II SA/Op 84/17

WyrokWSA w Opolu2017-04-13

Skład orzekający: Elżbieta Naumowicz, Teresa Cisyk, Ewa Janowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ właściwy dłużnika (starosta) ma obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, gdy decyzja o uznaniu go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stała się ostateczna, czy też może badać zasadność tej wcześniejszej decyzji?
Ratio decidendi
Organ właściwy dłużnika (starosta) ma obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, gdy decyzja o uznaniu go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stała się ostateczna. Starosta nie jest uprawniony do ponownej weryfikacji sytuacji materialnej i osobistej dłużnika ani zasadności wcześniejszej decyzji o uznaniu go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, gdyż te kwestie powinny być rozstrzygnięte w odrębnym postępowaniu. Przepis art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie pozostawia organowi uznania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Namysłowskiego o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącego z powodu zaległości alimentacyjnych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że nie uniemożliwił przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i że organ nie zbadał wyczerpująco materiału dowodowego. Wskazywał, że przebywał za granicą w terminach wezwań, a następnie stawił się na wywiady.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 października 2016 r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu oddala skargę. Przedmiot skargi w niniejszej sprawie stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 października 2016 r., nr [...], wydana po rozpatrzeniu odwołania D. S. od decyzji Starosty Namysłowskiego z dnia 18 lipca 2016 r., nr [...], z urzędu zatrzymującej D. S. prawo jazdy nr [...], nr druku [...] wydanego w dniu 27 listopada 2002 r. przez Starostę [...], do czasu stwierdzenia ustania przyczyn zatrzymania. Zaskarżoną decyzją, podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm., dalej K.p.a.), organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o zatrzymaniu D. S. prawa jazdy nr [...], nr druku [...], wydanego w dniu 27 listopada 2002 r. przez Starostę [...]. Uzasadniając swoje stanowisko Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że decyzją z dnia 3 marca 2013 r. Naczelnik Wydziału Spraw Obywatelskich, działając z upoważnienia Burmistrza [...], na podstawie art. 5 ust. 3 pkt. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( Dz. U. z 2016 r. poz. 169 z późn. zm. zwana dalej ustawą o pomocy osobom uprawnionym do alimentów lub ustawą) oraz art 104 K.p.a. orzekł o uznaniu dłużnika alimentacyjnego – D. S. - za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W uzasadnieniu ww. decyzji organ pierwszej instancji przytoczył treść art. 5 ust. 3 oraz ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, po czym podał, iż 29 października 2015 r. zostało wysłane do D. S. wezwanie do stawienia się w organie na wywiad alimentacyjny. Mimo odebrania pisma nie zgłosił się on na wywiad. Wobec czego, w dniu 30 grudnia 2015 r. wydano zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie uznania D. S. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Dalej organ odnotował, iż w ciągu ostatnich 6 miesięcy, w każdym miesiącu, D. S. nie wywiązał się z zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Następnie, wnioskiem z dnia 5 lipca 2016 r., działając z upoważnienia Burmistrza [...], Zastępca Burmistrza zwrócił się o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu D. S. do Starosty Namysłowskiego, który zawiadomił go o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Decyzją z dnia 18 lipca 2016 r., nr [...], Starosta Namysłowski orzekł o zatrzymaniu z urzędu D. S. prawa jazdy nr [...], nr druku [...], wydanego w dniu 27 listopada 2002 r. przez Starostę [...] - do czasu stwierdzenia ustania przyczyn zatrzymania. W uzasadnieniu tej decyzji opisano stan faktyczny sprawy oraz wskazano, że w świetle obowiązujących przepisów starosta, na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zobowiązany jest do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. W odwołaniu od ww. decyzji D. S. zarzucił rażące naruszenie prawa, m.in. art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez błędne zastosowanie tego przepisu w stanie faktycznym sprawy, wobec niewypełnienia przez organ właściwy dla dłużnika przesłanek koniecznych do zatrzymania prawa jazdy, opisanych w art 5 ust. 2 i 3 ww. ustawy. Mając powyższe na uwadze, wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w ten sposób, że wniosek Burmistrza [...] o zatrzymanie prawa jazdy nie zostanie uwzględniony ewentualnie o umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego. Odwołujący się argumentował, że dopiero w sytuacji, gdy organ właściwy podejmie stosowne kroki celem aktywizacji dłużnika ku temu, by spłacił on swoje zadłużenie i nie osiągnie to stosowne skutki (np. poprzez bezzasadne uchylanie się od podjęcia pracy) można wystąpić z wnioskiem o zatrzymanie prawa jazdy. Podniósł, że pozostałe przesłanki ewentualnego zatrzymania prawa jazdy przewiduje ust 3 art 5 ww. ustawy. Odwołujący się wyjaśnił, że nie mógł się stawić na wezwanie organu, gdyż w tym czasie przebywał za granicą. W żadnym stopniu nie było jego zamiarem uniemożliwienia przeprowadzenia z nim wywiadu alimentacyjnego. Zdaniem odwołującego się, w jego sprawie dokonano samowoli poprzez zatrzymanie prawa jazdy, mimo niespełnienia przesłanek ustawowych. Organ, zdaniem strony, nie podjął żadnych kroków umożliwiających spłacenie zadłużenia alimentacyjnego. W pierwszej kolejności swoich wywodów organ odwoławczy zgodził się z organem pierwszej instancji, że podstawę materialnoprawną orzekania w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 ust. 5 ustawy organ właściwy wierzyciela występuje z wnioskiem do organu właściwego dłużnika o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego w przypadku: 1) otrzymania wniosku osoby uprawnionej o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego w sytuacji bezskuteczności egzekucji; 2) przyznania osobie uprawnionej świadczenia z funduszu alimentacyjnego; 3) umieszczenia osoby uprawnionej w pieczy zastępczej. Kolegium wskazało, że po otrzymaniu wniosku, o którym mowa w art. 3 ust. 5, organ właściwy dłużnika przeprowadza wywiad alimentacyjny, w celu ustalenia sytuacji rodzinnej, dochodowej i zawodowej dłużnika alimentacyjnego, a także jego stanu zdrowia oraz przyczyn niełożenia na utrzymanie osoby uprawnionej, odbiera od niego oświadczenie majątkowe oraz informuje dłużnika o przekazaniu do biura informacji gospodarczej informacji gospodarczej o zobowiązaniu lub zobowiązaniach dłużnika alimentacyjnego wynikających z tytułów, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 i 2, w razie powstania zaległości za okres dłuższy niż 6 miesięcy (art. 4 ust. 1 ustawy). SKO zaznaczyło w dalszej kolejności, że w myśl art. 5 ust. 3 ustawy w przypadku, gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: 1) złożenia oświadczenia majątkowego, 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy, 3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych - organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Organ odwoławczy podkreślił, że stosownie do art. 5 ust. 3b ustawy, jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji, oraz składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. nr 88, poz. 553 z późn. zm.), akcentując, że na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy (art. 5 ust. 5 ustawy). Jednocześnie zauważył, że powołany art. 5 ust. 5 ustawy nie pozostawia rozstrzygnięcia sprawy uznaniu organu i obliguje go, przy zaistnieniu przesłanek wymienionych w tym przepisie, do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu. Wobec przedstawionej regulacji, SKO dowodziło, skoro decyzja z dnia 3 marca 2016 r., nr [...], uznająca dłużnika alimentacyjnego – D. S. - za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stała się ostateczna, zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 5 ustawy - Starosta Namysłowski zobowiązany był do zatrzymania dłużnikowi alimentacyjnemu prawa jazdy, bowiem jego działanie jest uzależnione jedynie od stwierdzenia określonego przepisem (art. 5 ust. 5 w związku z ust. 3b ustawy) stanu faktycznego. W przekonaniu SKO, przyjęcie przez organ pierwszej instancji odmiennego stanowiska oznaczałoby, iż właściwy w sprawie starosta w postępowaniu o zatrzymanie prawa jazdy byłby uprawniony do weryfikacji decyzji w trybie art. 5 ust. 3 ustawy, zaś ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w tym zakresie nakłada na starostę obowiązek wszczęcia postępowania administracyjnego prowadzącego do zatrzymania dłużnikowi alimentacyjnemu prawa jazdy. Nadto SKO zwróciło uwagę, że regulacja zawarta w art. 5 ust. 6 ustawy stanowi wyraźnie, że uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego dłużnika skierowanego do starosty, gdy: 1) ustanie przyczyna zatrzymania prawa jazdy, o której mowa w ust. 3, oraz dłużnik alimentacyjny przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów lub 2) nastąpi utrata statusu dłużnika alimentacyjnego, co nie uprawniało do umieszczenia w rozstrzygnięciu decyzji wydanej na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy, zapisu "do czasu stwierdzenia ustania przyczyn zatrzymania". Rozstrzygnięcie w tym zakresie wydane przez organ pierwszej instancji Kolegium uznało, za wydane bez podstawy prawnej. Dlatego zaskarżoną decyzję Starosty Namysłowskiego uchyliło w całości i zreformowało ją, orzekając wyłącznie o zatrzymaniu prawa jazdy. Odnosząc się do zarzutu odwołania, iż decyzja z dnia 18 lipca 2016 r. jest bezzasadna oraz wydana została z rażącym naruszeniem prawa, albowiem nie zostały spełnione warunki do wydania decyzji o uznaniu skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, SKO ponownie wskazało, że postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi jest konsekwencją wcześniej wydanej decyzji o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych i w toku tego postępowania starosta nie miał żadnych podstaw prawnych do badania zasadności i prawidłowości decyzji innego