II SAB/Op 101/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska po rozpoznaniu w dniu 25 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Marszałka Województwa Opolskiego w przedmiocie przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia odrzucić skargę. I. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu pismem z dnia 14 czerwca 2017 r., skargę z dnia 16 czerwca 2017 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Marszałka Województwa Opolskiego w przedmiocie przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Opolu działający z upoważnienia Marszałka Województwa Opolskiego wniósł o odrzucenie skargi wskazując, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest niedopuszczalna z uwagi na niewyczerpanie przez skarżącego przysługującego mu środka zaskarżenia, w postaci zażalenia do organu wyższego stopnia tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 935, z późn. zm.), zwanej dalej K.p.a. Organ wyjaśnił także, że przedmiotowe postępowanie administracyjne zostało wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 15 listopada 2016 r., a zatem przed 1 czerwca 2017 r., co uzasadnia stosowanie instytucji zażalenia na niezałatwienie sprawy, a nie ponaglenia, którego zresztą skarżący także - jak wskazał organ - nie składał. Na skutek zarządzenia z dnia 24 lipca 2017 r., wezwano skarżącego do usunięcia - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania - braków formalnych skargi z dnia 14 czerwca 2017 r., przez wykazanie, że przed wniesieniem skargi na bezczynność wyczerpał tryb z art. 37 § 1 K.p.a., w jego brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, i w tym celu nadesłanie kopii zażalenia na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Marszałka Województwa Opolskiego, skierowanego w tym trybie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, przed wniesieniem skargi do Sądu. Wezwanie zawierało pouczenie, że nieusunięcie braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie spowoduje jej odrzucenie. Wskazane wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 4 sierpnia 2017 r., o czym świadczy adnotacja i podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki (k-13 akt sądowych). Skarżący odpowiedział na wezwanie pismem z dnia 4 sierpnia 2017 r. (data nadania w placówce pocztowej w dniu 8 sierpnia 2017 r.), w którym wyjaśnił, że jedynym zażaleniem jakie składał była skarga na przedłużające się postępowanie skierowana do Dyrektora Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Opolu. Skarga ta dotyczyła przewlekłego prowadzenia postępowania przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] i Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Opolu, a nie Marszałka Województwa Opolskiego. Skarżący załączył powyższą skargę z dnia 21 kwietnia 2017 r. i jednocześnie podał, że nie może zastosować się do wezwania Sądu, ale prosi aby ten nie odrzucał jego skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Stosownie do treści przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść do sądu administracyjnego w przypadkach określonych w pkt 1-4a powołanego przepisu. W tym miejscu trzeba wyjaśnić, iż stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu dotychczasowym. W niniejszej sprawie zastosować zatem należało przepisy P.p.s.a. obowiązujące przed dniem 1 czerwca 2017 r. Warunkiem dopuszczalności skargi jest wyczerpanie służących stronie w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia (art. 52 P.p.s.a.), do których należy zażalenie do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie bądź wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, stosownie do art. 37 K.p.a. Oznacza to, że postępowanie sądowoadministracyjne w odniesieniu do skargi na bezczynność postępowania, musiało być poprzedzone postępowaniem przewidzianym w art. 37 K.p.a. Zgodnie z art. 37 § 1 K.p.a., na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Natomiast § 2 tego przepisu stanowi, że organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwienia spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak wynika z analizy akt sprawy i treści skargi oraz odpowiedzi na wezwanie dotyczące wykazania spełnienia trybu z art. 37 K.p.a., skarżący przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Marszałka Województwa Opolskiego nie wyczerpał przysługujących mu środków prawnych. W stosunku do Marszałka Województwa, organem wyższego stopnia jest samorządowe kolegium odwoławcze (art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, Dz.U. z 2015 r., poz. 1659, z późn. zm.), zatem warunkiem wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Marszałka Województwa Opolskiego jest poprzedzenie jej zażaleniem do organu wyższego stopnia, o jakim mowa w art. 37 § 1 K.p.a. oraz w art. 52 § 3 i 4 P.p.s.a. Instytucja zażalenia do organu wyższego stopnia ma na celu załatwienie sprawy przez organ, zanim będzie konieczna interwencja sądu administracyjnego. Złożenie takiego zażalenia wywiera więc skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 P.p.s.a.), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na przewlekłość organu pozostającego w zwłoce czy niepodejmującego w ustawowym terminie stosownego aktu (np. decyzji). Z materiału dokumentacyjnego sprawy nie wynikało, że skarżący wyczerpał tryb zaskarżenia przewlekłości organu, nie wykazał tego także na wezwanie Sądu. Okoliczność niezłożenia wymaganego zażalenia potwierdza również w odpowiedzi na skargę zaskarżony organ. Tym samym stwierdzić należy, że skarżący nie skorzystał z wyżej opisanego środka prawnego i nie dopełnił warunku dopuszczalności skargi. Skoro w sprawie nie doszło do skutecznego złożenia przez stronę skarżącą zażalenia, więc nie został przez nią wyczerpany tryb zaskarżenia, co powoduje uznanie skargi za niedopuszczalną. Omówiony wymóg ma charakter wiążący, dlatego Sąd nie mógł uwzględnić prośby skarżącego o nieodrzucenie skargi. Mając na uwadze powyższe, skargę należało odrzucić na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., zgodnie z którym Sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne.