II SAB/Op 10/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. P. na bezczynność Burmistrza Strzelec Opolskich w przedmiocie bezczynności organu w zakresie informacji publicznej postanawia: 1) umorzyć postępowanie, 2) zwrócić S. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi. W dniu 21 lutego 2012 r. S. P. wystąpił do Urzędu Miejskiego w Strzelcach Opolskich o udzielenie informacji publicznej w zakresie udostępnienia: kopii sprawozdania sołectwa Rożniątów za rok 2011, kopii protokołu zebrania wiejskiego z 3 lutego 2012 r. oraz kopii pozwolenia lub zgłoszenia budowlanego na budowę utwardzania łącznika ul. [...] i ul. [...]. Następnie, pismem z dnia 7 marca 2012 r. S. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Burmistrza Strzelec Opolskich w udostępnieniu informacji publicznej, we wnioskowanym przez niego zakresie. Zarzucając organowi naruszenie art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wskutek nieudzielania informacji publicznej i w konsekwencji przekroczenie terminu do załatwienia sprawy, skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od otrzymania akt. Po otrzymaniu skargi przez organ, za pismem z dnia 8 marca 2012 r. przesłano skarżącemu adresowane do niego pismo organu z dnia 1 marca 2012 r. wraz z załączonymi do tego pisma kopiami: sprawozdania z działalności sołectwa Rożniątów za rok 2011 r. oraz protokołu z zebrania sołeckiego, które odbyło się w dniu 3 lutego 2012 r. W załączonym piśmie z dnia 1 marca 2012 r. zawarte zostało wyjaśnienie, że trakt stanowiący łącznik ul. [...] z ul. [...] istnieje od lat trzydziestych XX wieku i w latach osiemdziesiątych został wyasfaltowany w czynie społecznym przez mieszkańców wsi. W 2011 r. społeczność sołectwa uzyskała grant na konserwację wskazanego łącznika i wtedy też wykonano część robót. Konserwacja końcowego odcinka nastąpiła również z uzyskanego grantu w 2012 r. Trakt na działce A w [...] jest jednak drogą wewnętrzną i w związku z tym nie posiada kategorii drogi publicznej, a konserwacja nawierzchni na drogach wewnętrznych nie wymaga pozwolenia ani zgłoszenia. Z kolei w piśmie z dnia 8 marca 2012 r. poinformowano skarżącego, że pismo z dnia 1 marca 2012 r. wraz z załącznikami zostało do niego już przesłane w dniu 1 marca 2012 r. Korzystając ze środka komunikacji elektronicznej w dniu 12 marca 2012 r. skarżący potwierdził, że otrzymał odpowiedź na swój wniosek jednak, jak wskazał, była ona spóźniona. W dniu 13 marca 2012 r. skarżący został poinformowany drogą elektroniczną, że odpowiedź na jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej została wysłana do niego listem zwykłym już w dniu 1 marca 2012 r. Po raz dugi odpowiedź w zakresie udostępnienia informacji publicznej została natomiast skarżącemu przesłana po otrzymaniu przez organ skargi na bezczynność w udostępnieniu żądanej informacji. Odpowiadając na skargę Burmistrz Strzelec Opolskich wskazał na okoliczności związane z przesłaniem skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek w dniu 1 marca 2012 r., a następnie po raz drugi po otrzymaniu przez organ skargi i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie należało umorzyć. W niniejszej sprawie skarżący wniósł skargę na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej. Mając na uwadze przedmiot wniesionej skargi w pierwszej kolejności wskazać należy, że dostęp do informacji publicznej reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) zwana dalej ustawą. Zgodnie z art. 13 ust. 1 tej ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Ustawa nie przewiduje żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej i dlatego jej udostępnienie następuje w drodze czynności materialno – technicznej. Forma decyzji przewidziana została natomiast w art. 16 ust. 1 ustawy dla odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy. W oparciu o wskazane regulacje przyjąć należy, że bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej występuje wtedy, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot, nie podejmuje w terminie - wskazanym w art. 13 ustawy - odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno - technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia. Podkreślić przy tym trzeba, że nie jest możliwe postawienie organowi zarzutu bezczynności w sytuacji, gdy żądana informacja nie jest w posiadaniu organu, w szczególności zaś gdy nie istnieje i wobec tego organ jej nie udostępnia, a także nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia. Prawo dostępu do informacji publicznej oznacza bowiem dostęp do informacji już istniejącej, będącej w posiadaniu organu, a rozstrzygnięcie określone w art. 16 ust. 1 ustawy jest wydawane, gdy istniejąca informacja nie może być udostępniona. W braku takiej informacji organ nie ma zatem obowiązku wydania decyzji odmawiającej jej udostępnienia, lecz powinien poinformować wnioskodawcę o braku żądanej informacji. Takie pismo informujące ma postać czynności materialno – technicznej, która stanowi odpowiedź na wniosek i chroni organ od zarzutu bezczynności. W myśl art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270.) – zwanej P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji, bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika, że dokonanie przez organ czynności żądanej przez skarżącego wyłącza możliwość uwzględnienie skargi na bezczynność organu nawet wówczas, gdy czynność ta została podjęta z naruszeniem przewidzianego terminu. Zauważyć przy tym trzeba, że przepis art. 54 § 3 P.p.s.a. umożliwia organowi dokonanie żądanej czynności, co do której postawiono mu zarzut bezczynności, także po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność. Zgodnie z tym przepisem organ, którego bezczynność zaskarżono, może bowiem w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Oznacza to, że do czasu rozpoznania skargi przez sąd może on uczynić zadość żądaniu skarżącego, co do którego pozostawał w bezczynności. Uwzględnienie skargi przez organ w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a. powoduje jednak, że przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. Skutkuje to bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego, co stanowi przesłankę umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn, niż wskazane w art. 161 § 1 pkt 1 (cofnięcie skargi) i pkt 2 (śmierć strony, gdy przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik postępowania). Bezprzedmiotowość, o której mowa w art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., będzie zachodziła m.in. wówczas, gdy w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Określenie "stało się" oznacza ujawnienie przyczyny, która w chwili wniesienia skargi nie istniała, a wystąpiła dopiero w toku rozpoznawania sprawy. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem, który skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. będzie miał zatem zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności (por. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, Lex nr 463487). W niniejszej sprawie organ podnosił, że żądane przez skarżącego informacje publiczne zostały mu udostępnione jeszcze przed wniesieniem skargi. Wobec jednak twierdzenia skarżącego, że informacji tych przed wniesieniem skargi do Sądu nie otrzymał, jak również braku wskazania przez organ dowodów potwierdzających, że informacje te zostały do skarżącego przesłane i doręczone mu przed wniesieniem skargi, w ocenie Sądu uznać należało, że dopiero po wniesieniu skargi do tut. Sądu organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek o udzielenie informacji publicznej, czyniąc zadość całości jego żądania. Dostrzec trzeba, że w tym zakresie udostępnił skarżącemu kopię żądanego sprawozdania i protokołu, jak również poinformował go o braku pozwolenia, czy też zgłoszenia budowlanego, które jak wskazał nie były wymagane, przez co też nie istniały. Stosownie do tego nie można uznać, że organ nadal pozostaje w bezczynności i stąd przyjąć należało, że w niniejszej sprawie przestał istnieć przedmiot sprawy w postaci bezczynności organu. Skoro w momencie rozpoznawania przez Sąd skargi, organ nie pozostaje już w bezczynności, to brak jest podstaw do zastosowania trybu przewidzianego w art. 149 P.p.s.a., tj. zobowiązania organu, zgodnie z żądaniem skargi, do podjęcia czynności w wyznaczonym terminie. Podjęcie żądanej czynności, co do której zarzucono organowi bezczynność, powoduje, że nie można na podstawie art. 149 P.p.s.a. zobowiązać organu do jej podjęcia. W konsekwencji też, biorąc pod uwagę, że niniejsze postępowanie sądowe okazało się bezprzedmiotowe, konieczne stało się jego umorzenie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Raz jeszcze powtórzyć przyjdzie, że bezprzedmiotowość postępowania zachodzi w wypadku wydania aktu lub podjęcia czynności przez organ w sprawie, w której została wniesiona skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu. Zaznaczyć przy tym trzeba, że rozpoznając skargę na bezczynność organu sąd administracyjny ocenia jedynie, czy organ dokonał wymaganej czynności, bądź wydał określony akt, gdyż celem tej skargi jest doprowadzenie do wydania aktu lub podjęcia czynności przez właściwy organ. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 sentencji. Rozstrzygnięcie o zwrocie skarżącemu wpisu od skargi podjęto natomiast na zasadzie art. 201 § 1 P.p.s.a., zgodnie z który zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu, w tym przypadku od Burmistrza Strzelec Opolskich, w razie umorzenia postępowania z przyczyny wskazanej tym przepisem.