II SA/Op 9/15

PostanowienieWSA w Opolu2016-06-20

Skład orzekający: Anna Misiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, obejmujący sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz dwukrotne zażalenia od postanowień sądu, powinien zostać uwzględniony w kwocie 150% stawki minimalnej?
Ratio decidendi
Sąd przyznał pełnomocnikowi koszty nieopłaconej pomocy prawnej w kwocie 664,20 zł, w tym podatek VAT, uznając, że stawka 150% nie jest uzasadniona, ponieważ sprawa nie była nietypowa ani skomplikowana. Wynagrodzenie zostało obliczone na podstawie stawek za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz za czynności w postępowaniu zażaleniowym, z uwzględnieniem podwyższenia o podatek VAT.
Stan faktyczny
Skarżący R. S. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu odmawiającą przyznania zasiłku celowego. WSA w Opolu oddalił skargę wyrokiem z dnia 5 marca 2015 r. Po uprawomocnieniu się wyroku, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy i wyznaczenie radcy prawnego z urzędu. Pełnomocnik złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, domagając się wynagrodzenia w wysokości 150% stawki minimalnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu M. B. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu, w kwocie 664,20 zł (zawierającej podatek od towarów i usług).

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu postanawia: przyznać radcy prawnemu M. B. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu, w kwocie 664, 20 zł (słownie: sześćset sześćdziesiąt cztery złote dwadzieścia groszy) zawierającej podatek od towarów i usług w kwocie 124, 20 zł (słownie: sto dwadzieścia cztery złote dwadzieścia groszy). R. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 kwietnia 2014 r. nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. Wyrokiem z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Op 9/15, Wojewódzki Sad Administracyjny w Opolu oddalił skargę. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 8 kwietnia 2015 r. Skarżący w dniu 6 maja 2015 r. złożył w tut. Sądzie wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez wyznaczenie radcy prawnego z urzędu. Skarżącemu został przyznany postanowieniem referendarza sądowego z dnia 14 maja 2015 r., radca prawny z urzędu. Okręgowa Izba Radców Prawnych w Opolu wyznaczyła tym radcą – M. B. wykonującego zawód w Kancelarii w [...]. W dniu 2 czerwca 2015 r. pełnomocnik wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienie wyroku. W dniu 5 czerwca 2015 r. pełnomocnik z urzędu złożył wniosek o przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, że nie zostały one opłacone w całości, ani w części. Postanowieniem z dnia 24 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Op 9/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 marca 2015 r. W dniu 31 lipca 2015 r. (data stempla pocztowego) do Sądu wpłynęło sporządzone przez pełnomocnika zażalenie na powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 października 2015 r. sygn. akt I OZ 1331/15 uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 24 lipca 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu. Kolejnym postanowieniem z dnia 25 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Op 9/15, po wezwaniu pełnomocnika do uzupełnienie wniosku o przywrócenie terminu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił przywrócenia terminu do sporządzenia i doręczenia uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 5 marca 2015 r. W dniu 4 lutego 2016 r. (data stempla pocztowego) do Sądu wpłynęło sporządzone przez pełnomocnika zażalenie na powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 marca 2016 r. sygn. akt I OZ 262/16 uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 25 stycznia 2016 r. i przywrócił termin do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Wyrok wraz uzasadnieniem na piśmie został pełnomocnikowi skarżącego doręczony w dniu 31 maja 2016 r. W dniu 14 czerwca 2016 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęła opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o przyznanie kosztów pomocy prawnej w wysokości 150 % stawki minimalnej. Wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości 150 % stawki minimalnej uzasadnił zwiększonym nakładem pracy, która w niniejszej sprawie polegała na dwukrotnym skutecznym zaskarżaniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięć WSA w Opolu w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Jednocześnie pełnomocnik oświadczył, że koszty te nie zostały zapłacone ani w całości, ani w części. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) zwanej dalej "P.p.s.a." wyznaczony adwokat, radcy prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej radcy prawnego określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. Nr 490, z póżn. zm.), zwanej dalej rozporządzeniem. Uwzględniono przy tym treść § 22 aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1805), według, którego aktualnie w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, czyli przed dniem 1 stycznia 2016 r., stosuje się przepisy dotychczasowe, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W niniejszej sprawie zastosowanie ma przepis § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b i d rozporządzenia. Stosownie do ich treści stawka w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi – 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120, 00 zł, natomiast stawka w postępowaniu zażaleniowym przed sądem administracyjnym wynosi 120,00 złotych. W myśl § 2 ust. 3 ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1 należy podwyższyć o stawkę podatku od towaru i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującego w dniu orzekania o tych opłatach. Obecnie stawka ta wynosi 23 %. Ponadto, wniosek pełnomocnika o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powinien zawierać oświadczenie, o którym mowa w § 16 rozporządzenia. Jak wynika z akt sprawy pełnomocnik z urzędu został ustanowiony już po wydanym przez Sąd wyroku z dnia 16 października 2014 r. oddalającym skargę, a zatem w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny. Pełnomocnik sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku Sądu, jak również dwukrotnie wnosił zażalenia od wydanych przez tut. Sąd postanowień, a także złożył wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia na piśmie i doręczenia uzasadnienia wyroku. Wniosek pełnomocnika o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu zawiera oświadczenie o którym mowa w § 16 rozporządzenia. Według wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2005 r., sygn. FSK 80/04, dostępny na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), publikowany ONSA i WSA 2004, nr 1, poz. 12, B. Dauter {w:}, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzecznictwo, Oficyna a Wolters Kluwer business, Warszawa 2007, s 363-364, "Stawki wymienione w § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia mają zastosowanie także w odniesieniu do kosztów sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.(...) Wysokość kosztów postępowania kasacyjnego wyznaczono na podstawie § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b w związku z § 6 pkt 6 cyt. rozporządzenia o opłatach za czynności radców prawnych. Jakkolwiek § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b tego rozporządzenia dotyczy sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, albo sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, to – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – zasada zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, zawarta w art. 204 P.p.s.a., dotyczy obu stron tego postępowania. Stawki wymienione we wspomnianym § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b maja więc zastosowanie także w odniesieniu do kosztów sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną." Orzeczenie powyższe zapadło wprawdzie w odniesieniu do wynagrodzenia za udzielenie odpowiedzi na skargę kasacyjną, ale referendarz sądowy, kierując się wyżej przytoczonym orzeczeniem, uznał, że kreuje ono pogląd, iż w razie gdy, w rozporządzeniu, nie wymieniono konkretnej czynności jakiej w ramach pomocy prawnej dokonał radca prawny, należy mu przyznać wynagrodzenie w stawce jak za czynność w nim określoną, najbardziej rodzajowo zbliżoną. Należało zatem przyjąć, w ocenie referendarza sądowego, że za przygotowanie wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia i doręczenia na piśmie uzasadnienia wyroku należy się pełnomocnikowi, wynagrodzenie w tej samej stawce, co za sporządzenie zażalenia, jako, że są to w jego ocenie czynności najbardziej rodzajowo zbliżone. Mając na uwadze powyższe należało przyznać pełnomocnikowi wynagrodzenie w wysokości 540 złotych powiększone o podatek od towarów i usług w kwocie 124, 20 złotych – łącznie kwotę 664, 20 złotych. Na wynagrodzenie pełnomocnika składają się: trzykrotność kwoty netto 120 zł, czyli łącznie netto 360 zł – za sporządzenie wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia i doręczenia na piśmie uzasadnienia wyroku oraz dwóch zażaleń, a także kwota netto 180 zł – za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, łącznie jest to kwota netto 540 zł. Do kwoty tej stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia podwyższono o aktualną stawkę podatku od towarów i usług, czyli o 23 %. W ocenie referendarza sądowego powyższa opłata za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, uwzględnia niezbędny nakład jego pracy, a także charakter sprawy i wkład pracy radcy prawnego w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, które to czynniki brane są pod uwagę stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia. Referendarz sądowy nie widzi podstaw do podwyższania stawki wynagrodzenia do 150 % stawek minimalnych, o co wnioskował skarżący, ponieważ sprawa nie należała do nietypowych lub tez o wyjątkowo skomplikowanym stanie prawnym. Z powyższych względów, na podstawie § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b i d oraz § 2 ust. 1 i 3 rozporządzenia w związku z art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło