II SAB/Op 101/17

PostanowienieWSA w Opolu2017-10-10

Skład orzekający: Anna Misiak-Janik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżący jest zwolniony z mocy prawa z opłat sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżący wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zwolnienie z mocy prawa z opłat sądowych nie wyklucza możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli sytuacja materialna skarżącego tego wymaga.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Marszałka Województwa Opolskiego w sprawie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Skarga została odrzucona. Następnie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości, wskazując na trudną sytuację materialną rodziny spowodowaną chorobą ojca i niskimi dochodami. Referendarz sądowy postanowił umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych (ze względu na zwolnienie ustawowe) i ustanowić adwokata z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych i postanowiono ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak-Janik po rozpoznaniu w dniu 10 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi I. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Marszałka Województwa Opolskiego w przedmiocie przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia: 1) umorzyć postępowania o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu. I. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Marszałka Województwa Opolskiego w przedmiocie przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Skarga ta została odrzucona postanowieniem tut. Sądu z dnia 25 września 2017 r., doręczonym skarżącemu 29 września 2017 r. Skarżący wniósł w dniu 4 października 2017 r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek wskazał, że, jedyny dochód miesięczny ich rodziny to 1401,08 zł z emerytury ojca. Ojciec skarżącego jest ciężko chory, ma [...] [...], zdiagnozowany w styczniu 2012 r., a od lutego 2017 r. jest objęty opieką paliatywną hospicjum domowego. W dniu 1 lutego 2016 r. wydano w stosunku do niego orzeczenie o niepełnosprawności. Skarżący od lutego do października 2016 r. pobierał zasiłek opiekuńczy z związku z opieką nad ojcem, a 15 listopada 2016 r. złożył wniosek o jego ponowne przyznanie na następny okres. Wniosek ten nie został w dalszym ciągu rozpatrzony, mimo, że skarżący dalej opiekuje się ojcem, a ewentualne przyznanie go jest uwarunkowane niepojmowaniem pracy. Skarżący podał, że 25 września 2017 r. był zmuszony podjąć pracę, bo nie było możliwości utrzymania się tylko z emerytury ojca. Matka skarżącego nie pracuje. Majątek, jaki posiada rodzina skarżącego, w skład której wchodzi ojciec, matka i skarżący, to dom o powierzchni [...] na działce [...], grunty rolne – [...], w [...], las mieszany – [...], grunty rolne w powiecie [...] o pow. [...], wszystko stanowi współwłasność rodziców. Rodzina skarżącego wydaje 350 zł miesięcznie na prąd, Internet, podatek rolny, 330 zł na kredyty i pożyczki, 200 zł na środki higieniczne i lekarstwa dla chorego ojca. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się orzeczenie o stopniu niepełnosprawności R. G. - ojca skarżącego, wynika z niego, że jest on niepełnosprawny w stopniu znacznym od 66 roku życia od 1 lutego 2016 r., obecnie ma prawie 68 lat. Orzeczenie wydano na stałe, wynika z niego, że ojciec skarżącego wymaga stałej opieki, nie jest bowiem w stanie samodzielnie egzystować. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się też oświadczenie matki skarżącego R. G. z dnia 31 marca 2016 r., że podlega ona ubezpieczeniu społecznemu KRUS, a jej stan zdrowia nie pozwala na opiekowanie się chorym, niepełnosprawnym mężem. W aktach administracyjnych znajduje się też wywiad środowiskowy z 13 kwietnia 2016 r. wynika z niego, że ojciec skarżącego choruje także na [...], stale zażywa leki, jest po naświetlaniach, a syn zapewnia mu stałą i wszechstronną opiekę. Skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. W tym miejscu przychodzi wyjaśnić, że wniosek jego należy rozpatrywać, jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ z mocy ustawy, to jest art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 poz. 1369, ze. zm.) zwanej dalej P.p.s.a., jest on zwolniony całkowicie od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej – zasiłku opiekuńczego. Zgodnie z art. 244 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sadowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Według art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie natomiast z treścią art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Dochód na członka rodziny w trzyosobowym gospodarstwie domowym skarżącego wynosi obecnie 467 zł (kwota 1401,08 zł podzielona na 3), jest to kwota dochodu obliczona przed poniesieniem przez nich szeregu wykazanych niezbędnych kosztów miesięcznego utrzymania. Do kosztów tych na pewno zaliczyć należy opłaty w kwocie 350 zł za prąd, Internet, podatek rolny, koszty leczenia i środków higienicznych 200 zł miesięcznie. Łącznie zatem zsumowane stałe niezbędne wydatki w skali miesiąca wynoszą 550 zł. Po odjęciu ich od dochodu rodziny pozostanie skarżącym na życie 851,08 zł (1401,08 -odjąć 550 zł), co po podzieleniu przez ilość członków rodziny da dochód na jednego z nich 283,68 zł. Z dochodu tego skarżący i jego rodzice muszą jeszcze ponieść koszty wyżywienia, ubrania, wody, itp. Biorąc zatem pod uwagę wysokość dochodu na członka rodziny w gospodarstwie domowym skarżącego, ciężką chorobę jego ojca, należy stwierdzić, że poniesienie przez niego dodatkowych kosztów, w tym wypadku adwokata, mogłaby spowodować uszczerbek utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. Trzeba też wyjaśnić, że orzekający pomimo wskazania, przez skarżącego, że od 25 września 2017 r. podjął pracę, nie badał aktualnie tej okoliczności, mając na uwadze, że najbliższe pełne wynagrodzenie za miesiąc pracy może on otrzymać, najpewniej na zasadach ogólnie obowiązujących, czyli na koniec października 2017 r. Referendarz sądowy postanowił, zatem umorzyć na podstawie art. 249 a P.p.s.a. w związku z art. 239 § 1 pkt lit. a P.p.s.a. jako zbędne postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych, ponieważ jako osoba zwolniona z nich z ustawy, nie musi takich kosztów w sprawie płacić, i orzec jak w punkcie 1 sentencji. Ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu i orzec jak w punkcie 2 sentencji. W tym stanie rzeczy, orzeczono, jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło