II SA/Op 78/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. B. na działanie Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w [...] w przedmiocie dostępu do zasobów internetowych postanawia odrzucić skargę. Pismem procesowym z dnia 31 grudnia 2018 r. B. B., powołując się na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę, w której zakwestionował działania Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w [...], jako organu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej. W ocenie skarżącego, nieprawidłowe regulacje zarządzeń wewnętrznych Dyrektora Zakładu, uzależniające dostęp do korzystania ze stanowiska komputerowego przez osadzonych od zgody Dyrektora, powodują naruszenie praw obywatelskich w postaci prawa do informacji publicznej. Argumentując swoje żądanie, skarżący wymienił szereg zarządzeń ze wskazaniem daty i ich oznaczenia, a organowi zarzucił naruszenie standardów moralnych i nieprzestrzeganie przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi, organ podniósł, że jej przedmiot nie podlega właściwości sądu administracyjnego. Poparł swoje stanowisko przepisami prawa Kodeksu karnego wykonawczego oraz rozporządzenia w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności. Zaznaczył także, że skarżący nie wskazał konkretnej sytuacji skutkującej niedopuszczeniem go do stanowiska komputerowego, czy w inny sposób pozbawiającej go prawa do informacji publicznej, a jedynie ogólnikowo odniósł się do wewnętrznych uregulowań obowiązujących w Zakładzie Karnym. Jednocześnie organ podkreślił, że osadzony podczas pobytu w Zakładzie niejednokrotnie zwracał się z prośbą o możliwość korzystania ze stanowiska komputerowego i jego uprawnienie wynikające z porządku wewnętrznego było realizowane. Jako dowód organ przedłożył grafik korzystania ze stanowiska komputerowego wraz z przykładowymi prośbami skarżącego. W pismach procesowych z 4 lutego i 4 marca 2019 r. skarżący skonkretyzował, które zarządzenia Dyrektora Zakładu Karnego i wnioski kierowane do organu zostały objęte skargą. Na skutek zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 11 marca 2019 r., działającego na zasadzie art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.) - zwanej dalej: "P.p.s.a.", oraz § 27 zarządzenia w sprawie ustalenia zasad biurowości, wyłączono ze sprawy o sygn. akt II SA/Op 34/19 (tj. sprawy ze skargi B. B. na zarządzenie Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w [...] z dnia 29 grudnia 2015 r., nr 70/2015) m.in. sprawę ze skargi B. B. na działanie Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w [...] w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia 4 grudnia 2017 r. o dostęp do zasobów internetowych. Wyłączona sprawa została odnotowana w repertorium sądowym pod sygn. akt II SA/Op 78/19 i stanowi przedmiot niniejszego postępowania. Z akt sprawy wynika, że opisanym wnioskiem z dnia 4 grudnia 2017 r. skarżący zwrócił się do Dyrektora Zakładu Karnego nr [...] w [...] o wyrażenie zgody na zapoznanie się z treścią stron internetowym dostępnych w tamt. Zakładzie Karnym (por. kopię wniosku, k-35 akt sądowych), w wymiarze dwa razy tygodniu po 2 godziny, na okres trzech miesięcy, liczony od dnia wyrażenia zgody. Wobec zgłoszonego wniosku, wyrażono w dniu 4 grudnia 2017 r. zgodę na korzystanie z Internetu w czwartki w godzinach 17 do 19, przez okres 3 miesięcy. W odpowiedzi na skargę w niniejszej sprawie organ wniósł o jej odrzucenie, a w przypadku nie odrzucenia skargi - o jej oddalenie. Podniósł, że skarga jest niedopuszczalna, bowiem nie mieści się w kognicji sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Po myśli art. 3 § 2a P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Z kolei zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. B. B. uczynił przedmiotem skargi w niniejszej sprawie działanie Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w [...], polegające na wyrażeniu zgody na korzystanie przez skarżącego z Internetu wyłącznie w określonych czasowo przedziałach, co stanowi - w jego ocenie - naruszenie przepisów prawa. Badając przedmiot skargi, w pierwszej kolejności zauważyć należy, że zasady odbywania kary przez osobę pozbawioną wolności zostały określone m.in. rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz. U. z 2016 r. poz. 2231, z późn. zm.). Kontrola prawidłowości wykonania czynności wskazanych w tym rozporządzeniu, a także wydanych na jego podstawie aktów wewnętrznych, nie należy jednak do sądu administracyjnego. Osoba kwestionująca prawidłowość działania administracji zakładu może wnieść skargę na działanie jednostek organizacyjnych oraz postępowanie funkcjonariusza Służby Więziennej i pracownika Służby Więziennej do innych niż sąd administracyjny instytucji wymienionych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2018 r. poz. 652, z późn. zm.) - zwanej dalej: "K.k.w." oraz rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2013 r. poz. 647, z późn. zm.). Zgodnie z art. 32 ustawy K.k.w., nadzór nad legalnością i prawidłowością wykonywania kary pozbawienia wolności, zastępczej kary pozbawienia wolności, kary aresztu wojskowego, kary aresztu lub zastępczej kary aresztu, kary porządkowej, tymczasowego aresztowania, zatrzymania, środka przymusu skutkującego pozbawienie wolności oraz środka zabezpieczającego związanego z umieszczeniem w zakładzie psychiatrycznym sprawuje sędzia penitencjarny. W art. 2 pkt 5 K.k.w. wskazano jako organy postępowania wykonawczego - dyrektora zakładu karnego, aresztu śledczego, a także dyrektora okręgowego i Dyrektora Generalnego Służby Więziennej albo osobę kierującą innym zakładem przewidzianym w przepisach prawa karnego wykonawczego oraz komisję penitencjarną. Według art. 34 § 1 K.k.w., sędzia penitencjarny uchyla sprzeczną z prawem decyzję organu wymienionego w ww. art. 2 pkt 5 K.k.w., o ile dotyczy ona osoby pozbawionej wolności. Na decyzję sędziego penitencjarnego skazanemu przysługuje z kolei skarga do sądu penitencjarnego, w którego okręgu wydano decyzję (art. 34 § 2 K.k.w.). Natomiast rozporządzenie w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych, reguluje tryb prowadzenia postępowania zaskarżającego działalność jednostek organizacyjnych Służby Więziennej. Charakter prawny przywołanych przepisów wskazuje jednoznacznie, że wymienione w nich organy nie są organami administracji publicznej, lecz organami postępowania wykonawczego, a rozpoznawana przez nie sprawa nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej. Z treści art. 1 § 1 K.k.w. wynika bowiem jednoznacznie, że wykonywanie orzeczeń w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe i w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawienie wolności odbywa się - co do zasady - według przepisów tego Kodeksu. Do katalogu wymienionych w art. 1 § 1 K.k.w. spraw nie zaliczono natomiast spraw ze skarg podlegających właściwości sądów administracyjnych, o jakich mowa w art. 3 P.p.s.a. Wobec tego wniesioną przez B. B. skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., wedle którego sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.