na skutek sprzeciwu skarżącego na postanowienie referendarza sądowego z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Op 75/11 o odmowie przyznania prawa pomocy postanawia: 1) zwolnić skarżącego z kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącego adwokata. J. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...], w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 10 lutego 2011 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, które odebrał w dniu 15 lutego 2011 r. W odpowiedzi na powyższe, w dniu 22 lutego 2011 r., skarżący złożył osobiście pismo z prośbą o zwolnienie go z wpisu sądowego od skargi i przydzielenie mu obrońcy z urzędu. Następnie, w wykonaniu wezwania Sądu, w dniu 8 marca 2011 r., złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek wskazał, że ma na utrzymaniu dwoje dzieci i niepracującą żonę. Podał, że Starosta Opolski z zemsty, iż nie zapłacił mafii haraczu terroryzuje go pozbawiając prawa jazdy, a tym samym możliwości wykonywania działalności gospodarczej, polegającej na handlu opałem i transporcie ciężarowym. Wskazał również, że w dniu 24 lutego 2010 r. Starosta odmówił mu wydania wtórnika prawa jazdy czym, - zdaniem skarżącego - popełnił przestępstwo. Podniósł, że nie uzyskując dochodów z działalności gospodarczej podjął pracę fizyczną, za którą otrzymuje niskie wynagrodzenie i nie stać go na opłacanie kosztów sądowych i obrońcę. Wspólne gospodarstwo domowe tworzy wraz z żoną i dwójką dzieci, w tym pełnoletnim synem i małoletnią córką. W skład majątku skarżącego wchodzi dom jednorodzinny o powierzchni 180 m2, samochód ciężarowy marki [...] z 1980 r. wraz z przyczepą ciężarową z 1977 r. Skarżący określił, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiąga dochód w kwocie 1750 zł miesięcznie. Postanowieniem z dnia 17 maja 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy uznając, że nie wykazał on przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy, gdyż nie udzielił odpowiedzi na wezwanie o przedłożenie dodatkowych dokumentów dotyczących sytuacji materialnej skarżącego. Na powyższe postanowienie skarżący, z zachowaniem terminu, pismem z dnia 25 maja 2011 r. wniósł sprzeciw, w którym zarzucił, że referendarz będąc pod presją mafii, złamał prawo nie przyznając mu prawa pomocy. J. G. nie zgodził się ze stanowiskiem referendarza, że nie wyjaśnił swojej sytuacji materialnej i finansowej, jak i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, do którego należą: niepracująca żona i dzieci w wieku szkolnym nieosiągające dochodu. Informacje przedstawione przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie były, zdaniem Sądu, wystarczające do ustalenia jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej. W związku z powyższym pismem z dnia 31 maja 2011 r. wezwano J. G., na podstawie art. 255 P.p.s.a., do uzupełnienia danych zawartych w urzędowym formularzu wniosku PPF, poprzez: - wskazanie wysokości miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem domu, w którym zamieszkuje z rodziną (np. opłaty za energię elektryczną, gaz, podatek od nieruchomości, wodę, wywóz śmieci); - oświadczenie czy korzysta lub czy osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym korzystają ze świadczeń pomocy społecznej, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości; - przedłożenie wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont, lokat dewizowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, ewentualnie należących do osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym; - wskazanie w jakiej wysokości osiąga miesięczny dochód, wobec wpisania w urzędowym formularzu wniosku kwoty dochodu 1750 zł brutto z działalności gospodarczej, przy jednoczesnym podaniu w uzasadnieniu wniosku, że nie prowadzi działalności gospodarczej, a utrzymuje się z pracy fizycznej. Powyższe wezwanie zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania, może być uznane za niewykazanie spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i może skutkować oddaleniem wniosku. Odpowiadając na powyższe wezwanie, w zakreślonym przez Sąd terminie, skarżący w piśmie z dnia 31 maja 2011 r. wyjaśnił, że w dniu 21 marca 2011 r. załączył żądane przez referendarza sądowego dokumenty, ale omyłkowo złożył je do akt o sygn. I SA/Op 4711. Wobec tego ponownie przesłał załączniki w postaci PIT-36, PIT-37, PIT-0 oraz zeznanie podatkowe za 2010 r. W związku z powyższym oświadczeniem skarżącego, do akt niniejszej sprawy zostały dołączone dokumenty przedłożone przez niego w sprawie o sygn. akt I SA/Op 47/11, a mianowicie: pismo skarżącego z dnia 21 marca 2011 r. o wysokości ponoszonych wydatków na utrzymanie domu, zaświadczenie o uczęszczaniu do szkoły pełnoletniego syna skarżącego, rachunki za energię elektryczną, wodę i ścieki oraz za telefon. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie J. G. wniósł sprzeciw na postanowienie referendarza sądowego z dnia 17 maja 2011 r. w ustawowym terminie siedmiu dni, a więc postanowienie to utraciło moc, natomiast wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpoznaniu przez Sąd. W pierwszej kolejności odnotować należy, że skarżący wnosi o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, a zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w tym zakresie następuje, gdy osoba ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy zauważyć, że ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy jest dokonywana w odniesieniu do wysokości obciążeń, które obowiązany jest ponieść w postępowaniu sądowym. Na obecnym etapie postępowania skarżący został zobowiązany do opłacenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Natomiast potencjalne dalsze koszty mogące pojawić się w sprawie to opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem oraz wpis od skargi kasacyjnej. Koszty postępowania obejmują też wydatki niezbędne dla zapewnienia skarżącemu profesjonalnego pełnomocnika. Z dokumentów przedłożonych przez stronę do akt sprawy o sygn. I SA/Op 47/11, a załączonych do niniejszej sprawy, w tym pisma z dnia 21 marca 2011 r. wynika, że skarżący ponosi miesięczne wydatki z tytułu utrzymania domu w kwocie około 393 zł, na którą składają się opłata za prąd w kwocie 235,93 zł oraz za wodę w kwocie 157,15 zł, co potwierdzają również kopie rachunków nadesłane przez skarżącego. Ponadto skarżący przedstawił rachunek za telefon na kwotę 68,55 zł miesięcznie. Zdaniem Sądu nie jest to jednak koszt niezbędny związany z utrzymaniem mieszkania, niemniej jednak stanowi miesięczny wydatek ponoszony przez skarżącego. Z kolei z przedłożonych przez J. G. deklaracji podatkowych za 2010 r. wynika, że utrzymuje on swoją rodzinę samodzielnie i osiągnął dochód z wykonywanej działalności gospodarczej w wysokości 13259,70 zł, co daje miesięcznie dochód w kwocie 1104,97 zł, a zatem na jednego członka jego rodziny przypada kwota 276,24 zł miesięcznie. Biorąc zatem pod uwagę dochody skarżącego, poziom wydatków i ilość osób na utrzymaniu, Sąd doszedł do przekonania, że poniesienie kosztów sądowych i kosztów pełnomocnika z urzędu przekracza jego możliwości finansowe. Ustalona sytuacja materialna J. G., zdaniem Sądu, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. W tym stanie rzeczy, orzeczono jak w sentencji.