II SA/Op 84/08

WyrokWSA w Opolu2008-07-10

Skład orzekający: Teresa Cisyk, Krzysztof Bogusz, Elżbieta Naumowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego funkcjonariusza Policji został złożony z zachowaniem 30-dniowego terminu od dnia dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania w terminie 30 dni przed złożeniem wniosku. Organy prawidłowo ustaliły, że skarżący dowiedział się o tych okolicznościach najpóźniej w dniu doręczenia mu orzeczenia organu pierwszej instancji, co nastąpiło przed upływem wymaganego terminu. W związku z tym, uchybienie terminu stanowiło niedopuszczalność wszczęcia postępowania wznowieniowego, a skarga podlegała oddaleniu.
Stan faktyczny
Skarżący S. K. złożył wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, które zakończyło się prawomocnym orzeczeniem. Zarzucał szereg nieprawidłowości w toku postępowania, w tym brak bezstronności, nieuwzględnienie jego zachowania, nieznajomość pism, bezpodstawne przedstawienie zarzutu popełnienia przestępstwa, błędy pisarskie, niezachowanie chronologii dokumentów, brak postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych, nie zapoznanie z materiałami niejawnymi, błędne pouczenie, ukaranie po terminie oraz brak udziału obrońcy. Organy dwukrotnie odmówiły wznowienia postępowania, wskazując na uchybienie 30-dniowego terminu do złożenia wniosku. Po uchyleniu przez organ odwoławczy pierwszej odmowy z powodu niepowiadomienia obrońcy, organ pierwszej instancji ponownie odmówił wznowienia, a następnie organ odwoławczy utrzymał w mocy tę odmowę. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa i podnosząc nowe argumenty, w tym dotyczące szantażowania przez oficerów policji oraz niewłaściwości organu do rozpoznania wniosku.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 lipca 2008 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego funkcjonariusza Policji oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez S. K. jest postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...], nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia [...], nr [...], o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego S. K., zakończonego prawomocnym orzeczeniem Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia 4 maja 2004 r., nr [...], które to orzeczenie doręczone zostało obwinionemu w dniu 5 maja 2004 r. i stało się prawomocne na skutek nie wniesienia od niego odwołania. Zarówno zaskarżone postanowienia, jak i poprzedzające je postanowienie pierwszoinstancyjne, wydane zostały na skutek wniosku S. K., który w pkt.1 pisma z dnia 19 stycznia 2005 r., na podstawie art. 135r ust. 2 i 3 ustawy o Policji, wniósł do Komendanta Głównego Policji o wznowienie i przejęcie do własnego prowadzenia postępowania dyscyplinarnego oraz umorzenie go z przyczyn wystąpienia ujemnych przesłanek proceduralnych. Jako zarzuty uzasadniające zaistnienie przesłanek do wznowienia postępowania wnioskodawca podniósł: brak bezstronności i obiektywizmu w toku postępowania oraz nieuwzględnienie jego dotychczasowego zachowania, opinii w służbie, życiu prywatnym, a także posiadanych kwalifikacji, nie zapoznanie go z pismami, bezpodstawne przedstawienie w postępowaniu dyscyplinarnym zarzutu popełnienia przestępstwa z art. [...] k.k.- wobec okoliczności nie przedstawienia takiego zarzutu przez prokuratora i umorzenia przedmiotowego śledztwa. W świetle tego ostatniego zarzutu S. K. wskazał, iż w dniu 30 lipca 2003 r. do przełożonego dyscyplinarnego wpłynęło pismo o umorzeniu śledztwa, które winno skutkować podjęciem postępowania i zmianą zarzutu, co nastąpiło dopiero w dniach 20 i 21 kwietnia 2004 r. Dalej wnioskodawca podniósł też wystąpienie błędu pisarskiego w postanowieniu o przedłużeniu postępowania dowodowego, w którym jak wskazał, błędnie jako datę jego sporządzenia wskazano dzień 3 maja 2003 r. zamiast 23 maja 2003 r. oraz niezachowanie ciągu chronologicznego wpływu dokumentów, w tym brak na dokumentach oznaczenia daty ich wpływu do akt postępowania. Równocześnie podniósł także zarzuty: braku wydania postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych, nie zapoznania go z częścią materiału dowodowego zakwalifikowanego jako "dokumenty niejawne", błędnego pouczenia w postanowieniu o odmowie uwzględnienia wniosku dowodowego z dnia 20 maja 2003 r. o braku zażalenia na to postanowienie, pomimo zapisu art. 74 § 2 K.p.a. i art. 135f pkt 2 ustawy o Policji, a ponadto niezgodnego z przepisami ustawy o Policji ukarania go w postępowaniu dyscyplinarnym po okresie roku od chwili wszczęcia tego postępowania. Powołując się na publikację w Biuletynie Prawnym Komendy Głównej Policji z 2001 r. nr 12 S. K. podał, m.in. iż "termin 1 roku od popełnienia czynu został określony w ustawie, ma charakter terminu zawitego i bezwzględnie obowiązującego, wyjątek od jego stosowania musiałby zostać określony w ustawie o Policji". Wniosek S. K., Komendant Główny Policji przesłał wraz z pismem z dnia 14 marca 2005 r. do Komendanta Wojewódzkiego Policji w O., a ten celem rozpatrzenia wniosku zgodnie z art. 135 r. ust. 6 ustawy o Policji przesłał go wraz z pismem przewodnim z dnia 30 maja 2005 r. Komendantowi Powiatowemu Policji w K. Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2005 r., nr [...], Komendant Powiatowy Policji w K., na podstawie art. 135r ust. 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) odmówił wznowienia postępowania, wobec niezachowania terminu określonego w art. 135r ust. 7 ustawy o Policji. W uzasadnieniu odnośnie zarzutu braku obiektywizmu i bezstronności prowadzącego postępowanie organ wskazał, że okoliczności uzasadniające zarzut miały miejsce i były znane w czasie trwania postępowania, co potwierdza fakt złożenia przez stronę w postępowaniu wniosku z dnia 8 maja 2003 r. o wyłączenie prowadzącego postępowanie. Dalej organ podał też, że w dniu 27 kwietnia 2004 r. S. K. zapoznał się z materiałami prowadzonego postępowania, w wyniku czego dowiedział się że nie został zapoznany z niektórymi pismami. Co do pozostałych zarzutów Komendant wyjaśnił natomiast, że również dotyczą one spraw, o których policjant dowiedział się w trakcie trwania postępowania dyscyplinarnego w terminie do dnia doręczenia orzeczenia to jest do dnia 5 maja 2004 r. i od tej daty należało liczyć 30 - dniowy termin do wznowienia. W ocenie organu we wniosku o wznowienie S. K. nie wskazał na żadne okoliczności o których dowiedział się w okresie 30 dni przed złożeniem wniosku. Na skutek zażalenia S. K., postanowieniem z dnia 18 stycznia 2006, nr [...], [...] Komendant Wojewódzki Policji, uchylił postanowienie o odmowie wznowienia postępowania i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w pierwszej instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie, jako jedyny argument merytoryczny podniesiony w zażaleniu zasługujący na uwzględnienie, organ wskazał okoliczność nie powiadomienia obrońcy strony o postanowieniu z dnia 14 czerwca 2005 r. Powołując regulację art. 135f ust. 3 ustawy o Policji wyjaśnił, iż z dniem 4 lipca 2003 r. S. K. ustanowił w sprawie obrońcę – R. H. Skoro natomiast pełnomocnictwo nie zawierało żadnych ograniczeń, brak powiadomienia obrońcy o wydaniu postanowienia odmawiającego wznowienia postanowienia, powodował ograniczenie jego udział w czynnościach postępowania i możliwość wniesienia zażalenia. Oceniając powtórnie wniosek, postanowieniem z dnia 3 lutego 2006 r., nr [...], Komendant Powiatowy Policji w K., ponownie odmówił wznowienia postępowania dyscyplinarnego. Powtarzając argumenty przedstawione w postanowieniu z dnia 14 czerwca 2005 r. uznał, iż nie został zachowany termin do złożenia wniosku określony w art. 135r ust. 7 ustawy o Policji. Następnie, uznając za zasadne zażalenie wniesione na to postanowienie przez S. K., postanowieniem z dnia 22 marca 2006 r., nr [...], [...] Komendant Wojewódzki Policji uchylił w całości postanowienie o odmowie wznowienia postępowania i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy stwierdził, iż wprawdzie w aktach sprawy znajdują się poświadczenia odbioru zaskarżonego postanowienia tak przez stronę jak i jej pełnomocnika, jednakże brak jest potwierdzenia powiadomienia o podjęciu czynności w sprawie wznowienia postępowania dyscyplinarnego S. K. i jego pełnomocnika. Jednocześnie jako sprzeczne z art. 135e ust. 7 ustawy o Policji organ uznał niewskazanie w zaskarżonym postanowieniu stopnia, imienia, nazwiska i stanowiska służbowego ukaranego (strony). Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Komendant Powiatowy Policji w K., działając na podstawie art. 135r ust. 9 ustawy o Policji, po raz kolejny odmówił wznowienia postępowania dyscyplinarnego. Wskazując, iż odmowa dotyczy S. K. [...] Komendy Powiatowej Policji w K., jako postawę odmowy organ ponownie podał niezachowanie terminu określonego w art. 135r ust. 7 ustawy o Policji. W uzasadnieniu stwierdzając, iż wszystkie zarzuty sformułowane we wniosku o wznowienie dotyczą okoliczności, o których strona dowiedziała się najpóźniej w chwili otrzymania orzeczenia, Komendant na poparcie swojego stanowiska przedstawił argumenty powoływane we wcześniejszych swoich postanowieniach. W zażaleniu na powyższe postanowienie S. K. zarzucił Komendantowi Powiatowemu Policji, iż odmawiając wznowienia postępowania brał pod uwagę jedynie wniosek z dnia 19 stycznia 2005 r. i nie uwzględnił jego kolejnych wniosków. Podnosząc, iż wcześniej nie mógł składać odwołań oraz wniosków, jako przyczynę tego stanu rzeczy wskazał brak swobody powzięcia decyzji i wyrażania woli oraz nieetyczne wypowiedzi przełożonych, z których wynikało bezprawne pozbawienie go pieniędzy (nagrody rocznej). Przedstawił również okoliczności uzasadniające nieprawidłowości jakie w jego ocenie zaistniały w postępowaniu dyscyplinarnym. Działaniom podejmowanym w tym postępowaniu zarzucił przy tym brak legalności, gospodarności, celowości i rzetelności oraz naruszenie jego prawa i wolności obywatelskich. Stwierdził też, iż odmowa zapoznania go z materiałami niejawnymi powinna nastąpić w formie postanowienia, na które służyłoby zażalenie, a nie pisma urzędowego. Pismem z dnia 18 czerwca 2006 r. S. K. wniósł dodatkowo też, o: przeprowadzenie czynności wyjaśniających z udziałem osób, które dopuściły się szeregu nieprawidłowości oraz naruszyły rażąco procedurę postępowania dyscyplinarnego i włączenie sprawozdania z tych czynności do akt niniejszego postępowania; zapoznanie z całością materiałów postępowania dyscyplinarnego (łącznie z materiałami niejawnymi), uniewinnienie w postępowaniu dyscyplinarnym; przesłanie do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich wraz z aktami postępowania dyscyplinarnego rozkazu organizacyjnego z dnia [...], nr [...]; dołączenie do akt niniejszego postępowania uwierzytelnionych kserokopii stanowiska Komendanta Powiatowego Policji w K. dotyczącego wniosków z dnia 19 stycznia 2005 r. Postanowieniem z dnia [...], nr [...], [...] Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...], o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego. W uzasadnieniu przedstawiając stan faktyczny sprawy oraz przepisy ustawy o Policji regulujące wznowienie postępowania dyscyplinarnego w pierwszej kolejności organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z kartą [...] akt postępowania dyscyplinarnego, obwiniony zapoznał się z aktami w dniu 27 kwietnia 2004 r. Zapoznany został również z przysługującymi mu prawami. W świetle zaś tego, w ocenie organu moment zapoznania się z aktami przyjąć należało jako datę, od której najkorzystniej dla obwinionego należało liczyć czas dotyczący zarzutów przedstawionych we wniosku o wznowienie. Jako nie znajdujący potwierdzenia organ uznał fakt, przedstawiony w zażaleniu na postanowienie z dnia 14 czerwca 2005 r., iż "dopiero analiza fachowej literatury doprowadziła stronę do stwierdzenia istnienia nieznanych wcześniej okoliczności". W tym zakresie wyjaśnił, iż S. K. ukończył przeszkolenie, które dawało mu wiedzę z zakresu prawa administracyjnego i ustawy o Policji, a ponadto jego pełnomocnik, wielokrotnie, przez wiele lat podejmował się obrony policjantów w postępowaniu dyscyplinarnym. Dowody na których oparto orzeczenie dyscyplinarne były zaś znane stronie w dniu odbioru orzeczenia tj. 5 maja 2004 r. Odnosząc się do kolejnych okoliczności organ zauważył, iż ze znajdującego się w aktach postępowania dyscyplinarnego pisma z dnia 30 kwietnia 2004 r., adresowanego do R. H. wynika, że adresatowi przesyłane były pisma. Przesyłanie korespondencji do pełnomocnika potwierdzają też wpisy w książkach korespondencyjnych. Organ odwoławczy wskazał ponadto, iż S. K. w wyniku realizacji jego wniosku z dnia 10 kwietnia 2006 r., w dniu 5 maja 2006 r. otrzymał wskazane przez siebie odpisy jawnych dokumentów postępowania dyscyplinarnego, a w dniu 23 października 2007 r. zapoznał się z całością akt postępowania dyscyplinarnego, w tym również z materiałami niejawnymi oraz całością materiałów postępowania o wznowienie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu S. K. wniósł o uchylenie postanowienia odwoławczego nr [...], zarzucając mu naruszenie praw i swobód gwarantowanych obywatelom RP ustawą zasadniczą i ratyfikowanymi umowni międzynarodowymi (Powszechną Deklaracją Praw Człowieka oraz Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolnościach), a także przepisów rozdziału 10 i art. 14 ust. 3 ustawy o Policji, z których ostatni stanowi o tym, że "policjanci w toku wykonywania czynności służbowych mają obowiązek respektowania godności ludzkiej oraz przestrzegania i ochrony praw człowieka", procedury administracyjnej, przepisów kodeksu postępowania karnego. Obok tych zarzutów skarżący wniósł również o dokonanie przez sąd oceny innych okoliczności. W szczególności na podnoszoną w toku postępowania okoliczność szantażowania przez wysokich rangą oficerów policji. Skarżący wyjaśnił, iż przemawiająca za nią argumentacja znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy oraz w innych postępowaniach. Powołując się na okoliczności faktyczne uzasadniające słuszność zarzutów w tym względzie, skarżący wskazał przy tym, iż obecnie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie toczy się postępowanie mające na celu zbadanie legalności decyzji, służącej jako element szantażu skarżącego i tuszowaniu błędów kadrowych oraz innych nieprawidłowości. Wskazując na przepisy ustawy o Policji regulujące postępowanie dyscyplinarne odniósł się ponadto do kwestii ustanowienia obrońcy oraz jego działania w całym postępowaniu dyscyplinarnym. Podniósł odnośnie tego, że ustanowiony przez niego w postępowaniu dyscyplinarnym obrońca R. H., który umocowany był do działania w całym postępowaniu dyscyplinarnym, pozbawiony został czynnego udziału w postępowaniu, a wszystkie pisma doręczone zostały mu w tym samym dniu. W konsekwencji doszło w ocenie skarżącego do wyeliminowania obrońcy z udziału w całym postępowaniu, które to naruszenie w sposób "fundamentalny" wpływa na sposób załatwienia sprawy. Wskazane naruszenia jak podał S. K. skutkować winny uchyleniem zaskarżonego postanowienia W odpowiedzi na skargę, [...] Komendant Wojewódzki Policji w O. wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Powołując okoliczności faktyczne sprawy organ wskazał, iż skarżący nie powołał argumentów uzasadniających naruszenie, przy wydaniu zaskarżonego postanowienia, przepisów stanowiących podstawę prawną jego wydania, a także nie określił jaki przepisy kodeksu postępowania karnego zostały naruszone. Jednocześnie organ podał, iż we wniosku o wznowienie postępowania skarżący nie powołał także argumentów, które przemawiałyby za wznowieniem postępowania dyscyplinarnego. Powołane przez skarżącego okoliczności były mu bowiem znane w dniu wydania orzeczenia, a zarzut nie doręczania obrońcy skarżącego w postępowaniu dyscyplinarnym wymaganych prawem dokumentów, w świetle ustaleń, iż obrońca odbierał kierowana do niego korespondencję, okazał się nieuzasadniony. Jako błędne organ wskazał również przekonanie skarżącego, iż przed wydaniem zaskarżonego postanowienia winien on zostać zaznajomiony z całością materiału. W odniesieniu do tego podniósł, iż w sprawie nie znajdują zastosowania przepisy K.p.a., a przepisy regulujące postępowanie dyscyplinarne nie przewidują w tym względzie obowiązku organu i uprawnienia strony. Obowiązek taki ciąży bowiem z mocy art. 135i ust. 1 ustawy o Policji jedynie w postępowaniu dyscyplinarnym na rzeczniku dyscyplinarnym. W piśmie procesowym z dnia 11 czerwca 2008 r. S. K. uzupełniając skargę podniósł zarzuty dotyczące kwestii właściwości organu do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania. Stwierdził w tym zakresie, iż złożony przez niego wniosek winien być rozpoznany przez organ do którego był kierowany, a zatem w niniejszej sprawie przez Komendanta Głównego Policji. Jednocześnie powołując się na art. 65 K.p.a. wskazał, iż uznając swą niewłaściwość Komendant Główny Policji, winien przekazać podanie w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Odnosząc się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 marca 2007 r. o niezgodności art. 135f ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji z Konstytucją, skarżący podniósł też, iż organ Policj winien powinien był zapewnić mu korzystanie z obrońcy z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do jego wydania. Zaznaczyć ponadto przyjdzie, iż w ramach kontroli legalności zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Bierze tym samym z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże tylko w granicach sprawy w której skarga została wniesiona. Na zasadzie natomiast art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przeciwnym wypadku skarga podlega oddaleniu na mocy art. 151 P.p.s.a. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie było postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji utrzymujące w mocy postanowienie pierwszoinstancyjne o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego funkcjonariusza policji. Przeprowadzona przez Sąd, według powołanych kryteriów kontrola legalności wykazała, iż zarówno postanowienie wydane w pierwszej instancji, jak i postanowienie organu odwoławczego odpowiadają przepisom prawa. Jednocześnie też Sąd stwierdził, iż podejmowane przez organy czynności zmierzające do wydania zaskarżonych rozstrzygnięć, nie mogły naruszać przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Podstawę prawna oceny dokonanej w niniejszej sprawie przez Sąd stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7 poz. 58, ze zm.) – zwanej dalej ustawą, która w rozdziale 10, regulując odpowiedzialność dyscyplinarną policjantów, określa zarówno zakres i zasady tej odpowiedzialności, jak i zasady oraz tryb postępowania dyscyplinarnego, w tym także wzruszenia prawomocnych orzeczeń dyscyplinarnych w nadzwyczajnym trybie wznowienia postępowania. Stosownie do regulacji powołanej ustawy, podzielając pogląd wyrażony w orzecznictwie sądowym, wskazać trzeba, iż w niniejszej sprawie brak było podstaw do dokonania oceny na gruncie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), którego regulacje nie znajdują zastosowania do spraw w przedmiocie postępowania dyscyplinarnego funkcjonariuszy policji. Ustawa o Policji zawiera bowiem zarówno materialnoprawną regulację odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów jak i regulację procesową postępowania dyscyplinarnego. Regulacja postępowania dyscyplinarnego jest przy tym unormowaniem pełnym w zakresie wszczęcia, przebiegu i formy zakończenia tego postępowania. Jedynie w art. 135 lit. p ust. 1 ustawy o Policji odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego, ale wyłącznie w zakresie "wezwań, terminów, doręczeń i środków z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych". Ustawa o Policji nie odsyła natomiast do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Także art.1 pkt.1 i pkt.2 kodeksu postępowania administracyjnego nie daje podstaw do stosowania do postępowania dyscyplinarnego przepisów tego kodeksu. Zarówno zatem z uwagi na przedmiot postępowania dyscyplinarnego, jak i regulację szczególną w ustawie o Policji, przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do postępowania dyscyplinarnego policjantów (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 458/07; wyrok NSA z 5 grudnia 2006r sygn.akt I OSK 472/06 – niepubl.). Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania dyscyplinarnego jest nadzwyczajnym trybem postępowania, do którego przy uwzględnieniu przepisów regulujących postępowanie dyscyplinarne, stosuje się regulacje zawartej w art. 135 lit. r, art. 135 lit. s ustawy. Istotą instytucji wznowienia postępowania dyscyplinarnego jest stworzenie możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta zakończonej prawomocnym orzeczeniem, w razie gdy postępowanie dyscyplinarne było dotknięte kwalifikowaną wadą procesową lub materialnoprawną określoną w ustawie. Do postępowania tego nie znajdują zatem też zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Podstawy wznowienia postępowania dyscyplinarnego wyczerpująco określone zostały w art. 135r ust. 1 i ust. 2 ustawy. Oznacza to, iż niedopuszczalne jest wznowienie na podstawie przesłanki niewskazanej w tych przepisach. Ponadto w art. 135r ust. 4 i 5 ustawy ustawodawca wskazał przypadki, w których pomimo zaistnienia podstawy do wznowienia wyłączone jest wznowienie postępowania dyscyplinarnego. Zgodnie z art. 135r ust. 1 ustawy, postępowanie dyscyplinarne zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się zatem wtedy, jeżeli: 1) dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności okazały się fałszywe, 2) zostały ujawnione istotne dla sprawy okoliczności, które nie były znane w toku postępowania dyscyplinarnego, 3) orzeczenie wydano z naruszeniem obowiązujących przepisów, jeżeli mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia, 4) orzeczenie zostało wydane w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione. W myśl natomiast art. 135r ust. 2 ustawy, postępowanie dyscyplinarne wznawia się na wniosek ukaranego lub obwinionego, albo w przypadku jego śmierci na wniosek członka rodziny uprawnionego do renty rodzinnej, jeżeli w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stracił moc lub uległ zmianie przepis prawny będący podstawą wydania orzeczenia dyscyplinarnego. Odnośnie tej podstawy wznowienia przepis art. 135r ust. 3 stanowi przy tym, iż wniosek o wznowienie składa się w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Zgodnie z art. 135r ust. 6 ustawy właściwym do wydania postanowienia o wznowieniu, bądź odmowie wznowienia postępowania, poza przypadkiem wskazanym w ust. 8, jest przełożony dyscyplinarny, który wydał prawomocne orzeczenie dyscyplinarne. O wznowieniu postępowania z urzędu obowiązany jest on przy tym zawiadomić ukaranego lub obwinionego, albo w przypadku jego śmierci członka rodziny uprawnionego do renty rodzinnej. Jak stanowi jednak przepis art. 135r ust. 7 ustawy, wniosek o wznowienie postępowania należy wnieść do przełożonego dyscyplinarnego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji, w terminie 30 dni od dnia w którym obwiniony dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Mając na uwadze zapis art. 135o ust. 1 ustawy, zgodnie z którym orzeczenie lub postanowienie pierwszoinstancyjne staje się prawomocne z upływem terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia, jeżeli go nie wniesiono, zaś orzeczenie i postanowienie odwoławcze w dniu jego wydania zauważyć przyjdzie, iż co do zasadny w przypadku nie wniesienia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego, organem właściwym do wznowienia postępowania w tym przedmiocie będzie organ pierwszoinstancyjny. W przypadku zaś gdy sprawa podlegała ponownemu rozpoznaniu na skutek wniesionego odwołania, właściwym będzie przełożony dyscyplinarny orzekający w drugiej instancji. Jednocześnie jednak, bez względu na to czy od orzeczenia dyscyplinarnego wniesione było odwołanie, czy też nie i czy w sprawie orzekał jedynie organ pierwszej instancji czy też organ odwoławczy, podanie o wznowienie w każdym przypadku wniesione winno być do przełożonego dyscyplinarnego który wydał orzeczenie pierwszoinstancyjne. Przepis art. 135r ust. 7 ustawy określa bowiem zasadę wnoszenia wniosku za pośrednictwem organu pierwszoinstancyjnego. Oznacza to, że właściwy do wniesienia wniosku przełożony dyscyplinarny pierwszej instancji, jeśli nie jest właściwy do jego rozpoznania, obowiązany jest następnie przekazać go właściwemu organowi odwoławczemu. Dostrzec przy tym trzeba, iż przepisy regulujące postępowanie dyscyplinarne policjantów nie przewidują dla przekazania wniosku formy postanowienia. Dlatego też, także w przypadku wniesienia wniosku do przełożonego dyscyplinarnego wyższego stopnia (nawet jeśli jest on właściwy do jego rozpoznania) przyjąć należy, iż czynność przekazania wniosku o wznowienie przełożonemu dyscyplinarnemu, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji, również nie jest dokonywana w formie postanowienia. Przepisy ustawy nie przewidują bowiem wydania postanowienia w przedmiocie przekazania, nie odsyłając w tym zakresie również do przepisów regulujących inne procedury. Dokonanie przekazania do organu właściwego dla wniesienia wniosku w drodze czynności materialno – technicznej, wyprowadzić należy też z tego, iż przepisy ustawy nie przewidują podejmowania przez przełożonych dyscyplinarnych jakichkolwiek rozstrzygnięć w przedmiocie braku swej właściwości. Znajduje to potwierdzenie w regulacji rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2003 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów (Dz. U. NR 198, poz. 1933), w którym określając wzory postanowień i orzeczeń wydawanych w postępowaniu dyscyplinarnym, nie przewidziano postanowienia o przekazaniu wniosku innemu organowi według właściwości. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia przez przełożonego dyscyplinarnego, który wydał prawomocne orzeczenie dyscyplinarne, następuje w drodze postanowienia o wznowieniu. Stosownie do art. 135s ust. 1 ustawy postanowienie to, stanowi podstawę do przeprowadzenia czynności dowodowych co do przyczyn wznowienia, oceny tych przyczyn oraz wydania orzeczenia, o którym mowa w art. 135s ust 1 pkt 1- 3 ustawy. Jako akt procesowy postanowienie to nie rozstrzyga sprawy wznowienia, lecz jedynie otwiera postępowanie w sprawie wznowienia postępowania., tj. wszczyna postępowanie zmierzające do ustalenia czy przyczyny wznowienia rzeczywiście istnieją, a następnie merytorycznego załatwienia sprawy przez wydanie orzeczenia wskazanego w art. 135s usta. 1 pkt 1- 3 ustawy. Stosownie do tego zauważyć należy, iż przedmiotem postępowania na etapie wydania postanowienia o wszczęciu postępowania wznowieniowego jest jedynie dokonanie oceny w zakresie: legitymacji wnioskodawcy do złożenia wniosku o wznowienie, złożenia wniosku w oparciu o ustawową przesłankę wznowienia, zachowania określonego w art. 135r. ust. 7 ustawy terminu do złożenia wniosku oraz wniesienia wniosku przed upływem terminów wskazanych w art. 135r ust. 4 i ust. 5 ustawy. W przypadku stwierdzenia, iż osoba wnosząca wniosek nie jest legitymowana do jego wniesienia, wskazana we wniosku podstawa wznowienia nie odpowiada podstawie ustawowej, bądź nie został zachowany termin do złożenia wniosku, czy też upłynął termin wyłączający wznowienie, wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania jest niedopuszczalne. W sytuacji zaistnienia którejkolwiek z okoliczności warunkujących niedopuszczalność wszczęcia postępowania wznowieniowego organ winien zatem wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Zauważyć przy tym trzeba, iż wnosząc o wznowienie postępowania, na wnioskodawcy ciąży obowiązek wskazania okoliczności uzasadniających powołane podstawy wznowienia oraz udowodnienia, kiedy dowiedział się o tych okolicznościach. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy dostrzec w pierwszej kolejności przyjdzie, iż z uwagi na zakres zaskarżonego postanowienia Sąd nie dokonywał w ramach niniejszego postępowania oceny, co do faktycznego zaistnienia i zasadności podniesionych przez skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, a także wskazywanych w skardze, przyczyn wznowienia. Zaskarżone postanowienie o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego wydane zostało we wstępnym etapie postępowania, w którym przełożony dyscyplinarny właściwy do wznowienia postępowania, uprawniony był jedynie do dokonania oceny w zakresie zaistnienia przesłanek do wszczęcia postępowania wznowieniowego. W ramach tej oceny nieuprawnionym, zaś było rozważanie okoliczności uzasadniających podstawy wznowienia. Działając w granicach niniejszej sprawy, wyznaczonych zaskarżonym rozstrzygnięciem Sąd nie mógł zatem dokonać merytorycznej oceny w odniesieniu do podnoszonych przez skarżącego, na uzasadnienie wznowienia postępowania, okoliczności. Jednocześnie w ocenie Sądu uznać należało, iż rozstrzygając o wszczęciu postępowania wznowieniowego, prawidłowo w niniejszej sprawie odmówiono wznowienia postępowania z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie. Pomimo bowiem, iż wniosek o wznowienie złożony został przez uprawnioną osobę, w oparciu o ustawowe podstawy wznowienia o których mowa w art. 135 r. ust. 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy, a także wniesiony został przed upływem terminów wskazanych w art. 135r ust. 4 i ust. 5 ustawy stwierdzić należało, iż złożony został po upływie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. To zaś stanowiło o niedopuszczalności wszczęcia postępowania wznowieniowego w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia 4 maja 2004 r. Odnosząc się do okoliczności wskazanych przez skarżącego we wniosku o wznowienie, przede wszystkim zgodzić należy się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, iż o okolicznościach tych S. K. wiedział już w trakcie postępowania dyscyplinarnego, bądź też dowiedział się najpóźniej w dniu doręczenia mu orzeczenia organu pierwszej instancji kończącego to postępowanie tj. dnia 5 maja 2004 r. Stanowisko takie uzasadnia przede wszystkim treść pism skarżącego znajdujących się w aktach sprawy. Jednocześnie skarżący w żaden sposób nie wskazał we wniosku o wznowienie, ani też nie udowodnił, kiedy dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Nie skorzystał również z możliwości uzupełnienia wniosku w zakresie udowodnienia zachowania terminu, na skutek pisma Komendanta Powiatowego Policji w K., z dnia 28 marca 2006 r. w którym został poinformowany o możliwości wnoszenia uwag i wniosków do zebranego materiału. Prawidłowo zatem organy dokonały we własnym zakresie ustaleń, co do zachowania terminu i uznał, iż o okolicznościach uzasadniających podstawy wznowienia strona dowiedziała się najpóźniej w dniu 5 maja 2004 r. Istota unormowania art. 135r ust. 7 ustaw polega bowiem na dowiedzeniu się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia. Jako datę powzięcia wiadomości w tym zakresie przyjąć tym samym trzeba datę dotarcia do strony wiadomości o wydaniu stosownego dokumentu, rozstrzygającego w oparciu o stan faktyczny, w którym zaistniały również okoliczności uzasadniające podstawy wznowienia. Wskazać ponadto przyjdzie, iż z treści znajdującego się w aktach administracyjnych wniosku S. K. z dnia 18 czerwca 2006 r., a także innych pism wynika, iż brak obiektywizmu i bezstronności w postępowaniu dyscyplinarnym, podnoszony był przez stronę skarżącą już w trakcie postępowania dyscyplinarnego. Powiązanie we wniosku o wznowienie, przesłanki nieuwzględnienia zachowania, opinii w służbie, życiu prywatnym oraz kwalifikacji skarżącego, z wydawanymi rozkazami świadczy natomiast o tym, iż wiedzę o nieuwzględnieniu tych okoliczności skarżący posiadł w dniu wydania tychże rozkazów, przy czym okoliczności te nie odnosiły się do orzeczenia dyscyplinarnego. Wobec faktu zapoznania się skarżącego z aktami postępowania dyscyplinarnego w dniu 27 kwietnia 2004 r. przyjąć zaś należało, iż w tej dacie dowiedział się on o nie zapoznaniu go z niektórymi pismami, materiałami "niejawnymi", a także niezachowaniu ciągu chronologicznego wpływu dokumentów, w tym braku na dokumentach oznaczenia daty ich wpływu do akt postępowania. Odnośnie okoliczności bezpodstawnego przedstawienia w postępowaniu dyscyplinarnym zarzutu popełnienia przestępstwa z art. [...] k.k. stwierdzić z kolei należało, iż ujawniona ona została w trakcie postępowania dyscyplinarnego tj. w dniu umorzenia śledztwa prowadzonego przez prokuratora (28 lipca 2003 r.). Postanowienie o przedłużeniu postępowania dowodowego jak wynika z wniosku doręczone zaś zostało skarżącemu w dniu 7 czerwca 2003 r. Jako datę ujawnienia pozostałych okoliczności tj. braku postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych, błędnego pouczenia w postanowieniu o odmowie uwzględnienia wniosku dowodowego z dnia 20 maja 2003 r.,a także podnoszonego ukarania go w postępowaniu dyscyplinarnym po okresie roku od chwili wszczęcia tego postępowania oraz przeprowadzenia postępowania bez udziału pełnomocnika strony, uznać zaś należało najdalszą datę, tj. datę doręczenia skarżącemu orzeczenia dyscyplinarnego. W ocenie Sądu nie można też przyjąć, iż istotne dla sprawy okoliczności oraz potwierdzające wydanie orzeczenia z naruszeniem obowiązujących przepisów, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy ujawnione zostały w dacie zakupu i zapoznania się przez skarżącego z fachową literaturą z zakresu postępowania administracyjnego. Okoliczność ta może bowiem jedynie stanowić podstawę do ustalenia daty kiedy strona nabyła wiedzę w zakresie regulacji prawnych. Nie uzasadnia ona jednak, podobnie jak nieznajomość przepisów prawa, zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Uwzględniając powyższe dostrzec przyjdzie, iż skarżący w żaden sposób nie wykazał w niniejszej sprawie, iż o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania dowiedział się w terminie 30 dni przed złożeniem wniosku. Dlatego też, w świetle dokonanych ustaleń organy słusznie uznały, iż termin ten nie został zachowany. Ustosunkowując się do zarzutów skargi zauważyć zaś trzeba, iż skarżący w żaden sposób nie odniósł się w nich do kwestii zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Podnoszone argumenty odnoszą się natomiast do okoliczności uzasadniających podstawy wznowienia postępowania dyscyplinarnego, które w zakresie niniejszej sprawy nie mogły być przez Sąd ocenione. Co do zarzutu naruszenia w niniejszej sprawie przepisu art. 65 K.p.a., na skutek niedokonania przez Komendanta Głównego Policji przekazania podania skarżącego w drodze postanowienia, stwierdzić natomiast trzeba, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Jak już wcześniej wskazano przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie znajdują bowiem zastosowania do postępowania w sprawach dyscyplinarnych policjantów, a tym samym wznowienia postępowania w tych sprawach. Dlatego też, nie mogło dojść na gruncie niniejszej sprawy do ich naruszenia. W świetle braku w ustawie o Policji uregulowań co do dokonywania przekazania w drodze postanowienia, stwierdzić zaś trzeba, iż stanowisko skarżącego o konieczności zachowania tej właśnie formy jest nieuprawnione. Jako przełożony dyscyplinarny Komendant Główny Policji, jak i Wojewódzki Komendant Policji, w odniesieniu do wniosku o wznowienie obowiązani są bowiem działać w oparciu o przepisy ustawy o Policji, które uprawniają ich do dokonania przekazania wniosku o wznowienie przełożonemu dyscyplinarnemu właściwemu do jego wniesienia, w drodze czynności materialno – technicznej. Nawet jednak gdyby przyjąć, jak to wywodzi skarżący, iż czynność przekazania wniosku dokonana została przez Komendanta Głównego nie jako przez przełożonego dyscyplinarnego wyższego stopnia, lecz jako przez organ administracji publicznej, którego działania regulują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, to i tak w ocenie Sądu naruszenie w postaci nieprzekazania pisma postanowieniem nie mogło mieć wpływu na wynik niniejszej sprawy. W każdym przypadku uchybienia terminowi do złożenia wniosku o wznowienie, wznowienie postępowania jest bowiem niedopuszczalne. Zachowanie terminu stanowi wszak bezwzględną przesłankę wszczęcia postępowania wznowieniowego. Konsekwencją jego uchybienia jest zaś odmowa wznowienia postępowania. Zaznaczyć też wypada, że w powołanym przez skarżącego wyroku WSA w Warszawie w sprawie II SA/Wa 164/06 uwzględnił skargę przede wszystkim z uwagi na brak rozpoznania "przez organ odwoławczy wszystkich zarzutów zawartych we wniosku o wznowienie postępowania". Wobec powyższego na mocy art. 151 P.p.s.a oddalono skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło