II SAB/Op 1/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. H. na Wojewodę [...] w przedmiocie bezczynności w postępowaniu skargowym postanawia: odrzucić skargę. Z. H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu pismo z dnia 19 grudnia 2007 r., nazwane skargą, w którym zarzucił wadliwości w postępowaniu Rady Miejskiej w P. oraz Wojewody [...], formułując jednocześnie w sześciu punktach wnioski stanowiące żądania skargi. W punkcie 2 skargi, zarejestrowanym w repertorium sądowym SAB pod odrębną sygnaturą II SAB/Op 1/08, stanowiącym przedmiot rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie, skarżący, zarzucając Wojewodzie [...] bezczynność, wnosił o zobowiązanie tego organu "do rozpatrzenia w trybie art. 229 K.p.a. skargi z dnia 29 marca 2007 r., na bezczynność Rady Miejskiej w P. w celu ustalenia odpowiedzialności bezczynności organu (osób) administracji samorządowej wynikającej z art. 38 K.p.a." W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż Wojewoda nie zastosował się do treści art. 77 § 1 K.p.a. oraz naruszył art. 75 § 1 K.p.a., a przedmiotem skargi jest bezczynność tego organu w sprawie rozpatrzenia skargi przez Radę Miejską w P. na bezczynność organu wykonawczego, który przez ponad 6 lat prowadzi i do dnia dzisiejszego nie zakończył postępowania w sprawie poziomu wód opadowych i gruntowych ze szkodą dla sąsiedniej nieruchomości, stanowiącej własność skarżącego oraz jego matki. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i umorzenie postępowania, podając, iż Z. H. skierował doń skargę na bezczynność Rady Miejskiej w P. w przedmiocie rozpatrzenia zarzutów pod adresem Burmistrza [...] w kwestii odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany poziomu wód. Organ podniósł, iż nie jest właściwym do rozpatrywania skarg na działalność burmistrza, gdyż stosownie do art. 229 pkt 3 K.p.a. należy to do kompetencji rady gminy. Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 75 § 1 i art.77 § 1 K.p.a., w oparciu o które skarżący zarzucił niewypełnienie obowiązku ciążącego na organie administracji publicznej, Wojewoda stwierdził, że dotyczą one postępowania administracyjnego, skargi natomiast są załatwiane w jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, w oparciu o przepisy działu VIII K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W związku z tym od razu należy wskazać, że zakres sądowej kontroli nad działaniami administracji wyznaczają przepisy art. 3 § 2 i 3 P.p.s.a., wedle których kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 (§ 2). Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach (§ 3). Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w powołanych przepisach. W szczególności kognicją sądu administracyjnego nie jest objęte postępowanie dotyczące skarg, określanych jako "powszechne", uregulowane w dziale VIII (art. 221-240) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a. W myśl art. 227 K.p.a. przedmiotem skargi powszechnej może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. W sytuacji, gdy przepisy szczególne nie określają organów właściwych do rozpatrywania takich skarg, zgodnie z art. 229 pkt 1 K.p.a. w sprawie, której przedmiotem skargi są zadania i działalność rady gminy, organem właściwym do rozpatrzenia takiej skargi jest wojewoda, a w zakresie spraw finansowych - regionalna izba obrachunkowa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany został pogląd, iż skarga z art. 227 K.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, nie dającym jednak podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2000 r., sygn. akt III SAB 108/99, System Informacji Prawnej LEX nr 48017). Postępowanie skargowe, prowadzone w trybie przepisów działu VIII K.p.a., jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną, tj. zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się zatem żadnej konkretnej sprawy administracyjnej. Z tego też względu w orzecznictwie słusznie wskazano, iż ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII K.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 1999 r., sygn. akt III SAB 7/99, publ. ONSA 2001, nr 1, poz. 27). Konsekwencją tego stwierdzenia jest przyjęcie, że również bezczynność w postępowaniu dotyczącym skargi powszechnej nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. W związku z ostatnią konstatacją podnieść należy, iż na zasadzie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. skarga na bezczynność organu, będąca swoistym środkiem dyscyplinującym organy administracji publicznej w zakresie terminowego załatwiania spraw administracyjnych, jest dopuszczalna tylko w sprawach o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 P.p.s.a. Uregulowanie to oznacza, że sąd administracyjny jest właściwy do orzekania w sprawach skarg na bezczynności organów administracji publicznej tylko w takich przypadkach, kiedy organ administracji, pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie podejmuje nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. Tylko takie zaniechanie organu podlega kontroli sądów administracyjnych w oparciu o przepis art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2004 r., sygn. akt OSK 247/04, publ. ONSAiWSA 2004, nr 2, poz. 30). W postępowaniu skargowym prowadzonym w trybie przepisów działu VIII K.p.a. nie można mówić o tego rodzaju zaniechaniu organu, skoro – jak już wskazano wyżej – nie dochodzi w nim do wydania aktów lub czynności określonych w przepisach art. 3 § 2 pkt 1 – 4 P.p.s.a. Zasada ta znajduje zastosowanie również w rozpoznawanej sprawie. Analiza treści zarzutów zawartych w punkcie 2 skargi wniesionej przez Z. H. prowadzi do wniosku, że żądanie skarżącego nie jest objęte jednym z dziewięciu przypadków określonych przez ustawodawcę w art. 3 § 2 P.p.s.a. W szczególności nie podpada również pod przepis art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., dotyczący bezczynności organu. W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że skarżący zarzuca Wojewodzie [...] bezczynność w sprawie prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII K.p.a., tj. art. 227 i nast. K.p.a. Wskazuje na to zawarta punkcie 2 skargi treść żądania, sprowadzająca się do zobowiązania tegoż organu do rozpatrzenia w trybie art. 229 K.p.a. skargi z dnia 29 marca 2007 r., wniesionej przez skarżącego na Radę Miejską w P. Zauważyć należy, że poza precyzyjnym wskazaniem przepisu art. 229 K.p.a., określającego właściwość organów w zakresie rozpoznawania skargi powszechnej, Z. H. w treści skargi podał również, iż skargę z dnia 29 marca 2007 r. skierował do Wojewody [...] w związku z przedłużającym się rozpoznawaniem przez Radę skargi, jaką wniósł wraz ze swą matką na bezczynność Burmistrza [...]. Dodatkowym argumentem jest również i to, że Z. i R. H. wnosząc do Wojewody [...] skargę z dnia 29 marca 2007 r. na bezczynność Rady Miejskiej w P., jako podstawę skargi wskazywali przepis art. 229 K.p.a., co wynika z treści tejże skargi, znajdującej się w aktach sprawy. Wnosząc do Sądu skargę na bezczynność Wojewody [...] w postępowaniu skargowym, skarżący nie wskazał przy tym jakiejkolwiek decyzji, postanowienia lub innego aktu albo czynności, które organ ten powinien był wydać, a które zgodnie z obowiązującymi przepisami mogłyby być przedmiotem skargi przed sądem administracyjnym. Reasumując, stwierdzić należy, że żądanie zawarte w punkcie 2 skargi nie mieści się w przepisach regulujących właściwość rzeczową sądów administracyjnych, co oznacza, że nie został spełniony jeden z warunków dopuszczalności skargi, ustanowiony przepisem art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, skargę tę należało odrzucić jako niedopuszczalną, stąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.