II SA/Op 767/11
WyrokWSA w Opolu2012-05-24
Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik, Krzysztof Bogusz, Teresa Cisyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. z powodu wadliwości raportu o oddziaływaniu na środowisko?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., ponieważ raport o oddziaływaniu na środowisko był wadliwy (nie zawierał wymaganych elementów graficznych, nie analizował skumulowanych oddziaływań) i organ pierwszej instancji nie podjął wystarczających działań wyjaśniających, co naruszało zasady postępowania administracyjnego i uniemożliwiało prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla budowy kurnika. Organ odwoławczy uznał, że raport o oddziaływaniu na środowisko był wadliwy, nie zawierał wymaganych elementów graficznych i nie analizował skumulowanych oddziaływań, a organ pierwszej instancji nie podjął wystarczających działań wyjaśniających. Skarżący zarzucił błędną wykładnię przepisów i niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz - spr. Sędzia WSA Teresa Cisyk Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 maja 2012 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej przez K. S. była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 sierpnia 2011 r., nr [...], którą uchylono w całości decyzję Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla z dnia 3 marca 2011 r., nr [...], ustalającą na wniosek skarżącego środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie kurnika o obsadzie 36.250 brojlerów (145 DJP), zlokalizowanego w [...] przy ul. [...], na działkach nr a i b, w obrębie [...], i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:
W dniu 9 sierpnia 2005 r. K. S. złożył wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie hali drobiarskiej (kurnika) o obsadzie 36.250 brojlerów, tj. 145 dużych jednostek przeliczeniowych (w skrócie DJP) przy ul. [...] w [...], na działkach nr a i nr b, w obrębie [...]. Do wniosku dołączono sporządzoną na piśmie charakterystykę ekologiczną, w której wskazano, iż przedmiotowa inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu może być wymagany zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 90 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. W opracowaniu wskazano, iż drób w planowanym kurniku ma być trzymany systemem halowym na ściółce. Obornik będzie usuwany po zakończeniu cyklu (6 tygodni) spychaczem przymocowanym do ciągnika i wywożony bezpośrednio na pola jako nawóz naturalny. Hala ma zostać wyposażona w 12 wentylatorów mechanicznych umieszczonych na dachu budynku i 4 wentylatory na ścianach szczytowych. Ogrzewanie obiektu zaplanowano z dwóch nagrzewnic na olej opałowy, przeznaczonych do umieszczenia wewnątrz hal produkcyjnych.
Charakteryzując obszar objęty oddziaływaniem inwestycji, wnioskodawca wskazał, że teren inwestycji graniczy ze wszystkich stron z terenami rolnymi pól uprawnych i łąk, a w odległości 75 m na wschód usytuowany jest podobny, już istniejący obiekt hodowlany. Natomiast najbliższa zabudowa chroniona, zabudowa mieszkalna zagrodowa, zlokalizowana jest w odległości większej niż 200 m od projektowanego kurnika. W opracowaniu zawarto informacje dotyczące zapotrzebowania i jakości wody, a także ilości, jakości i sposobu odprowadzania ścieków. W dalszej kolejności zamieszczono dane odnoszące się do emisji substancji gazowych, w tym zapachów, a także emisji pyłowych i płynnych. Wskazano, iż źródłem emisji zanieczyszczeń (dwutlenku siarki, dwutlenku azotu, tlenku węgla, pyłu zawieszonego PM 10, amoniaku i siarkowodoru), będzie "projektowany budynek kurnika", bezpośrednio zaś emisję tę spowoduje proces rozkładu odchodów z prowadzonej hodowli oraz spalanie oleju opałowego w nagrzewnicach. Zaznaczono, że wokół zakładu nie stwierdzono możliwości wystąpienia przekroczeń wartości dopuszczalnych określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 6 czerwca 2002 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów niektórych substancji w powietrzu, alarmowych poziomów niektórych substancji w powietrzu oraz marginesów tolerancji dla dopuszczalnych poziomów niektórych substancji, a także w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 5 grudnia 2002 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu. Wskazano, że kurnik nie będzie uciążliwy pod względem zapachowym. Związana z inwestycją gospodarka odpadami nie wywrze wpływu na stan środowiska gruntowo-wodnego. Poza tym podano, że przedsięwzięcie nie będzie uciążliwe dla środowiska ze względu na hałas. Izolinie poziomu hałasu 45 dB i wyższe mają występować przy ścianach szczytowych kurnika, przy zainstalowanych wentylatorach ściennych, w odległości do 60 m od budynku, na terenach stanowiących pola uprawne. W ocenie inwestora, planowane przedsięwzięcie nie spowoduje przekroczeń dopuszczalnego poziomu hałasu na terenach zabudowy mieszkalnej, odległej ponad 200 m od budynku kurnika. W związku z inwestycją nie przewidziano instalacji źródeł promieniowania jonizującego i niejonizującego promieniowania elektromagnetycznego.
Na wezwanie organu, wnioskodawca uzupełnił wniosek o kopię mapy ewidencyjnej w skali 1:500, obejmującą działki nr a i b oraz niektóre działki sąsiadujące z terenem inwestycji. Na mapie oznaczono także istniejący już obiekt kurnika należący do M. i J. S. Nadto inwestor przedłożył kopie wypisów z rejestru gruntów, zaświadczenie o przeznaczeniu działek nr a i b w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego [...] (teren o przeznaczeniu funkcjonalnym A-RP - teren produkcji rolnej), zestawienie określające powierzchnie poszczególnych pomieszczeń budynku (brojlernia - 1808,61 m², pomieszczenie techniczne - 4,76 m², wc - 2 m²), a także informację co do możliwości transgranicznego oddziaływania inwestycji na środowisko i ewentualnych obszarów podlegających ochronie w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia.
Postanowieniem z dnia 12 września 2005 r., Kierownik Wydziału Ochrony Środowiska i Infrastruktury Urzędu Miasta Kędzierzyna-Koźla, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, stwierdził obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z zakresem ustalonym w art. 52 ust. 1 i 3 Prawa ochrony środowiska.
Inwestor przedłożył raport datowany na wrzesień 2005 r., opracowany przez B. D. oraz J. D.
Ponadto przy piśmie z dnia 15 listopada 2005 r. K. S. złożył aneks do raportu datowany na listopad 2005 r., wyjaśniający wielkość emisji poszczególnych substancji do powietrza w związku z planowaną inwestycją oraz korygujący rozbieżność dotyczącą wartości tła zanieczyszczeń.
Decyzją z dnia 25 kwietnia 2006 r., nr [...], działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla, Kierownik Wydziału Ochrony Środowiska i Infrastruktury w Urzędzie Miasta Kędzierzyn-Koźle odmówił K. S. ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia. Na skutek wniesionego przez inwestora odwołania rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez SKO w Opolu decyzją z dnia 26 czerwca 2006 r., nr [...], i sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, ze wskazaniem na konieczność prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania oraz potrzebę rozpatrzenia w sprawie całego materiału dowodowego - w tym odniesienia się do treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i stanowiska organów uzgadniających.
W toku ponownego rozpoznawania sprawy inwestor przedłożył do akt opracowanie datowane na kwiecień 2007 r., zatytułowane "Zasięg oddziaływania obiektu na środowisko". W części tekstowej opracowania wymieniono działki bezpośrednio sąsiadujące z terenem inwestycji (nr c - teren rolny, d - teren rolny, e - droga, f - droga), których właściciele - w ocenie autorów opracowania B. D. oraz J. D. - mają interes prawny w przedmiotowej sprawie.
Po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 29 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Op 541/06, postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kędzierzynie-Koźlu z dnia 2 grudnia 2005 r., nr [...], organ ten uzgodnił warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2007 r., nr [...]. W uzasadnieniu, powołując się na przedłożoną dokumentację, organ uzgadniający przywołał stwierdzenie autorów raportu, zgodnie z którym projektowane przedsięwzięcie nie będzie stanowić zagrożenia dla środowiska naturalnego.
Postanowieniem Starosty Kędzierzyńsko-Kozielskiego z dnia 16 października 2007 r., nr [...], warunki realizacji przedsięwzięcia zostały uzgodnione. W dniu 30 października 2007 r. inwestor przedłożył aneks do raportu datowany na wrzesień 2007 r., w którym przedstawiono m. in. aktualny stan jakości powietrza obowiązujący na przedmiotowym terenie.
Decyzją z dnia 30 stycznia 2008 r., nr [...], organ I instancji ustalił K. S. środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, a rozstrzygnięcie to wskutek odwołania R. M., F. M. i K. K. zostało wyeliminowane z obrotu prawnego przez Kolegium decyzją z dnia 2 października 2008 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na konieczność prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania oraz na potrzebę rozważenia, dopuszczenia w sprawie dowodu z opinii biegłego, celem zweryfikowania materiałów określających zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia.
Kolejną decyzją z dnia 23 marca 2010 r., nr [...], organ I instancji ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, a na skutek odwołania wniesionego przez R. M. i K. K. Kolegium decyzją z dnia 3 września 2010 r., nr [...], uchyliło powyższe rozstrzygnięcie i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Kolegium stwierdziło, że organ skierował decyzję do zmarłej F. M., czym rażąco naruszył prawo oraz wskazało na konieczność przeprowadzenia stosownych czynności wyjaśniających celem ustalenia następców prawnych zmarłej F. M. Ponadto podkreśliło, że w sprawie nie jest wiadome, czy organ I instancji wziął pod uwagę możliwość wystąpienia kumulatywnych oddziaływań na środowisko, związanych z istnieniem w pobliżu innego kurnika.
W dniu 13 stycznia 2011 r. K. S. złożył do akt kopię postanowienia Sądu Rejonowego w Kędzierzynie-Koźlu z dnia [...], sygn. akt [...], w którym stwierdzono, że spadek po zmarłej F. M. nabyli syn R. M. i córka K. K. Inwestor nadto wyjaśnił, iż skumulowane oddziaływanie na środowisko zostało uwzględnione zgodnie z przepisami prawa w drodze wprowadzenia do obliczeń tła zanieczyszczeń określonego przez WIOS w Opolu.
Decyzją z dnia 3 marca 2011 r., nr [...], Prezydent Kędzierzyna-Koźla ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację opisanego wyżej przedsięwzięcia, określając jego rodzaj i miejsce realizacji. Rozstrzygnięcie wydane zostało na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 1, art. 46a ust. 1 i 7 pkt 4, art. 48 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i pkt 1a, art. 56 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm.), art. 104 K.p.a. oraz § 3 ust. 1 pkt 90 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. W osnowie decyzji, organ ustalił warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Ponadto w rozstrzygnięciu ustalono wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do zamieszczenia w projekcie budowlanym. Dodatkowo organ stwierdził, że realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia nie będzie powodować transgranicznego oddziaływania na środowisko.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że planowana inwestycja należy do przedsięwzięć, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 90 rozporządzenia i będzie obiektem związanym z produkcją rolną. Podał również, że przedmiotowy obiekt zlokalizowany będzie na obszarze oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta [...] jako tereny produkcji rolnej (symbol A-RP), gdzie obowiązuje wprawdzie zakaz lokalizowania przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu może być wymagany, ale zakaz ten nie dotyczy obiektów związanych z produkcją rolną (§ 115 pkt 2 planu). Organ stwierdził, że przedłożone przez wnioskodawcę informacje na temat zasięgu oddziaływania inwestycji nie budzą jego wątpliwości i nie zostały także zakwestionowane przez organy współdziałające. Tym samym organ nie znalazł podstaw do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego celem weryfikacji dokumentacji przedłożonej przez inwestora. Odnosząc się do uwag zgłoszonych przez R. M. organ podkreślił, że przedmiotowe postępowanie dotyczy budowy nowego kurnika, który ma być zlokalizowany w znacznie większej odległości od zabudowy mieszkaniowej niż kurnik istniejący i funkcjonujący. Zaznaczył również, że oba kurniki nie będą usytuowane obok siebie. Natomiast skumulowane oddziaływanie w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji zostało uwzględnione w drodze wprowadzenia do obliczeń tła zanieczyszczeń określonego przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, a do obliczeń przedstawionych w raporcie przyjęto wariant najmniej korzystny dla środowiska (maksymalnie możliwą obsadę kurnika).
Z obliczeń tych wynika, że nawet w przypadku wariantu najmniej korzystnego, eksploatacja inwestycji nie spowoduje przekroczeń wartości dopuszczalnych określonych w obowiązujących przepisach. Dalej organ wywiódł, że biorąc pod uwagę rodzaj i charakterystykę planowanego przedsięwzięcia, analizy i obliczenia przedstawione w raporcie o oddziaływaniu na środowisko, łączne oddziaływanie obiektu istniejącego oraz projektowanego nie będzie powodowało ponadnormatywnego oddziaływania na środowisko. Z kolei z uwagi na charakter i lokalizację przedsięwzięcia nie określono warunków wykorzystania terenu w zakresie koniecznym dla ochrony cennych wartości przyrodniczych ani obowiązków dotyczących monitorowania zmian w tym zakresie i kompensacji przyrodniczej. Nie ustalono wymogów w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, gdyż przedsięwzięcie nie zalicza się do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii. Nie stwierdzono także transgranicznego oddziaływania na środowisko ani konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł R. M. podnosząc, że budowa kurnika spowoduje obniżenie o 40% ceny jego nieruchomości (działka nr c), z uwagi na emisję pyłów i wyziewów w czasie chowu, która wpłynie również negatywnie na stan zdrowia ludzi. Podkreślił, że w pobliżu znajduje się już jeden kurnik, należący do rodziny inwestora, oraz że brakuje wysokiego pasa zieleni izolującej kurnik od zabudowań.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 31 sierpnia 2011 r., na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., uchyliło w całości zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium zrelacjonowało stan faktyczny sprawy dodatkowo wskazując, że w dniu 20 kwietnia 2011 r. wpłynęło pismo podpisane przez 43 osoby będące mieszkańcami osiedla [....] w [...], wyrażające "wsparcie" dla R. M. w sprawie przedmiotowego odwołania, a jednocześnie brak zgody na realizację planowanej inwestycji z uwagi na obawy powodowane funkcjonowaniem już istniejącego kurnika. Organ odwoławczy uzupełnił również materiał dowodowy w sprawie o aktualne dane dotyczące właścicieli działek nr: f, c, a, b, d, e, z k. m. [...], położonych w obrębie [...].
