II SA/Op 8/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Op 188/13, w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 stycznia 2013 r., nr [...], w przedmiocie zwrotu należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. A. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 stycznia 2013 r., nr [...], uchylającą decyzję działającego z upoważnienia Burmistrza [...] - Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia 19 października 2012 r., nr [...], orzekającą o zwrocie należności wypłaconych osobom uprawnionym do świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami, i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Op 188/13, Sąd oddalił skargę. Wyrok uprawomocnił się w dniu 16 sierpnia 2013 r. W dniu 7 stycznia 2014 r. A. W. wniósł skargę o wznowienie prawomocnie zakończonego postępowania sądowego o sygn. akt II SA/Op 188/13. W złożonej skardze nie wskazał podstaw wznowienia, ani jej uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wezwał skarżącego - pismem z dnia 13 stycznia 2014 r. - do uzupełnienia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania sądowego, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, przez wskazanie ustawowej podstawy wznowienia, jej uzasadnienie oraz podanie, kiedy dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Wezwanie dwukrotnie przesłano na wskazany przez skarżącego adres, wynikający z akt sądowych o sygn. II SA/Op 188/13, tj.: [...] [...], [...] [...] (pod tym adresem skarżący odbierał przesyłki kierowane do niego przez tut. Sąd i NSA). Druga przesyłka zawierająca ww. wezwanie została zwrócona do Sądu w dniu 4 marca 2014 r., a z adnotacji zamieszczonych na kopercie i na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że była dwukrotnie awizowana, za pierwszym razem w dniu 14 lutego 2014 r., za drugim - w dniu 24 lutego 2014 r. W dniu 21 lutego 2014 r. skarżący złożył osobiście do Sądu pismo, zatytułowane "na wezwanie", w którym wskazał, że do dnia sporządzenia niniejszego pisma Sąd nie wyjaśnił słuszności wysokości obliczonych alimentów, przy pełnej wiedzy odnośnie dochodów zobowiązanego i ponoszenia kosztów związanych z obowiązkiem alimentacyjnym. Zaznaczył, że kwestia ta nie została także wyjaśniona na poziomie Sądu Rejonowego, pomimo apelacji i szeregu dołączonych dokumentów potwierdzających słuszność tezy zawartej w treści pozwu. W dniu 4 marca skarżący złożył kolejne pismo, w którym oświadczył, że zapoznał się z treścią zarządzenia z dnia 24 lutego 2014 r. o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne w celu rozważenia odrzucenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę A. W. o wznowienie postępowania należało odrzucić. Instytucję wznowienia postępowania regulują przepisy działu VII - art. 270-285 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z art. 270 P.p.s.a., w przypadkach przewidzianych w dziale VII P.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem. Kolejne przepisy, poczynając od art. 271 do 273 P.p.s.a., wskazują przypadki, w których można żądać wznowienia postępowania, przy czym dokonują tego w sposób taksatywny, co oznacza, że podstawę wznowienia mogą stanowić tylko zdarzenia w nich wymienione. I tak, art. 271 P.p.s.a. stanowi, że można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Po myśli art. 272 § 1 P.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Ponadto, wedle § 3 tej regulacji, można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działające na podstawie umowy międzynarodowej przez Rzeczpospolitą Polską. Z kolei zgodnie z art. 273 § 1 P.p.s.a., można żądać wznowienia na tej podstawie, że: 1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym; 2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (§ 2). Można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy (§ 3). Do skargi o wznowienie postępowania stosuje się - na mocy art. 276 P.p.s.a. - odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli inaczej nie stanowią przepisy o wznowieniu, uregulowane w dziale VII. Od strony formalnej, skarga o wznowienie postępowania powinna odpowiadać wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym (art. 46 w zw. z art. 276 P.p.s.a.), a ponadto zawierać - stosownie do art. 279 P.p.s.a. - oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia. Podanie podstawy wznowienia następuje przez powołanie i wyraźne określenie, które z podstaw wymienionych w art. 271-273 P.p.s.a. uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie. Natomiast, uzasadnienie podstawy wznowienia winno polegać na dokładnym określeniu zarówno okoliczności wskazujących na istnienie powołanej podstawy wznowienia, jak i (przy przyczynach restytucyjnych) wpływu na rozstrzygnięcie, jaki wywiera istnienie tych okoliczności (tak: H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 1160-61). Zgodnie z art. 277 P.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania należy wnieść w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Natomiast, w sytuacjach określonych w art. 272 § 1 i § 3 P.p.s.a., skargę winno się wnieść w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego. Wskazane wymogi pozwalają na określenie zakresu, podstaw i dopuszczalności wznowienia, co służy realizacji art. 280 § 1 P.p.s.a., wedle którego sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, a w razie braku jednego z tych wymagań Sąd odrzuca wniosek. Badanie, o którym mowa w przywołanym przepisie następuje w pierwszym etapie postępowania i nie dotyczy oceny zasadności skargi o wznowienie. Dopiero bowiem skarga wniesiona w terminie i oparta na ustawowej przesłance wznowienia zobowiązuje sąd do skierowania sprawy na rozprawę, celem jej merytorycznego rozpatrzenia w ramach drugiego etapu postępowania. W związku z tym, że złożona w przedmiotowej sprawie skarga o wznowienie postępowania nie zawierała podstaw wznowienia, tut. Sąd wezwał A. W., na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., do uzupełnienia tego braku formalnego skargi przez wskazanie ustawowej podstawy wznowienia i jej uzasadnienia oraz podanie, kiedy dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Wezwanie w tym zakresie zostało skutecznie doręczone w dniu 28 lutego 2014 r., w trybie art. 73 K.p.a., który wprowadza fikcję doręczenia, polegającą na uznaniu, że pismo uważa się za doręczone po upływie 14 dni od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej, po uprzednim dokonaniu dwukrotnego zawiadomienia (pozostawienia tzw. awizo). Termin do uzupełnienia skargi o wznowienie rozpoczął bieg w dniu 1 marca 2014 r., a upłynął z końcem dnia 7 marca 2014 r. (czwartek). W odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżący nie określił podstaw wznowienia, a co za tym idzie nie wskazał także ich uzasadnienia, ani też nie podał, kiedy dowiedział się o okolicznościach uzasadniających wznowienie. Wprawdzie, w zakreślonym przez Sąd terminie nadesłał pismo z dnia 21 lutego 2014 r., które z racji jego tytułu sugeruje, że stanowi odpowiedź na wezwanie, jednak w jego treści skarżący ogólnie zarzucił niewyjaśnienie "słuszności wysokości naliczonych alimentów" w kontekście posiadanych przez stronę dochodów. A. W. nie uzupełnił zatem braków skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Op 188/13, a skoro tak, to tym samym uznać należało, że brak jest podstaw do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego. Brak tych podstaw polega nie tylko na nieprzytoczeniu określonego przepisu, ale przede wszystkim na niewskazaniu okoliczności pozwalających na ustalenie, że określona w przepisach podstawa wznowienia istnieje. W związku z powyższym, na podstawie art. 280 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 276 P.p.s.a., należało orzec, jak w sentencji postanowienia.