II SA/Op 95/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Grażyna Jeżewska (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie warunków zabudowy terenu oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu postanowieniem z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwanej dalej K.p.a.), w związku z odwołaniem M. P. od decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia [...], nr [...] o ustaleniu na rzecz A. K. warunków zabudowy polegających na rozbudowie części parteru budynku mieszkalnego jednorodzinnego w Opolu, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym: Decyzją z dnia [...], nr [...] Prezydent Miasta Opola ustalił na rzecz A. K. warunki zabudowy polegające na rozbudowie części parteru budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr A, k.m. [...], obręb [...], ul. [...] w O. W opisanej decyzji organ I instancji zawarł prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania od wydanego aktu. M. P. odebrała powyższą decyzję w dniu 17 września 2008 r., o czym świadczy data i podpis skarżącej na oryginale potwierdzenia odbioru przesyłki znajdującego się w aktach sprawy. Pismem skierowanym do Wydziału Urbanistyki, Architektury i Budownictwa Urzędu Miejskiego w Opolu datowanym na dzień 2 października 2008 r. M. P. wyraziła swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia decyzji. Organ I instancji powziąwszy wątpliwości co do charakteru wyżej omówionego pisma zwrócił się do M. P. o wskazanie, czy stanowi ono odwołanie od doręczonej decyzji o warunkach zabudowy. W odpowiedzi z dnia 13 października 2008 r. M. P. oświadczyła, iż składa odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia [...] "o warunkach zabudowy". W uzasadnieniu podniosła, że już wcześniejsza rozbudowa garażu na sąsiedniej działce nie została wykonana zgodnie z normami. Garaż został "doklejony" do jej domu, który jest starszą budowlą i posiada słabe fundamenty. Nie została zastosowana żadna izolacja przeciwpożarowa. Ściana oddzielająca dwa budynki została postawiona dopiero po interwencji skarżącej, kilka lat później. Przez ww. zaniedbania każdorazowe korzystanie z garażu powoduje drgania, co wpływa na pękanie i osłabianie ściany nośnej jej budynku. Zarzuciła, iż zaprojektowana rozbudowa budynku przez A. K. w żaden sposób nie współgra z jej domem, który jest niższy oraz ma dwuspadowy dach. Zakwestionowała rzetelność map geodezyjnych. Dodała, że jej sprzeciw spowodowany jest faktem, iż zamierzona inwestycja będzie miała na celu podnajem lokalu. Organ I instancji, odpowiadając na wątpliwości Kolegium co do sposobu złożenia przez skarżącą odwołania datowanego na dzień 2 października 2008 r., podał, że zostało ono złożone osobiście, w dacie wskazanej w odwołaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu postanowieniem z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 134 K.p.a. w związku z odwołaniem M. P. od decyzji Prezydenta Miasta Opola z [...] o ustaleniu na rzecz A. K. warunków zabudowy polegających na rozbudowie części parteru budynku mieszkalnego jednorodzinnego w O., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Kolegium przedstawiło wyżej omówiony stan faktyczny sprawy. Uznało pismo skarżącej z dnia 2 października 2008 r. za odwołanie od decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu prawnym zauważyło, że zgodnie z art. 129 § 1 i 2 K.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Przywołując treść art. 57 § 1 i § 5 K.p.a. przyjęło, iż w niniejszej sprawie ostatnim dniem 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej doręczonej w dniu 17 września 2008 r. był dzień 1 października 2008 r.(środa). Stąd też odwołanie M. P. z 2 października 2008 r., które zostało złożone osobiście w siedzibie organu instancji tego samego dnia, Kolegium uznało za wniesione z uchybieniem przepisanego terminu. Poza tym odnotowało, że opóźnienie nie zostało usprawiedliwione i wraz z odwołaniem nie został złożony wniosek o przywrócenie terminu. Na koniec podkreśliło, że wobec stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania sprawa nie mogła być rozpatrzona merytorycznie przez organ odwoławczy. Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do tut. Sądu złożyła M. P., wnosząc o ponowne rozpatrzenie jej odwołania. Skarżąca, nie kwestionując ustaleń Kolegium wskazała, że podczas biegu terminu do złożenia odwołania była za granicą, dlatego złożone zostało po terminie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.). W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 P.p.s.a.). Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd, według powyższych kryteriów, kontrola legalności wykazała, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Na wstępie trzeba zauważyć, biorąc pod uwagę okoliczność, że skarżąca dopiero w skardze wskazała na przyczynę wniesienia odwołania z opóźnieniem, iż sąd administracyjny nie jest uprawniony, ani też władny do zastępowania organów administracji państwowej w rozstrzyganiu spraw administracyjnych. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powinien być skierowany do Kolegium, bo w niniejszej sprawie tylko ono jest właściwe do jego rozpatrzenia. Przypomnieć należy, że kontroli sądowej poddane zostało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie części parteru budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr A k.m. [...] obręb [...], ul. [...] w O. Przy czym Sąd badał tu jedynie kwestie prawne dotyczące wydania samego postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia, nie dokonując, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, oceny legalności samej decyzji Prezydenta Miasta Opola. Skarga M. P. nie zawiera zarzutów, które w świetle obowiązujących przepisów i zgromadzonego materiału dowodowego zasługiwałyby na uwzględnienie. Sąd z urzędu również nie dopatrzył się przesłanek pozwalających na uchylenie zaskarżonego postanowienia. Podkreślić przede wszystkim należy, iż organ odwoławczy, przed rozpoznaniem odwołania pod względem merytorycznym, obowiązany jest w postępowaniu wstępnym podjąć czynności zmierzające do ustalenia, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Jak trafnie wskazał organ w postanowieniu, warunkiem skuteczności czynności wniesienia odwołania jest dokonanie jej w ustawowo określonym terminie. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta z ochrony trwałości na podstawie art. 16 § 1 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uwzględniło te okoliczności w zaskarżonym postanowieniu. Zgodnie z art. 134 K.p.a., stanowiącym normę bezwzględnie obowiązującą, organ odwoławczy w drodze postanowienia stwierdza uchybienie przez stronę terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Warunkiem skuteczności wniesienia odwołania jest zachowanie czternastodniowego terminu do jego wniesienia, biegnącego od dnia doręczenia decyzji stronie, a określonego w art. 129 § 2 K.p.a. Wobec udzielenia przez skarżącą jednoznacznej odpowiedzi, że pismo z dnia 2 października 2008 r. jest odwołaniem od decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia [...], organ odwoławczy obowiązany był ustalić w pierwszej kolejności, czy skarżąca, której decyzja organu pierwszej instancji została doręczona w dniu 17 września 2008 r., zmieściła się w terminie zakreślonym do wniesienia odwołania. Nie budzą zastrzeżeń zarówno Sądu, jak też skarżącej, dokonane przez Kolegium ustalenia, iż odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu. Z akt sprawy wynika, że doręczenie decyzji organu I instancji nastąpiło w dniu 17 września 2008 r. Stąd też czternastodniowy termin do złożenia odwołania, liczony od następnego dnia od otrzymania decyzji Prezydenta Miasta Opola, upłynął w dniu 1 października 2008 r., a w konsekwencji tego decyzja organu I instancji z dnia [...] nabrała przymiotu ostateczności. Skoro skarżąca wniosła odwołanie dopiero w dniu 2 października 2008 r., nie składając wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, to słusznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że odwołanie jest spóźnione. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż organ odwoławczy obowiązany był do wydania, w oparciu o art. 134 K.p.a., postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Z tych przyczyn Sąd nie uznał skargi za uzasadnioną i oddalił ją w myśl art. 151 P.p.s.a.