II SA/Op 75/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. R. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] z dnia 20 grudnia 2021 r., nr RPW/21288/2021 w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego postanawia: 1) umorzyć postępowanie sądowe, 2) zasądzić od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] na rzecz A. R. kwotę 200 zł (słownie złotych: dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem niniejszego postępowania jest skarga A. R. (dalej również skarżącej) na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] (dalej również jako organ) z dnia 20 grudnia 2021 r., nr RPW/21288/2021, utrzymującą w mocy decyzję Komisji Stypendialnej w sprawie stypendium socjalnego z dnia 18 listopada 2021 r., nr 0211-461-127272-2/2021 o odmowie przyznania stypendium socjalnego w roku akademickim 2021/2022. Skarżąca wniosła w skardze o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, i o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę - zawartej w piśmie procesowym z dnia 28 lutego 2022 r. - organ wniósł o oddalenie skargi w całości, a następnie pismem procesowym z dnia 31 marca 2022 r. wniósł o umorzenie postępowania sądowego, bowiem decyzją z dnia 25 marca 2022 r., nr 33003.543.6.2022/2 – orzekając na podstawie art. 86 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r., poz. 574) w związku z § 31 ust. 1 Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów Uniwersytetu [...], w ramach nadzoru – realizowanego w Biurze Dydaktyki i Spraw Studenckich – Rektor uchylił decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla studentów z dnia 20 grudnia 2021 r., nr RPW/21288/2021, z powodu jej niezgodności z przepisami prawa. W piśmie procesowym z dnia 31 marca 2022 r. pełnomocnik organu wniósł o umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329.), dalej jako "P.p.s.a." Pełnomocnik wyjaśnił, że warunkiem złożenia skargi jest istnienie tzw. substratu zaskarżenia tj. m.in. decyzji administracyjnej, od której przysługuje skarga, wobec uchylenia zaskarżonej decyzji postępowanie sądowoadministracyjne powinno ulec umorzeniu. Pełnomocnik organu wniósł jednocześnie o zwrot na jego rzecz od skarżącej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Skarżąca, bez wezwania sądu, uiściła wpis od skargi w kwocie 200 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje. Postępowanie sądowe podlega umorzeniu. Pełnomocnik organu wskazał, iż zaskarżony akt został wyeliminowany przez organ w całości z obrotu prawnego, w konsekwencji czego postępowanie sądowoadministracyjne wywołane wniesioną skargą stało się bezprzedmiotowe. W aktach sprawy znajduje się pismo organu z dnia 31 marca 2022 r., informujące o uchyleniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, w załączeniu do tego pisma przesłano decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 25 marca 2022 r., nr 33003.543.6.2022/2 uchylającą zaskarżoną decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] z dnia 20 grudnia 2021 r., nr RPW/21288/2021. Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z przyczyn innych niż te wskazane w § 1 pkt 1 i 2. Postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe "z innych przyczyn", gdy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Tym samym do okoliczności uzasadniających umorzenie postępowania na podstawie powyższego przepisu należy bez wątpienia wyeliminowanie zaskarżonej decyzji przez organ w administracyjnym toku przed wyrokowaniem. Powoduje to bowiem wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu, co czyni zbędnym dalsze procedowanie w sprawie. W przedmiotowej sprawie, co wymaga przypomnienia, organ na podstawie art. 86 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce uchylił zaskarżoną decyzję. Zgodnie z przytoczoną podstawą prawną Rektor, w drodze decyzji administracyjnej, uchyla decyzję komisji stypendialnej lub odwoławczej komisji stypendialnej niezgodną z przepisami prawa. Nadto w razie wydania nowego rozstrzygnięcia służy na nie skarga do sądu administracyjnego, co należycie chroni prawa strony skarżącej. Stwierdzić należy, że kwestionowana w skardze decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego przez organ w trybie art. 86 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Potwierdza to znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy decyzja tegoż organu z dnia 25 marca 2022 r. Tym samym w rozpoznawanej sprawie organ skorzystał z uprawnień danych przez wskazany przepis, czyniąc bezprzedmiotowym postępowanie w sprawie ze skargi strony. Mając na uwadze fakt, iż decyzja ta doręczona została stronie skarżącej w dniu 4 kwietnia 2022 r. (k. 103 akt sądowych) i nie został wniesiony od niej środek zaskarżenia stała się ona ostateczna i prawomocna. Z tych względów postępowanie sądowe podlegało umorzeniu, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie, gdy postępowanie z innych przyczyn (niż określone w pkt 1 oraz 2 – nieznajdujących zastosowania w sprawie) stało się bezprzedmiotowe. Ponadto ponieważ w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.), zaś zgodnie z art. 200 P.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Ich zwrot, zgodnie z art. 201 § 1 P.p.s.a., przysługuje stronie skarżącej od organu także w razie umorzenia postępowania, mającego zastosowanie odpowiednio do sytuacji uchylenia zaskarżonego aktu poddanego kontroli sądowej po wniesieniu skargi, w ramach samokontroli regulowanej art. 86 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Taka sytuacja w istocie w sprawie wystąpiła. O kosztach postępowania sądowego, obejmujących wpis od skargi w kwocie 200 zł, orzeczono na podstawie art. 201 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. art. 86 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Brak jest natomiast w świetle powyższych przepisów, w sytuacji uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji przez organ, podstaw do zasądzania zwrotu kosztów postępowania na rzecz organu, czy reprezentującego go pełnomocnika. Stąd brak było podstaw do uwzględnienia wniosku pełnomocnika organu o zasądzanie od skarżącej na jego rzecz kwoty 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny Opolu, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 P.p.s.a. postanowił jak w punkcie 1 sentencji, a na podstawie art. 201 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 86 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce postanowił jak w punkcie 2 sentencji.