organu. Przywołując stanowisko sądów administracyjnych, Kolegium podniosło, iż decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy nie jest decyzją uznaniową.Organ administracji publicznej obowiązany jest więc do jej wydania i nie dokonuje oceny spełnienia przesłanek określonych w art. 5 ust. 3 ustawy. Przesłanką wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest wniosek organu właściwego dłużnika o zatrzymanie prawa jazdy kierowany do starosty na podstawie art. 5 ust. 3b ustawy, gdy decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna (art. 5 ust. 5 ustawy). Równocześnie, mając na względzie określoną w art. 9 K.p.a. zasadę informowania, Kolegium nadmieniło, że zgodnie z art. 5 ust. 6 ustawy uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego dłużnika skierowanego do starosty, gdy: 1) ustanie przyczyna zatrzymania prawa jazdy, o której mowa w ust. 3, oraz dłużnik alimentacyjny przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów lub 2) nastąpi utrata statusu dłużnika alimentacyjnego. Nie godząc się z opisaną na wstępie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego, D. S. skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, wnosząc o umorzenie postępowania. Skarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie prawa mające wpływ na treść decyzji, tj.: - naruszenie przepisów prawa postępowania administracyjnego tj. przepisów: art. 6 K.p.a., art. 7 K.p.a., art. 10 K.p.a., art. 11 K.p.a., art. 77 § 1 i art. 107 § 1 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy; - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy w okolicznościach faktycznych sprawy, związanych z przeprowadzeniem ze skarżącym wywiadów środowiskowych, przepis ten nie powinien być stosowany. Rozwijając zarzut naruszenia art. 107 § 3 K.p.a., po przywołaniu stanowiska doktryny i judykatury, skarżący odnosząc się wprost do okoliczności przedmiotowej sprawy zarzucił, iż sporządzone uzasadnienia zaskarżanej decyzji ma charakter wybiórczy, nie obejmuje ono bowiem wydanych w sprawie istotnych dokumentów, w szczególności zaświadczenia z dnia 21 listopada 2016 r., oznaczonego jako [...], Naczelnika Sprawa Obywatelskich Urzędu Miejskiego w [...] - Fundusz Alimentacyjny, w którym oświadczono, iż został przeprowadzony ze skarżącym wywiad alimentacyjny w dniu 30 września 2016 r. i odebrano oświadczenie majątkowe (wezwanie z dnia 28 września 2016 r.) oraz kolejny wywiad alimentacyjny w dniu 21 listopada 2016 r. (wezwanie z dnia 16 listopada 2016 r.).  Zatem, w przedmiotowej sprawie skarżący nie uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu, nie uchylał się od niego tylko po prostu przebywał za granicą i na pierwotny termin wywiadu nie mógł się stawić. Dowodził, że skoro, organ dwukrotnie przeprowadził wywiad alimentacyjny, a to nie sposób uznać, iż skarżący uniemożliwił przeprowadzenie takiego wywiadu. Stąd brak było podstaw do zatrzymywania mu prawa jazdy. Stanowisko takie, w jego ocenie, nie znajduje uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy, w świetle przywołanych przez organy przepisów ustawy oraz pozostaje w sprzeczności z przywołanym przez skarżącego orzecznictwem sądów administracyjnych. Nadto w przekonaniu skarżącego, niezrozumiałym jest fakt, iż okoliczności stawienia się na wywiady alimentacyjne nie były brane pod uwagę przez organy wydające zaskarżoną decyzję, pomimo tego, iż w piśmie do SKO z dnia 25 listopada 2016 r. wskazuje on, iż przesyłane zaświadczenie będzie miało dodatkowy, znaczący wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, gdyż wygasły jakiekolwiek przesłanki do zatrzymania prawa jazdy. Skarżący podkreślił, iż informacji o przeprowadzeniu wywiadów środowiskowych nie przekazał także samodzielnie organ pomocowy w [...]. A przecież organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.), czego w przedmiotowej sprawie zabrakło. Reasumując, w ocenie skarżącego, brak było, po złożeniu przez niego wymienionych wywiadów, spełnienia materialnej podstawy orzekania w niniejszej sprawie opisanej przez przepisy art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, co jest okolicznością przemilczaną przez SKO w Opolu i naruszało przywołane przez niego przepisy K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r. poz. 718 z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i okoliczności prawnych stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiła ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. 2016 r. poz. 169 z późn. zm., dalej zwana ustawą o pomocy osobom uprawnionym do alimentów lub ustawą). Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, w przypadku bezskuteczności egzekucji osoba uprawniona może złożyć do organu właściwego wierzyciela wniosek o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego. Art. 3 ust. 5 ustawy stanowi, że organ właściwy wierzyciela występuje z wnioskiem do organu właściwego dłużnika o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego w przypadku: 1) otrzymania wniosku, o którym mowa w ust. 1; 2) przyznania osobie uprawnionej świadczenia z funduszu alimentacyjnego; 3) umieszczenia osoby uprawnionej w pieczy zastępczej. Po otrzymaniu wniosku, o którym mowa w art. 3 ust. 5, organ właściwy dłużnika przeprowadza, stosownie do art. 4 ust. 1 tej ustawy wywiad alimentacyjny, w celu ustalenia sytuacji rodzinnej, dochodowej i zawodowej dłużnika alimentacyjnego, a także jego stanu zdrowia oraz przyczyn niełożenia na utrzymanie osoby uprawnionej, odbiera od niego oświadczenie majątkowe oraz informuje dłużnika o przekazaniu do biura informacji gospodarczej informacji gospodarczej o zobowiązaniu lub zobowiązaniach dłużnika alimentacyjnego wynikających z tytułów, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 i 2, w razie powstania zaległości za okres dłuższy niż 6 miesięcy. Stosownie do art. 5 ust. 3 ustawy w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: 1) złożenia oświadczenia majątkowego, 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy, 3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych - organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje, stosownie do art. 5 ust. 3b powołanej ustawy, wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji, oraz składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ustawy - Kodeks karny. Zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy, na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Jednocześnie zauważyć przyjdzie, że Prokurator Generalny skierował do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o zbadanie zgodności z Konstytucją art. 5 ust. 3b ustawy, zaś Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt K 23/10, stwierdził, że art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w zakresie, w jakim stanowi, że organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, jest zgodny z wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą proporcjonalności. W związku z powyższym, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, brak jest podstaw do przyjęcia, że art. 5 ust. 3b ustawy jest niezgodny z Konstytucją i nie może być stosowany. W ocenie Sądu, przepis art. 5 ust. 3b jest jednoznaczny i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. W przypadku, kiedy decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji. Na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy (art. 5 ust. 5 ustawy.). W sprawie zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Decyzja Burmistrza [...] o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stała się ostateczna w dniu 24 marca 2016 r. Decyzja ta została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 10 marca 2016 r., a skarżący od tej decyzji nie wniósł odwołania. Za uchyleniem zaskarżonej decyzji nie mogła przemawiać okoliczność, że skarżący przebywał za granicą oraz fakt, że na wymagane przez organ pomocy społecznej wywiady stawił się w okresie późniejszym, w terminie dogodnym dla siebie. Ustawodawca w przepisach ustawy nie przewidział żadnych wyjątków od zasady, zgodnie z którą w sytuacji, gdy decyzja uznająca za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych staje się ostateczna, właściwy organ wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Podkreślenia wymaga, że art. 5 ust. 3b i 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w sposób niebudzący wątpliwości stanowi bowiem, że jedyną przesłanką polegająca na badaniu w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy na podstawie tego przepisu jest wydanie ostatecznej decyzji o uznaniu danej osoby za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Organ orzekający o zatrzymaniu prawa jazdy nie może natomiast ponownie weryfikować sytuacji materialnej i osobistej dłużnika, skoro tego rodzaju okoliczności powinny być uprzednio ustalone w odrębnym postępowaniu, dotyczącym uznaniu za dłużnika alimentacyjnego. W świetle powyższego, również zarzut naruszenia art. 5 ust. 3b i ust. 5 ustawy należało uznać za bezzasadny, bowiem Sąd nie był uprawniony do badania podnoszonych przez pełnomocnika skarżącego okoliczności dotyczących braku podstaw do uznania go za dłużnika alimentacyjnego, gdyż wykraczałoby to - jak wskazano wyżej - poza granice niniejszej sprawy, które na mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. wyznacza decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 października 2016 r. w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Argumentacja dotycząca sytuacji osobistej skarżącego mogła być podniesiona w odwołaniu od decyzji o uznaniu go za dłużnika alimentacyjnego, jednak nie skorzystał on z prawa do jego wniesienia. Na marginesie jedynie Sąd wskazuje, na co również zwróciło uwagę Kolegium, że możliwość uchylenia decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy została przewidziana przez ustawodawcę w art. 5 ust. 6 ustawy, zgodnie z którym uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego dłużnika skierowanego do starosty, gdy ustanie przyczyna zatrzymania prawa jazdy, o której mowa w ust. 3, zaś dłużnik alimentacyjny przez okres ostatnich sześciu miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów lub nastąpiła utrata statusu dłużnika alimentacyjnego. Nie znajdując zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło