II SA/Op 9/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Janowska – spr. Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Krupiński asesor sadowy Elżbieta Naumowicz Protokolant: praktykant sądowy Przemysława Cecuga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2005 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez K. B. jest decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] ,wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ ustalił, że K. B. zarejestrował się w dniu 25 czerwca 2004 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w O., składając jednocześnie wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Decyzją z dnia [...] organ pierwszej I instancji – Prezydent Miasta [...] wydaną w oparciu o przepis art. 6 pkt 6b, art. 37k, art. 37l ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz. U. Nr 58 z 2003 r. poz. 514 z póżn. zm) orzekł o odmowie przyznania stronie prawa do świadczenia przedemerytalnego wskazując, iż stosownie do art. 37 l powołanej ustawy – prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje jedynie osobie, która spełnia warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Organ uznał, że z dokumentacji przedłożonej przez stronę w dniu rejestracji wynikało, iż u ostatniego pracodawcy spółki z o.o. A w O., K. B. pracował w ramach umowy zlecenia, a nie świadczył pracy w oparciu o stosunek pracy. Oznacza to, że nie spełniał warunków określonych w art. 37k pkt 2 cytowanej ustawy (do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym był zatrudniony przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy ukończył co najmniej 55 lat oraz osiągnął okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat). Od decyzji organu pierwszej instancji w dniu 10 sierpnia 2004 r. odwołanie wniósł K. B. wnosząc o jej uchylenie i zarzucając, że uchwałą zgromadzenia wspólników spółki z o.o. A w O. z dnia 14 lutego 2002 r. został powołany do pełnienia funkcji prezesa zarządu, także w dniu 14 lutego 2002 r. została zawarta z radą nadzorczą spółki umowa zlecenia, w której określono okres trwania tej umowy "do czasu pełnienia funkcji prezesa zarządu" oraz określono wynagrodzenie za wykonywanie pełnionej funkcji, co świadczy o wykonywaniu pracy w ramach stosunku pracy. W odwołaniu strona podniosła również, iż odwołanie z funkcji prezesa zarządu spółki dokonane przez walne zgromadzenie wspólników w dniu 21 czerwca 2004 r. nastąpiło w związku z niewypłacalnością spółki i upadłością jej jedynego wspólnika - spółki z o.o. B w O. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji rozpoznając odwołanie strony podzielił stanowisko organu pierwszej instancji. Wyjaśnił, że K. B. do dnia odwołania z funkcji członka prezesa zarządu ukończył 59 lat życia. Wskazał, że w takim przypadku materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia uprawnienia strony do świadczenia przedemerytalnego stanowi art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowiący, iż świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lata (kobieta) i 55 lat (mężczyzna) oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury. Podkreślił, że z przywołanego przepisu art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wynika, że zatrudnienie powinno być wykonywane na podstawie umowy o pracę, przesądza o tym art. 2 ust. 1 pkt 25 ustawy, bowiem ilekroć w ustawie mowa jest o zatrudnieniu oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz umowy o prace nakładczą. W rozpatrywanym przypadku ustalono, że K. B. zatrudniony był u ostatniego pracodawcy na podstawie umowy zlecenia, a więc nie spełniał warunków do nabycia uprawnień do świadczenia przedemerytalnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, że organy błędnie ustaliły charakter jego zatrudnienia w spółce prawa handlowego A spółka z o.o. w O. Podniósł, iż pełnił funkcje prezesa zarządu na podstawie powołania, a zawarta z radą nadzorczą umowa zlecenia określająca termin umowy na czas pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki miała drugorzędne znaczenie wobec aktu powołania. Wywodził, że przepisy kodeksu spółek handlowych nie zezwalają na pełnienie funkcji w zarządzie spółek w wyniku zawarcia umowy zlecenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie należy odnotować, że na zasadzie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzygają spory kompetencyjne i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa wyżej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym, podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sprawując taka kontrolę legalności, zgodnie z art. 3 § 1 powołanej wyżej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem działania lub bezczynności organu administracji publicznej, a nie tylko zgodność z przepisami, których naruszenie zarzucono w skardze (brak związania podstawami skargi) i wobec tego może wydać orzeczenie innej treści niż to, o które wnosił skarżący (brak związania wnioskami skargi). Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny wymienione w art. 156 KPA lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270, zwanej dalej ppsa). Taki wypadek miał miejsce w rozpoznawanej sprawie i okoliczność tę należało stwierdzić z urzędu, niezależnie od treści zarzutów i wniosków skargi, którymi po myśli art. 134 § 1 ppsa, Sąd nie był związany. Postępowanie przed organem II instancji toczyło się w związku z odwołaniem wniesionym przez skarżącego od decyzji organu I instancji. Z lektury akt wynika, że odwołanie nie zostało podpisane przez wnoszącego ten środek zaskarżenia. Podkreślić należy w tym miejscu, że postępowanie odwoławcze jest uruchamiane czynnością procesową strony, jaką jest wniesienie odwołania. Według rozwiązania przyjętego w art. 128 KPA, odwołanie nie wymaga szczegółowej formy ani szczegółowego uzasadnienia, wystarczy jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Powyższe oznacza, że organ odwoławczy nie może działać z urzędu, strona przez złożenie w sposób prawidłowy odwołania, nadaje organowi wyższego stopnia charakter organu odwoławczego w danej sprawie. Tak więc dopiero czynność strony, którą jest wniesienie odwołania, powoduje, że organ odwoławczy wyższego stopnia może korzystać z tych wszystkich uprawnień, jakie są przewidziane dla organu odwoławczego. Odwołanie, poza wyrażeniem niezadowolenia z decyzji powinno odpowiadać ogólnym wymaganiom stawianym podaniom. Taki wniosek wynika z treści art. 63 KPA regulującego formę i wymagania stawiane podaniom, bowiem w § 1 ustawodawca wskazuje, że pojęcie podania rozumiane jest szeroko i obejmuje: żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia. Konsekwentnie, w razie braku spełnienia wymogów co do treści określonych w art. 63 § 2 i § 3 KPA zastosowanie ma art. 64 KPA, a zatem organ odwoławczy obowiązany jest podjąć czynności związane z wezwaniem strony do usunięcia braków w terminie 7 dni. W razie nieusunięci braków pozostawia się odwołanie bez rozpoznania. Braki formalne odwołania powodują, że nie można uznać czynności strony za odwołanie (porównaj Kodeks postępowania administracyjnego, B. Adamiak/J. Borkowski, Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck wydanie 6, str. 570). Skoro w niniejszej sprawie nie było prawidłowo wniesionego odwołania od decyzji administracyjnej, to uznanie za odwołanie pisma niepodpisanego przez skarżącego powoduje, że Wojewoda [...] wystąpił bez podstawy prawnej w charakterze organu odwoławczego i utrzymał w mocy decyzje, która jest dotknięta wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 1 KPA). Wobec ustalenia, że do wydania zaskarżonej decyzji doszło z rażącym naruszeniem prawa, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji orzekając jak w sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku oparte jest o przepis art. 152 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.