II SA/Op 86/08

Dnia 30 lipca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2008 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. N. na czynność Starosty [...] w przedmiocie zwrotu opłaty za kartę pojazdu postanawia 1. odrzucić skargę, 2. nakazuje zwrócić skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu. WSA/post.1 - sentencja postanowienia A. N. domagała się w skardze zwrotu części opłaty poniesionej za wydanie dwóch kart pojazdu nr [...] i [...] dla samochodów osobowych marki "[...]" , o numerach rejestracyjnych [...] i [...]. W szczególności domagała się "zwrotu nadpłaconej opłaty za dwie karty pojazdu samochodów [...] nabytych 22 września 2004 roku na terytorium Niemiec, w kwocie 850 zł.". W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o jej oddalenie. W toku postępowania sądowoadministracyjnego Sąd z urzędu powzioł wiadomość, że przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie toczy się postępowanie w trybie art. 187 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), dalej zwana P.p.s.a. W szczególności skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawił składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienie prawne budzące wątpliwości, a to, czy w sprawie o zwrot części opłaty za kartę pojazdu pobranej na podstawie § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu ( Dz. U. Nr 137 poz. 1310 ze zm. ) dopuszczalna jest droga administracyjna, a w konsekwencji skarga do sądu administracyjnego? Ta okoliczność nakazywała Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu zawiesić postępowanie w trybie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., gdyż rozstrzygnięcie dopuszczalności drogi administracyjnej i sądowoadministracyjnej w badanym przedmiocie postępowania oczywiście miało wpływ na rozstrzygnięcie także sprawy ze skargi A. N. Brak drogi sądowej oznaczałby bowiem konieczność odrzucenia skargi w trybie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. , bez jej dalszego badania. Naczelny Sąd Administracyjny uchwałą podjętą 4 lutego 2008r. w sprawie OPS 3/07 stwierdził, że skierowanie do organu żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Po podjęciu zawieszonego postępowania WSA w Opolu zobowiązał stronę skarżącą do wykazania wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, przed wniesieniem skargi sądowoadministracyjnej. W odpowiedzi skarżąca powołała się na pismo z 22 sierpnia 2007r. adresowane do Starostwa Powiatowego w O. a stanowiącego "wniosek o zwrot nadpłaconej opłaty w kwocie 850 zł za 2 karty pojazdu" , czyli dokument identyczny do złożonego wcześniej ze skargą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył co następuje : Skargę należało odrzucić. W dacie rejestracji samochodów przez skarżącą ustawową podstawę pobierania przez właściwy organ opłaty za kartę pojazdu stanowił przepis art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Przepis ten stanowił, że kartę pojazdu dla pojazdu samochodowego, innego niż określony w ust. 1, wydaje, za opłatą i po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, właściwy w sprawach rejestracji starosta przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na mocy art. 77 ust. 4 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości opłat za kartę pojazdu upoważniony został minister właściwy do spraw transportu. Na podstawie tego upoważnienia wydane zostało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310). Według przepisu § 1 ust. 1 tego rozporządzenia, za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący pobiera opłatę w wysokości 500 zł. Dla określenia charakteru zaskarżonego aktu znaczenie ma także przepis § 1 ust. 1 pkt 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. Nr 192, poz. 1878 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, organ rejestrujący pobiera określone przepisami opłaty stosownie do prowadzonego postępowania. Zarówno obowiązek uiszczenia opłaty, jak i jej wysokość wynikają bezpośrednio z przepisów prawa. Organ administracji jest tylko zobowiązany, przed wydaniem karty pojazdu, do pobrania opłaty, którą według przepisu prawa osoba rejestrująca pojazd ma obowiązek uiścić, bez wydania wcześniej jakiegokolwiek aktu konstytutywnego lub deklaratywnego ze strony organu rejestrującego. Przedmiotem sporu, w niniejszej sprawie, nie jest czynność pobrania opłaty przez organ administracyjny, ani informacja organu o obowiązku uiszczenia opłaty, skierowana do strony postępowania rejestracyjnego, przed pobraniem opłaty. Przedmiotem tym jest czynność o charakterze materialno - technicznym, polegająca na odmowie zwrotu już uiszczonej przez stronę opłaty, która w ocenie strony była opłatą nienależną na skutek jej zawyżenia. Dalsze rozważania nie mogą zatem dotyczyć możliwości i sposobu zaskarżenia do sądu administracyjnego czynności związanych z pobraniem opłaty. Trzeba było natomiast odpowiedzieć na pytanie, czy możliwe jest zaskarżenie do sądu administracyjnego pisma odmawiającego zwrotu uiszczonej już opłaty za kartę pojazdu. Uczynił to NSA w powołanej wyżej uchwale. Odmowa zwrotu uiszczonej opłaty za kartę pojazdu podjęta została przez organ administracji publicznej i odnosi się do obowiązku publicznoprawnego. Pismo zawierające stanowisko organu należy więc do szeroko pojętego zakresu przedmiotowego działania administracji publicznej. Dotyczy ono obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Spełnione są wszystkie niezbędne przesłanki uznania zaskarżonego aktu za czynność materialno-techniczną unormowaną w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. W konsekwencji przyjąć należy, że wyartykułowana przez Starostę na piśmie odmowa zwrotu opłaty za kartę pojazdu, która to opłata została pobrana na podstawie art. 77 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, stanowi czynność materialno-techniczną, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Na tego rodzaju czynność przysługuje zatem skarga do sądu administracyjnego. Dalej trzeba zważyć, że dopuszczalność wniesienia skargi sądowoadministracyjnej nie oznacza automatycznie jej merytorycznego rozpoznania. Każda skarga musi spełniać wymogi formalne właściwe tak dla pisma w postępowaniu sądowym w ogólności ( art. 46 i 47 P.p.s.a.), jak i typowe dla skargi (art.57 P.p.s.a) . Przy tym skargę w tym konkretnym przypadku poprzedzać winno także uprzednie wezwanie organu na piśmie do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie bowiem z art. 52 § 3 P.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności , o których mowa w art. 3 § 2 pkt. 4 , można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie 14 dni od dnia , w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Skarżąca wezwana przez Sąd do uzupełnienia braków skargi o takie wezwanie zamiast wezwania do usunięcia naruszenia prawa powołała się na złożona przy skardze kopię wniosku " o zwrot zawyżonej opłaty za kartę pojazdu". Zatem tryb przewidziany w cytowanym art. 52 § 3 P.p.s.a nie został wyczerpany przed wniesieniem skargi, co z mocy tego przepisu i art. 58 § 1 pkt.6 P.p.s.a skutkować musiało odrzuceniem skargi. Orzeczenie o kosztach uzasadnia przepis akt 232 § 1 i § 2 P.p.s.a.