Podniesiono, że po myśli art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) - należało zastosować przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Dalej przytaczając mające zastosowanie w niniejszej sprawie regulacje Prawa ochrony środowiska organ stwierdził, że Prezydent Miasta Kędzierzyna-Koźla nie dokonał rzetelnej oceny przedłożonego w sprawie raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, uzupełnionego aneksami. Zdaniem Kolegium, powyższego warunku nie spełnia lakoniczna konkluzja, iż dokument ten odpowiada przepisom i zakresowi ustalonemu w postanowieniu o nałożeniu obowiązku jego sporządzenia. Raport ten, nawet przy uwzględnieniu uzupełnień przedłożonych w toku postępowania przez inwestora nie pozwala na jednoznaczną ocenę oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko. Kolegium uznało, że omawiany dokument nie odpowiada wymogowi stawianemu mu przez art. 52 ust. 1 pkt 10 ustawy, zgodnie z którym raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać przedstawienie zagadnień w formie graficznej. Analizowany raport nie zawiera bowiem mapy ilustrującej przewidywane oddziaływanie planowanej inwestycji na tereny sąsiednie. Powyższy wniosek pozostaje aktualny niezależnie od faktu uzupełnienia przez inwestora materiału dowodowego o opracowanie z kwietnia 2007 r. w przedmiocie zasięgu oddziaływania obiektu na środowisko. Stwierdzono, że zagadnienie oddziaływania inwestycji na środowisko zostało potraktowane w tym opracowaniu wybiórczo. Naniesione na kopii mapy ewidencyjnej izolinie dotyczą maksymalnego stężenia amoniaku (200 μg/m3), a także oddziaływania akustycznego (izofony o wartości 45 dB(A) i 55 dB(A)). Wynikające z raportu oddziaływania pozostałych szkodliwych substancji, które w związku z inwestycją będą emitowane do powietrza, nie znajdują w zgromadzonym materiale dowodowym odzwierciedlenia w formie graficznej. Na omawianej mapie (także w jej legendzie) brak nadto oznaczenia oddziaływania akustycznego pod względem pory dnia. Przedłożona mapa nie zawiera oznaczenia wszystkich działek, do których sięgają naniesione na nią izofony, poprzez wskazanie numeru ewidencyjnego oraz przeznaczenia terenu. Brak także uwidocznienia na mapie usytuowania położonych najbliżej inwestycji obszarów chronionych, o których mowa w art. 113 ust. 2 ustawy. Poza tym z raportu o oddziaływaniu przedmiotowej inwestycji na środowisko ani z przeprowadzonych przez organ I instancji czynności dowodowych, nie wynika również, dlaczego w związku z planowaną inwestycją nie przewidziano oddziaływania skumulowanego na środowisko (art. 52 ust. 1 pkt 6 ustawy) przy uwzględnieniu istniejącego już w sąsiedztwie obiektu hodowlanego. Kolegium podkreśliło, że niewystarczające pozostaje w tym zakresie wyłącznie zanegowanie przez inwestora możliwości wystąpienia skumulowanego oddziaływania bądź też twierdzenie, że w przedmiotowym postępowaniu organ bada wyłącznie przewidywane oddziaływanie planowanej inwestycji. W analizowanym stanie faktycznym organ winien oprzeć swoją konkluzję na konkretnych wyliczeniach, dokonanych przez osobę posiadającą wiadomości specjalne. Nie może też zawężać analizy w tym zakresie wyłącznie do kwestii ewentualnej kumulacji zanieczyszczeń w powietrzu atmosferycznym, ale ocena tego zagadnienia, winna dotyczyć wszelkich oddziaływań na każdy z komponentów środowiska. W ocenie Kolegium, organ winien oceniać oddziaływanie inwestycji na środowisko przy uwzględnieniu obecnie obowiązujących przepisów, tj. rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 16, poz. 87) oraz obowiązującego od dnia 3 kwietnia 2008 r. rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 marca 2008 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 47, poz. 281).
Kolegium ponownie zwróciło uwagę na potrzebę rozważenia kwestii przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, celem zweryfikowania materiałów określających zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko bowiem z stanu faktycznego sprawy wynika, że w aktach znajdują się dokumenty (pisma Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kędzierzynie-Koźlu), które podważają prawidłowość ustaleń przedstawionych w raporcie. Bez znaczenia - zdaniem organu odwoławczego - pozostaje w tym zakresie fakt uchylenia pierwotnego postanowienia uzgadniającego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, albowiem rozstrzygnięcie Sądu nie odnosiło się bezpośrednio do wiarygodności zawartych we wskazanych pismach uwag. Kolegium stwierdziło, że nie spełnia wymogu kompleksowego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz odzwierciedlenia tego w motywach decyzji lakoniczne stwierdzenie organu I instancji o braku wątpliwości w tym zakresie, a co za tym idzie - braku potrzeby przeprowadzenia dodatkowego dowodu. Jeśli w istocie zastrzeżenia wyrażone we wspomnianych dokumentach zostały sformułowane bezpodstawnie, organ winien w uzasadnieniu decyzji wskazać konkretne motywy takiej oceny, a to będzie pozostawało w sferze wiadomości specjalnych (art. 84 § 1 K.p.a.). Poza tym z akt sprawy nie wynikało, by do wniosku inwestora dołączono informatyczny nośnik (nośniki) danych z zapisem w formie elektronicznej treści objętych wnioskiem (art. 46a ust. 4 pkt 4 ustawy).
Ponadto SKO podniosło, że w aktach sprawy brak dowodu podania do publicznej wiadomości informacji określonej w art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy. Uznano, że informacja podana przez organ do publicznej wiadomości przy pierwotnym rozpatrzeniu sprawy nie spełnia powyższego warunku. Reasumując Kolegium stwierdziło, że Prezydent Miasta Kędzierzyna-Koźla wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem podstawowych zasad określonych w art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., przy czym konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co skutkuje koniecznością wyeliminowania przedmiotowego aktu z obrotu prawnego na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.
Skargę na powyższą decyzję wywiódł K. S., wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z treścią sporządzonego raportu o oddziaływaniu na środowisko, poprzez przyjęcie, że raport nie zawiera mapy ilustrującej przewidywane oddziaływanie planowanej inwestycji na tereny sąsiednie, a w szczególności, iż zagadnienie oddziaływania inwestycji na środowisko zostało potraktowane w tym opracowaniu wybiórczo i nie zawiera graficznej analizy oddziaływania na środowisko substancji szkodliwych.
Skarżący podniósł również zarzut naruszenia prawa materialnego, w tym:
- art. 52 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko winien zawierać opis przewidywanych, skumulowanych oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w sytuacji, gdy z raportu wynika, iż oddziaływania obiektu nie są znaczące oraz art. 52 ust. 1 pkt 10 ustawy poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że wątpliwe sporządzenie w raporcie mapy, o której mowa w tym przepisie odnosi się także do obiektów o jakich mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, a do których zaliczyć należy kurnik.
W ramach zarzutu naruszenia art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 136 K.p.a. podniesiono, że Kolegium wskazując na potrzebę uwzględnienia przez organ I instancji przepisów nowych rozporządzeń z dnia 26 stycznia 2010 r. oraz z dnia 3 marca 2008 r. nie wykazało ewentualnych różnic, które wynikają z wejścia w życie nowych regulacji prawnych w stosunku do rozwiązań zawartych w analizowanym raporcie. Tymczasem nowe akty prawne powtarzają dotychczasowe rozwiązania. Podniesiono również, że wskazany przez Kolegium brak załączonego do wniosku inwestora informatycznego nośnika danych z zapisem treści objętych wnioskiem powinien zostać uzupełniony na etapie postępowania odwoławczego. Zarzucono, że organ II instancji nie ustalił w trakcie własnego postępowania, czy w istocie doszło do naruszenia art. 53 ustawy, tj. czy zapewniono na warunkach określonych w ustawie udział społeczeństwa w przedmiotowym postępowaniu. Ponadto organ odwoławczy nie dokonał wszechstronnego rozważenia całokształtu materiału dowodowego, w tym samego raportu oraz złożonych przez inwestora w kwietniu 2007 r. uzupełnień raportu o przewidywanych oddziaływaniach na środowisko, a które nie pozostawiają wątpliwości, że stopień oddziaływania projektowanej inwestycji na środowisko będzie niewielki, w szczególności, że nie dojdzie do przekroczenia dozwolonych stężeń żadnej substancji szkodliwej. W konsekwencji nie ma podstaw do powoływania dowodu z opinii biegłego.
W uzasadnieniu powyższych zarzutów powtórzono argumentację, że przedstawiony przez inwestora raport jest jednoznaczny i nie budzi żadnych wątpliwości w zakresie wpływu planowanej inwestycji na środowisko. Podkreślono, że dla stężeń wszystkich substancji szkodliwych, których emisja jest przewidywana brakuje odpowiednich izobar, z uwagi na to, że są one tak niskie i nie zagrażają środowisku. Zdaniem strony skarżącej, nieuprawnione jest więc odwoływanie się przez Kolegium do nieumotywowanych zarzutów Powiatowego Inspektora Sanitarnego sprzed 5 lat, skoro organ ten ostatecznie wydał postanowienie uzgadniające nr [...], które uprawomocniło się. Nie znajduje więc uzasadnienia zalecenie Kolegium przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, skoro raport został sporządzony przez biegłych o określonych specjalnościach, a samo przekonanie organu, że jest on niewłaściwy nie jest wystarczające do zakwestionowania dokonanych w nim wyliczeń i wyciągniętych na podstawie tych wyliczeń wniosków. Ponadto wydane przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego uzgodnienie oznacza, że musiał on być przekonany o znikomym wpływie inwestycji na środowisko. Stwierdzono również, że sformułowane po adresem organu I instancji zarzuty formalne powinny zostać uzupełnione na etapie postępowania odwoławczego, bez szkody dla zachowania zasady prawdy materialnej. Niezależnie od powyższego zarzuty te - zdaniem skarżącego - są nieuzasadnione. Odnośnie kwestii zawiadomienia obywateli w trybie art. 53 ustawy wskazano, że organ II instancji winien taką informację uzyskać od organu I instancji, a poza tym z wpisów na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Gminy Kędzierzyn-Koźle wynika, że wszelkie wymogi ustawy związane z informowaniem obywateli o prowadzonym postępowaniu w celu zapewnienia ludności możliwości wzięcia czynnego w nim udziału zostały dochowane. Jeżeli zaś chodzi o kwestię oznaczenia oddziaływania akustycznego pod względem pory dnia, w raporcie uwzględniono wszystkie źródła hałasu i wykazano, że przedsięwzięcie spełnia normy dla pory nocnej, stąd nie może przekroczyć wyższej normy obowiązującej dla pory dziennej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej oddalenie, odwołując się w całości do argumentów zawartych w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej.
Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, sprowadza się zatem do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny, pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz z przepisami postępowania administracyjnego.
Dokonując oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji według podanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że odpowiada ona prawu.
Na wstępie rozważań celowym jest wskazanie, że przedmiotem kontroli Sądu było rozstrzygnięcie organu odwoławczego wydane na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r., czyli po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18). Wskazany przepis stanowi procesową podstawę do wydania decyzji kasacyjnej, powodującej przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podkreślić należy, że zasadą jest, iż organ odwoławczy wydaje rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, co następuje - stosownie do treści art. 138 § 1 K.p.a. - poprzez wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego, polegającego na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości lub części i w tym zakresie wydaniu orzeczenia co do istoty sprawy, bądź uchyleniu tej decyzji i umorzeniu postępowania I instancji, bądź też umorzeniu postępowania odwoławczego. Odstępstwem od tej ogólnej zasady jest - zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. w nowym brzmieniu - uprawnienie organu odwoławczego do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Stosownie do treści powołanej regulacji wskazać zatem należy, że obecna konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej określona w art. 138 § 2 K.p.a., opiera się na dwóch kumulatywnych przesłankach, a mianowicie: wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych oraz uznaniu przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Oznacza to, że w aktualnym stanie prawnym, znajdującym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, samo naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą. Zakończenie postępowania odwoławczego w sposób kasacyjny wymaga bowiem dodatkowo stwierdzenia, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Inaczej mówiąc, sytuacja taka zachodzi wtedy, kiedy zasada dwuinstancyjności postępowania wyłącza przeprowadzenie w tym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego, gdyż jego zakres wskazuje, że w swej istocie organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie mogącym mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji. W konsekwencji sprawa byłaby rozstrzygana de facto w jednej instancji, przez co pozbawiono by stronę prawa kwestionowania wyników postępowania wyjaśniającego w drodze odwołania. Organ odwoławczy, który z istoty rzeczy nie przeprowadza w zasadzie własnego, odrębnego postępowania dowodowego, za to może wyciągać z zebranego przez organ I instancji materiału zupełnie inne wnioski dowodowe niż organ I instancji, zastępowałby w praktyce ten organ, pozbawiając stronę prawa podważania tych ustaleń w drodze zwyczajnego środka prawnego (por. W. Chróścielewski, "Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które weszły w życie w 2011 r.", opubl. ZNSA rok VII nr 4 (37)/2011, str. 19).
Odnotować również warto, że w uzasadnieniu projektu nowelizacji przepisu art. 138 § 2 K.p.a. wskazano m.in., że zmierza ona do większego skrępowania organu odwoławczego w podejmowaniu decyzji kasacyjnej, zawężając możliwość podjęcia decyzji kasacyjnej w stopniu maksymalnym. Ogranicza ją bowiem do sytuacji, w której rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy byłoby nie do pogodzenia z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Nowelizacja ta oparta zatem została na kryterium nienaruszalności zasady dwuinstancyjności.
Jak już powiedziano powyżej przepis art. 138 § 2 K.p.a. stanowi wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ II instancji. Zgodnie bowiem z ustanowioną w art. 15 K.p.a. zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej.
Treść art. 138 § 2 K.p.a. winna być natomiast interpretowana łącznie z przepisem art. 136 K.p.a., określającym granice postępowania dowodowego przed organem odwoławczym. Wskazany przepis art. 136 K.p.a. umożliwia bowiem organowi odwoławczemu przeprowadzenie na żądanie strony lub z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenie przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję.
Zwrócić trzeba uwagę, że użyte w art. 138 § 2 K.p.a. określenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest określeniem wymagającym każdorazowo interpretacji na tle okoliczności faktycznych sprawy. W szczególności można stwierdzić, że jest ono nawiązaniem do pojęcia "nieprzeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części", co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Oznacza to, że przepis art. 138 § 2 K.p.a. znajduje zastosowanie wówczas, gdy istnieją podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia, to jest gdy decyzja pierwszoinstancyjna została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a dla podjęcia rozstrzygnięcia zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie przekraczającym kompetencje organu odwoławczego. Innymi słowy, przywołany art. 138 § 2 K.p.a. może mieć zastosowanie jedynie do takich przypadków, gdy wydanie prawidłowej decyzji bez uzyskania szeregu dodatkowych informacji i ustaleń faktycznych nie jest możliwe.
Pozostaje poza sporem, że wydanie prawidłowej decyzji, w każdym przypadku powinno być poprzedzone dokładnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy. W tym zakresie przepis art. 7 K.p.a. nakłada na organy administracji obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Wyrazem realizacji tego obowiązku jest przede wszystkim przepis art. 77 § 1 K.p.a. nakazujący organom zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz art. 80 K.p.a. nakazujący dokonywanie oceny oraz udowodnienia poszczególnych okoliczności, na podstawie całego materiału dowodowego.
Wskazane uregulowania nakładają na orzekające organy obu instancji obowiązek zebrania pełnego materiału dowodowego w kwestiach mających znaczenie w sprawie, ale także poddania zgromadzonych dowodów wnikliwej analizie i ocenie.
Stwierdzić przy tym trzeba, że materiał dowodowy jest kompletny wówczas, jeżeli dotyczy wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie i pozwala na ich ustalenie. Jako dowolne należy natomiast traktować ustalenia faktyczne dokonane na podstawie niepełnego materiału dowodowego, jeżeli na jego podstawie nie można potwierdzić zaistnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia.
Przenosząc przedstawione powyżej uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że organ odwoławczy prawidłowo, z zachowaniem wymogów art. 138 § 2 K.p.a., przyjął, że zaistniały przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej. Przed wskazaniem przyczyn, które doprowadziły Sąd do takiej oceny w pierwszej kolejności należy odnotować, że regulacje prawne zawarte w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.), zwanej dalej ustawą, które stanowiły materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, zostały uchylone z dniem 15 listopada 2008 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227). Organ odwoławczy, decydując o zastosowaniu uchylonych przepisów, prawidłowo odczytał i zastosował w niniejszej sprawie reguły przejściowe, a dokładnie art. 153 ust. 1 ustawy, wedle którego do spraw wszczętych na podstawie Prawa ochrony środowiska, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy, realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, a także innego, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jeżeli może ono znacząco oddziaływać na ten obszar dopuszczalna jest wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. W myśl natomiast § 3 ust. 1 pkt 90 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), zamierzenie inwestycyjne polegające na budowie hali drobiarskiej (kurnika) o obsadzie 36.250 brojlerów, tj. 145 dużych jednostek przeliczeniowych (DJP), stanowi przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego może być wymagane sporządzenie raportu o jego oddziaływaniu na środowisko. Mieści się ono zatem w zakresie przedsięwzięć, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, tj. takich, dla których organ właściwy w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może stwierdzić - w toku postępowania zmierzającego do wydania tej decyzji - obowiązek sporządzenia raportu określonego w art. 52 ustawy. Zgodnie też z art. 46 ust. 1 ustawy, jego realizacja wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W rozpoznawanej sprawie obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, zgodnie z zakresem ustalonym w art. 52 ust. 1 i 3 Prawa ochrony środowiska, stwierdził postanowieniem z dnia 12 września 2005 r., nr [...], działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Kędzierzyn-Koźle, Kierownik Wydziału Ochrony Środowiska i Infrastruktury. Inwestor przedstawił raport opracowany przez B. D. i J. D., który następnie był uzupełniany aneksami z listopada 2005 r. oraz z kwietnia 2007 r. dotyczącymi zasięgu oddziaływania obiektu na środowisko. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że raport o oddziaływaniu na środowisko jest jednym z najważniejszych elementów postępowania wyjaśniającego, mającego na celu wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. Ze względu na kluczowe znaczenie raportu dla wydania przedmiotowej decyzji powinien on mieć charakter kompleksowy i odnosić się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia oraz wskazywać, jakie w tym zakresie obowiązują standardy ochrony środowiska oraz czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach. Innymi słowy, zakres raportu powinien być dostosowany do charakteru i wielkości oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko. Organ administracji publicznej będzie musiał zatem ocenić, czy raport o odziaływaniu na środowisko uwzględnia wszystkie potencjalne zagrożenia związane z realizacją konkretnego przedsięwzięcia (por. K. Gruszecki, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, Wyd. LEX a Wolters Kluwer biussness, Warszawa 2008 i powołane tam orzecznictwo, s. 198 - 200.). Nie ulega również wątpliwości, że skoro raport stanowi podstawowy dokument, na którym opiera się organ wydając decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, tym samym winien ono być spójny i wolny od niejasności i nieścisłości. Zaaprobowanie przez organ raportu zawierającego którąkolwiek z wymienionych wad i nie podjęcie próby wyeliminowania wadliwości stanowi naruszenie przepisów postępowania w stopniu znacznym, mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Łd 732/08, zamieszczony na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Elementy, które powinien zawierać każdy raport o oddziaływaniu na środowisko określone zostały w art. 52 ustawy, przy czym zgodnie z zakresem raportu określonym w postanowieniu z dnia 12 września 2005 r. w niniejszej sprawie zastosowanie znajdował ust. 1 i 3 tego przepisu. Oceniając zatem kompletność przedmiotowego raportu podzielić należało stanowisko Kolegium, iż nie spełnia on wymogu zawartego w art. 52 ust. 1 pkt 10 ustawy, czyli nie zawiera przedstawienia zagadnień w formie graficznej. Dostrzec przy tym trzeba, że obowiązek ten nie został również wyłączony, na podstawie art. 52 ust. 1a, przez organ określający zakres raportu. Nie dołączenie do raportu mapy ilustrującej przewidywanie oddziaływanie planowanej inwestycji na tereny sąsiednie stanowi o wadliwości omawianego opracowania. Ponadto należało zgodzić się z organem odwoławczym, że przedstawiony przez inwestora datowany na kwiecień 2007 r. aneks do raportu pod nazwą "Zasięg oddziaływania obiektu na środowisko" budzi uzasadnione zastrzeżenia, gdyż na kopii mapy ewidencyjnej oznaczono jedynie izolinie dotyczące maksymalnego stężenia amoniaku, pomijając zupełnie emitowane w związku z planowaną inwestycją inne substancje szkodliwe, których występowanie zostało określone w raporcie o oddziaływaniu na środowisko w postaci dwutlenku siarki, dwutlenku azotu, tlenku węgla, pyłu zawieszonego PM 10 i siarkowodoru. Na mapie tej nie oznaczono również odziaływania akustycznego pod względem pory dnia, a także wszystkich działek będących w zasięgu wskazanych izofon.
Analiza raportu nasuwa również wątpliwości w zakresie wymogu określonego w art. 52 ust. 1 pkt 6 ustawy, zgodnie z którym raport o oddziaływaniu na środowisko powinien zawierać opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko, wynikające z:
a) istnienia przedsięwzięcia,
b) wykorzystywania zasobów środowiska,
c) emisji,
oraz opis metod prognozowania, zastosowanych przez wnioskodawcę.
W raporcie nie wyjaśniono, dlaczego nie przewidziano skumulowanego oddziaływania na środowisko w sytuacji, gdy w pobliżu znajduje się już obiekt hodowlany. Niewątpliwe natomiast powstanie nowego obiektu w sąsiedztwie już istniejącego nie pozostanie bez wpływu na środowisko.
Powyżej wykazane braki omawianego raportu uniemożliwiają dokonanie jednoznacznej oceny w kwestii oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, czego nie dostrzegł organ I instancji. Organ ten nie podjął żadnych czynności, które zmierzałby do usunięcia powstałych wątpliwości, a tym samym nie wyjaśnił w sposób dostateczny zagadnienia o zasadniczym znaczeniu dla rozpoznawanej sprawy. Przypomnieć zatem przyjdzie, że to na organie spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz podjęcia niezbędnych działań zmierzających do prawidłowego ustalenia okoliczności istotnych dla wydania decyzji. Jeżeli zatem przyjęte w raporcie ustalenia nasuwają uzasadnione wątpliwości, to organ prowadzący postępowanie nie mogąc wkraczać w merytoryczną zasadność tego opracowania, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, powinien rozważyć w trybie art. 84 § 1 K.p.a. możliwość zwrócenia się do biegłego o wydanie stosownej opinii. Jak podkreśla się w doktrynie, granice korzystania z tego środka dowodowego wyznaczone są przez zasadę prawdy obiektywnej, bo z niej wypływa obowiązek organu podjęcia wszelkich czynności mających na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy administracyjnej. W sprawach zatem o zawiłym stanie faktycznym, który można wyjaśnić dopiero wtedy, gdy dysponuje się specjalnymi wiadomościami, organ orzekający jest obowiązany wykorzystać ten środek dowodowy (por. Barbara Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2009, s. 339). Skoro zatem omawiany raport stanowił podstawę do wydania przedmiotowej decyzji, organ I instancji winien wyczerpująco ocenić jego poprawność, zaś w razie jakichkolwiek wątpliwości co do jego prawidłowości podjąć działania zmierzające do ich wyeliminowania. Tymczasem w niniejszej sprawie nie sposób uznać, że organ pierwszoinstancyjny dokonał szczegółowej oceny raportu, co potwierdza zawarta w uzasadnieniu decyzji jednozdaniowa ocena jego prawidłowości. W ocenie Sądu, powyższe braki w ustaleniu okoliczności istotnych dla wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach powodują konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie przekraczającym kompetencje organu odwoławczego. Podkreślenia również wymaga, że przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach mają podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, a oprócz tego inne podmioty jeżeli ich nieruchomości mieszczą się w zasięgu planowanego przedsięwzięcia. Skoro natomiast zakres przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego, w tym treść przedmiotowego raportu nie pozwalają na jednoznaczne określenie zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, to braki w tym zakresie mogą również mieć wpływ na właściwe ustalenie kręgu stron postępowania.
Z powyższych wywodów wynika, że organ I instancji wydał decyzję z naruszeniem podstawowych zasad postępowania określonych w art. 7 i art. 77 K.p.a. oraz że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Natomiast zakres koniecznego do przeprowadzenia postępowania dowodowego jest na tyle znaczny, że dokonanie ustaleń w opisanym zakresie przez Kolegium naruszyłoby przepis art. 136 K.p.a., określający granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym. Ponadto, przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie okoliczności kluczowych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy dopiero przez organ odwoławczy naruszyłoby zawartą w art. 15 K.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, której istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy. W tej sytuacji prawidłowo Kolegium, w oparciu o art. 138 § 2 K.p.a., uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Należy również stwierdzić, że organ odwoławczy w sposób wyczerpujący wskazał organowi I instancji, jakie okoliczności winny zostać przez niego uwzględnione w ponownie prowadzonym postępowaniu.
Odnosząc się natomiast do przedłożonego przez pełnomocnika skarżącego raportu o oddziaływaniu na środowisko w formie elektronicznej dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego wskazać trzeba, że Sąd stosownie do treści art. 133 § 1 P.p.s.a. orzeka na podstawie akt sprawy, a więc z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego wynikającego z akt sprawy, a istniejącego w dacie wydania decyzji. Tym samym, skoro w dacie orzekania przez Kolegium, jak wynika z materiału dokumentacyjnego sprawy, inwestor nie przedstawił wersji elektronicznej raportu, organ ten zasadnie odnotował jego brak.
Z tych wszystkich przyczyn, wobec braku uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd w oparciu o art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło