II SA/Op 99/11
PostanowienieWSA w Opolu2011-07-13
Skład orzekający: Anna Misiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, przebywający w zakładzie karnym i otrzymujący rentę inwalidzką, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, biorąc pod uwagę jego dochody, obowiązki alimentacyjne i koszty utrzymania mieszkania?Ratio decidendi
Skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w całości, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Pomimo posiadania dochodu z renty inwalidzkiej, jego sytuacja materialna jest trudna ze względu na obowiązek alimentacyjny wobec córki oraz konieczność opłacania czynszu za mieszkanie. Wydatki te są uznane za niezbędne, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący D. P. złożył skargę do WSA w Opolu na zarządzenie Sądu Okręgowego w Opolu. Skarga została odrzucona jako nienależąca do właściwości sądu administracyjnego. Następnie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wskazał na niskie dochody z renty inwalidzkiej, wysokie obowiązki alimentacyjne i koszty utrzymania mieszkania. Po kilku wezwaniach do uzupełnienia dokumentacji, referendarz sądowy uznał przedstawione dowody za wystarczające do oceny sytuacji materialnej skarżącego.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi D. P. na zarządzenie Sądu Okręgowego w Opolu z dnia [...], [...] w przedmiocie postępowania karnego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu.
D. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Opolu, na zarządzenie Sądu Okręgowego w Opolu z dnia [...], sygn. akt [...] w przedmiocie postępowania karnego.
Postanowieniem z dnia 14 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę D. P., jako nie należącą do właściwości sądu administracyjnego, doręczono je skarżącemu w dniu 21 marca 2011r.
Skarżący złożył do tut. Sądu pismo z dnia 24 marca 2011 r., zawierające wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W związku z tym referendarz sądowy przesłał mu formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy do wypełnienia i odesłania w terminie 7 dni. Wezwanie to odebrał skarżący w dniu 12 kwietnia 2011 r. i odesłał wypełniony formularz w dniu 14 kwietnia 2011 r. (data nadania w placówce pocztowej). W formularzu tym wskazał, że wnosi o zwolnienie go z kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jedynym źródłem jego utrzymania jest renta inwalidzka w kwocie 1300 zł, obciążona świadczeniem alimentacyjnym na rzecz jego córki w kwocie 1500 zł miesięcznie, zasądzonym wyrokiem z dnia [...]. Ponadto ciąży na nim obowiązek uiszczania opłat za jego mieszkanie w kwocie około 600 zł miesięcznie, do swojego użytku nie posiada żadnych środków finansowych, w zakładzie karnym nie pracuje zarobkowo. Posiada majątek w postaci mieszkania o powierzchni 54 m2 .
W dniu 9 maja 2011 r. skarżącemu doręczono wezwanie referendarza sądowego z dnia 4 maja 2011 r., działającego w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wzywające go w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania do złożenia wyjaśnień i dokumentów, tj.
- dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanej przez niego renty,
- dokumentu potwierdzającego wysokość alimentów wpłacanych na rzecz córki,
- dokumentu potwierdzającego wysokość czynszu płaconego za mieszkanie.
Wezwanie to zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego w zakreślonym terminie, może być uznane za niewskazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować jej odmową.
W dniu 17 maja 2011 r. (data nadania w placówce pocztowej), skarżący przesłał kopię: wyroku alimentacyjnego z dnia [...], opłat za 3 miesiące za czynsz energię elektryczną. Opłata z tytułu czynszu wynosi 450 zł miesięcznie, a alimenty 1500 zł miesięcznie, koszt energii średnio 50 zł miesięcznie.
W dniu 25 maja 2011 r. skarżący został wezwany przez referendarza ponownie na podstawie art. 255 P.p.s.a. do złożenia w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania wyjaśnień i dokumentów, tj.
- dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanej przez niego renty, bowiem pomimo wezwania referendarza sądowego z dnia 4 maja 2011 r., nie przesłał takiego dokumentu w postaci np. aktualnego odcinka renty, aktualnej decyzji rentowej lub zaświadczenia z ZUS,
- dokumentu potwierdzającego wysokość alimentów wpłacanych na rzecz córki, to jest dokumentu potwierdzającego jakie kwoty faktycznie przekazuje z tytułu alimentów na rzecz córki, gdyż pomimo wezwania referendarza sądowego z dnia 4 maja 2011 r., nie przesłał takiego dokumentu w postaci np. aktualnego dowodu wpłaty.
Wezwanie to również zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do wezwania w zakreślonym terminie, może być uznane za niewskazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować jej odmową.
W dniu 27 maja 2011 r. (data nadania w placówce pocztowej), skarżący przesłał pismo, którym wyjaśnił, że alimenty córce są płacone przez Wojskowe Biuro Emerytalne w kwocie 779,63 zł, z renty inwalidzkiej do jego dyspozycji pozostaje kwota 315,81 zł, przekazują ją całą na opłaty za mieszkanie swojej matce, regulującej jego zobowiązania czynszowe i dokładającej na ten cel ze środków własnych 150 zł miesięcznie. Do pisma dołączył kopię decyzji rentowej z dnia [...], oraz ponownie kopie wyroku z [...] i rachunków z tytułu opłat związanych z mieszkaniem.
Wobec tego skarżący został wezwany do złożenia kolejnych wyjaśnień na tej samej zasadzie, co w poprzednim wezwaniu opartym na art. 255 P.p.s.a., a mianowicie do wskazania czy mieszkanie za które opłaca czynsz jest zamieszkiwane przez inne osoby np. jego matkę, jeśli tak to o podanie i udokumentowanie dochodu tych osób, jeśli natomiast nie jest obecnie zamieszkiwane, to o wyjaśnienie czy jest przedmiotem wynajmu i czy przynosi skarżącemu dochód i w jakiej wysokości.
Skarżący odpowiedział na wezwanie pismem z dnia 16 czerwca 2011 r. (data nadania w placówce pocztowej). Wyjaśnił, że jego mieszkanie nie jest zamieszkiwane przez inne osoby, ani też wynajmowane, nie stanowi źródła dochodów. Nadmienił też, że WSA w Warszawie oraz Sąd Okręgowy w Słupsku sprawdzały jego sytuację materialną i zwolniły go od kosztów sądowych, także przyznano mu adwokata z urzędu.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, uznał, że oświadczenia i dowody przesłane przez skarżącego są wystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.
Wniosek skarżącego obejmuje swym zakresem żądanie przyznania prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, do których zaliczają się opłaty sądowe i zwrot wydatków, co określa art. 211 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. i ustanowienie adwokata.
Przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie następuje, gdy osoba ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie jest w stanie jakichkolwiek kosztów postępowania, jak stanowi art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Skarżący oświadczył, że jego dochód miesięczny to kwota 1300 zł z tytułu renty, co potwierdza nadesłana decyzja rentowa. Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, jak bowiem wynika z akt obecnie przebywa w zakładzie karnym, gdzie nie pracuje, a z otrzymywanej renty przekazuje pieniądze na alimenty dla córki, resztę natomiast na czynsz za mieszkanie. Referendarz sądowy uznał, zatem, iż sytuacja materialna skarżącego uprawnia go do przyznania mu prawa pomocy w zakresie przez niego żądanym i postanowił zwolnić go od kosztów sądowych w całości oraz ustanowić dla niego adwokata z urzędu.
Przyznanie prawa pomocy w całości obejmuje, zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanka przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym jest podana w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., stanowiącym, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest wstanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Wprawdzie skarżący osiąga co miesięczny dochód, jednakże 779,63 zł z niego przekazywane jest jego córce z tytułu alimentów, a pozostałe 315,81 zł na czynsz za mieszkanie, są to zatem wydatki niezbędne dla skarżącego. Nie może on bowiem z oczywistych względów społecznych zrezygnować z płacenia alimentów dla córki, a także z opłacania mieszkania. Mając zatem na uwadze wykazany przez skarżącego stan materialny referendarz sądowy uznał, że spełnia on przesłanki przyznania prawa pomocy w całości.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1, pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło