II SA/Op 81/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 18 grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego na skutek wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 31 sierpnia 2017 r., nr [...] postanawia odmówić wstrzymania wykonania decyzji organu pierwszej instancji. P. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 18 grudnia 2017 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 31 sierpnia 2017 r., nr [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu gospodarczo-garażowego na betonowej płycie fundamentowej, usytuowanego przy ul. [...] w [...]. W skardze P. K. złożył jednocześnie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 31 sierpnia 2017 r., wskazując, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Podał, że wstrzymanie wykonania decyzji jest niezbędne, gdyż grozi mu wszczęcie postępowania egzekucyjnego, w którym może zostać nałożona wysoka grzywna w celu przymuszenia do rozbiórki spornego obiektu, co z kolei grozi wyrządzeniem skarżącemu znacznej szkody. Ponadto skuteczna egzekucja spornego obiektu - przeprowadzona przez organy nadzoru budowlanego - doprowadzi do nieodwracalnych skutków, albowiem nawet korzystne orzeczenie dla skarżącego nie będzie mogło przywrócić pierwotnego stanu. Skarżący dodał, że sporny obiekt nie narusza żadnych dóbr chronionych prawem, tj. nie zagraża życiu i zdrowiu ludzkiemu, jest w doskonałym stanie technicznym, nie grozi powstaniem jakiejkolwiek szkody. Sporny obiekt jest ustawiony ścianami bez okien od granicy z sąsiednią działką w prawidłowej odległości (3,14 m). Skarżący podniósł, że obiekt był objęty zgłoszeniem z dnia 7 sierpnia 2015 r. w Starostwie Powiatowym w [...], a więc jest objęty domniemaniem zgodności z prawem. Z decyzji organu pierwszej instancji, o której wstrzymanie wniósł skarżący, wynika, że obiekt budowlany objęty nakazem rozbiórki powstał wskutek zagospodarowania pozostałego po budowie "blaszaka" na pomieszczenie gospodarcze, między innymi przez przytwierdzenie go śrubami do podłoża w celu zabezpieczenia przed przemieszczaniem się pod wpływem mocnego wiatru, ocieplenie styropianem i otynkowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przechodząc do rozpoznania zawartego w skardze wniosku stwierdzić przyjdzie, że z treści art. 61 § 3 P.p.s.a. jednoznacznie wynika, iż ustawowymi przesłankami wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest - po pierwsze - niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, a po drugie - niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wyjaśnienia wymaga, że w komentowanym przepisie chodzi o taką szkodę - majątkową lub niemajątkową - która nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04 oraz z 8 sierpnia 2014 r., II OZ 752/14 - dostępne tak jak wszystkie wymienione dalej w uzasadnieniu orzeczenia na stronie http://orzeczenia. nsa.gov.pl ). Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie oznacza, iż sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. W tym celu konieczne jest jednak przedstawienie przez wnioskodawców konkretnych zdarzeń mających świadczyć o tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę (majątkową lub niemajątkową) lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Twierdzenia te powinny być co najmniej uprawdopodobnione. O ile dana okoliczność z natury swojej może być udokumentowana, to należy przedłożyć stosowne dokumenty. Sąd bowiem musi mieć wiedzę o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji oraz mieć możliwość zweryfikowania tejże wiedzy. Uprawdopodobnienie okoliczności nie oznacza gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nią się powołujący, że okoliczność ta istnieje (por. postanowienia NSA z 6 września 2013 r., II FZ 684/13 oraz z 19 września 2014 r., II FZ 1419/14). Pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, jest niekwestionowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienia NSA: z 15 stycznia 2015 r., I OZ 1236/14; z 12 września 2014 r., II OZ 920/14; z 11 września 2014 r., I OZ 716/14; z 9 września 2014 r., II GZ 498/14). Dodać ponadto można, że w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności nie ma zastosowania art. 49 P.p.s.a., co oznacza, że w przypadku nieuzasadnienia lub niedostatecznego uzasadnienia wniosku sąd nie ma obowiązku wzywania strony do uzupełnienia lub poprawienia wniosku, zatem inicjatywa dowodowa i odpowiedzialność za skuteczność złożonego wniosku spoczywa w całości na wnioskodawcy. Jeżeli we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności strona nie wykaże okoliczności uzasadniających stwierdzenie, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to nie można tego uznać za brak formalny wniosku, lecz za brak przesłanek ochrony tymczasowej przez sąd, uzasadniający oddalenie wniosku (por. postanowienia NSA: z 5 grudnia 2012 r., II GZ 455/12; z 14 stycznia 2015 r., II OZ 1399/14; z 31 lipca 2013 r., II OSK 1651/13; z 8 kwietnia 2012 r., II GZ 132/12; z 25 sierpnia 2011 r., II OZ 692/11 oraz z 6 listopada 2009 r., II OZ 975/09). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanek warunkujących skuteczne domaganie się wstrzymania wykonania decyzji organu pierwszej instancji, której rozstrzygnięcie nakazujące rozbiórkę obiektu budowlanego jest tożsame z rozstrzygnięciem decyzji organu drugiej instancji, która utrzymuje je w mocy. W ocenie Sądu, złożony w tym zakresie wniosek nie został przez skarżącego poparty argumentacją ani dowodami świadczącymi o tym, że na skutek wykonania decyzji organu pierwszej instancji jego sytuacja zmieni się w sposób opisany w art. 61 § 3 P.p.s.a. Dostrzec przyjdzie, że wystąpienie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. wiązać należy z wystąpieniem nie jakiejkolwiek szkody, ale szkody o znacznym rozmiarze. Jak bowiem wskazuje się w orzecznictwie, w sprawach budowlanych, w których zazwyczaj chodzi o budowę lub rozbiórkę obiektu, trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnych są w istocie nieuniknione. Jednak każdy przypadek rozbiórki należy rozpatrywać indywidualnie, odnosząc się do realiów sprawy (por. postanowienie NSA z 27 października 2017 r., II OZ 1272/17). Podzielając ten pogląd, tut. Sąd miał na uwadze, że w rozpatrywanej sprawie decyzją organu pierwszej instancji, której wstrzymania domaga się skarżący, nakazano rozbiórkę pozostałego po budowie "blaszaka", przeznaczonego obecnie na pomieszczenie gospodarcze. Uzasadniając swój wniosek, skarżący lakonicznie stwierdził, że nakaz rozbiórki może spowodować trudne od odwrócenia skutki. Jednak skutki te należało szczegółowo uzasadnić, a skarżący tego nie uczynił. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że posadowiony na gruncie obiekt typu "blaszak" nie posiada fundamentów. Z pewnością rozbiórka tego typu obiektu budowlanego nie generuje tak dużych kosztów, jak budynków mających fundamenty, a nieprzedstawienie przez wnioskodawcę kosztorysu wykonania rozbiórki i jego sytuacji majątkowej, nie pozwala Sądowi na ocenę, czy istotnie rozbiórka wiązać się będzie z wyrządzeniem znacznej szkody. Odnosząc się natomiast do powołanych we wniosku trudnych do odwrócenia skutków rozbiórki, zauważyć przyjdzie, że za takie skutki uznaje się skutki praktycznie niemożliwe do zniwelowania, wymagające stosunkowo dużego nakładu sił i środków, a w sytuacji wspomnianego braku kosztorysu i możliwości jego odniesienia do sytuacji majątkowej wnioskodawcy, trudno ocenić, że skutki te byłyby definitywne. Z kolei podnoszona przez skarżącego okoliczność dolegliwości finansowych, jakie mogą powstać, gdyby nałożono na niego grzywnę w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki obiektu, nie uzasadnia także przesłanki wstrzymania wykonania decyzji w postaci wyrządzenia znacznej szkody. Grzywna bowiem jest nakładana tylko w przypadku, kiedy zobowiązany do rozbiórki nie dokona jej dobrowolnie, nie jest zatem normalnym następstwem decyzji o rozbiórce. Ewentualne dolegliwości finansowe wynikające z nałożenia grzywny w celu przymuszenia uzależnione są zatem od woli samego skarżącego, czyli od tego, jaki sposób postępowania w sprawie rozbiórki wybierze. W świetle powiedzianego dotychczas należy uznać, że Sąd nie dysponował informacjami mogącymi świadczyć o spełnieniu się w sprawie wskazanych we wniosku przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Jak wywiedziono już wyżej, dla uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu, o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., konieczne jest odniesienie się do konkretnych okoliczności, umożliwiających sądowi dokonanie ich oceny, zaś ciężar udowodnienia zaistnienia tych przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Natomiast gołosłowne twierdzenia nie oznaczają uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania wnioskowanej decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto Sąd nie dopatrzył się z urzędu przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji, ani też jakichkolwiek okoliczności uzasadniających zastosowanie, w drodze wyjątku, przepisu art. 49 § 1 P.p.s.a. Sąd nie miał więc podstaw do wzywania skarżącego o wykazanie - w odpowiedni sposób - przesłanek wstrzymania wykonania decyzji organu pierwszej instancji. Z przedstawionych względów Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji organu pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.