II SAB/Op 124/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. N. na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu w przedmiocie propozycji określającej warunki pełnienia służby postanawia odrzucić skargę kasacyjną. Pismem z dnia 17 sierpnia 2017 r., G. N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu w przedmiocie propozycji określającej warunki pełnienia służby. Postanowieniem z dnia 27 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę. Odpis ww. orzeczenia wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu 15 marca 2018 r. (por. k- 115 akt sądowych). Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca działająca przez fachowego pełnomocnika adwokata J. B., złożyła skargę kasacyjną. Z uwagi na fakt, iż skarga kasacyjna była obarczona brakami formalnymi, zarządzeniem z dnia 24 kwietnia 2018 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do ich uzupełnienia, przez własnoręczne podpisanie wniesionej skargi kasacyjnej i jej dwóch odpisów lub nadesłanie trzech egzemplarzy kopii wniesionej skargi kasacyjnej własnoręcznie podpisanych, a także do nadesłania prawidłowo potwierdzonego za zgodność z oryginałem załączonego do skargi kasacyjnej pełnomocnictwa zawierającego umocowanie do wniesienia skargi kasacyjnej i działania w imieniu skarżącej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, ponieważ nadesłana kopia pełnomocnictwa nie została opatrzona podpisem pełnomocnika. W wezwaniu zawarto pouczenie, że nieusunięcie wskazanych braków w terminie 7 dni od daty jego doręczenia, spowoduje odrzucenie skargi kasacyjnej. Wezwanie zostało przesłane na wskazany w skardze kasacyjnej adres Kancelarii Adwokackiej i odebrane w dniu 4 maja 2018 r., co potwierdza adnotacja na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki (k-132 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 29 maja 2018 r. tut. Sąd odrzucił skargę kasacyjną G. N. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd wskazał, że z uwagi na nieusunięcie braków formalnych skargi kasacyjnej w wyznaczonym terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, skargę tę należało odrzucić. Jako podstawę swojego rozstrzygnięcia Sąd wskazał art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.) - zwanej dalej: "P.p.s.a." Nie godząc się z ww. postanowieniem, pełnomocnik skarżącej wniósł zażalenie domagając się jego uchylenia w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 177a i art. 178 w związku z art. 53 § 1 P.p.s.a., przez jego zastosowanie i odrzucenie skargi kasacyjnej w sytuacji gdy została ona skutecznie uzupełniona zgodnie z wezwaniem, co w konsekwencji doprowadziło do odrzucenia skargi wniesionej w terminie i naruszenia konstytucyjnej gwarancji prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). W uzasadnieniu wskazał, że braki formalne skargi kasacyjnej zostały uzupełnione przez nadesłanie odpowiedniego pisma przesyłką pocztową. Pismem z dnia 21 czerwca 2018 r. uzupełniono zażalenie, przesyłając niepoświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię strony z księgi nadawczej kancelarii adwokata J. B., pełnomocnika wnoszącej zażalenie. Postanowieniem z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt I OZ 799/18, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Sądu I instancji z dnia 29 maja 2018 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie NSA stwierdził w pierwszej kolejności, że pełnomocnik strony wnoszącej skargę kasacyjną adwokat J. B. już na wcześniejszym etapie postępowania złożył uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa upoważniającego go do reprezentowania G. N. zarówno przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi, jak i przed NSA (por. k. 31). W tej sytuacji uznać należało, że skarga kasacyjna nie była dotknięta brakiem formalnym w postaci braku pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu. W ocenie NSA, Sąd I instancji słusznie natomiast uznał, że złożona skarga kasacyjna zawiera brak formalny w postaci braku podpisu (nie została podpisana ani skarga kasacyjna ani żaden z jej odpisów) i wystosował wezwanie do jego uzupełnienia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia wniesionego środka zaskarżenia. Skoro wezwanie doręczono pełnomocnikowi strony w dniu 4 maja 2018 r., to termin do jego wykonania upływał zatem z dniem 11 maja 2018 r. Jak wskazał NSA, w aktach sprawy nie ma żadnego pisma strony stanowiącego odpowiedź na powyższe wezwanie, nie ma też żadnej koperty mogącej świadczyć o wysłaniu w tym okresie do Sądu jakiejkolwiek przesyłki. Jak podniósł NSA, w zażaleniu pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie oświadczył jednak, że wysłał do Sądu przesyłkę pocztową z uzupełnionymi brakami formalnymi skargi kasacyjnej (nie podając przy tym daty wysyłki), a pismem z dnia 21 czerwca 2018 r. uzupełnił wniesione zażalenie o dokument będący kserokopią strony z księgi nadawczej swojej kancelarii (k. 151). Z dokumentu tego wynika, że w dniu 11 maja 2018 r. (data wpisana odręcznie) wysłano przesyłkę do WSA w Opolu do sprawy o sygn. akt II SAB/Op 124/17. Kserokopia nie została poświadczona za zgodność z oryginałem. Zdaniem NSA, z uwagi na powyższe rozbieżności konieczne jest uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania w oparciu o art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. Uwzględniając zalecenia dokonane przez NSA w przywołanym wyżej orzeczeniu, wezwano pełnomocnika skarżącej, w wykonaniu zarządzenia z dnia 8 października 2018 r. Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu - do wykazania, że uzupełnił w terminie braki formalne skargi kasacyjnej wniesionej w przedmiotowej sprawie, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej, a zwłaszcza potwierdzenia za zgodność z oryginałem kserokopii książki nadawczej Kancelarii obejmującej nadanie ww. korespondencji do Sądu wraz ze wskazaniem numeru przesyłki, tzw. "R". Powyższe wezwanie zostało doręczone skutecznie pełnomocnikowi skarżącej w dniu 15 października 2018 r., co obrazuje pocztowe potwierdzenie odbioru przesyłki (por.k-181 akt sądowych). W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik skarżącej przy piśmie z dnia 22 października 2018 r., nadanym przesyłką pocztową w tym samym dniu, przesłał ksero książki nadawczej z dnia 11 maja 2018 r., Kancelarii pełnomocnika skarżącej. Nie podał jednak numeru przesyłki pocztowej, którą opatrzone było pismo zawierające uzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej. Kontrola ksiąg biurowych i ewidencyjnych wykazała natomiast, że do tut. Sądu nie dotarła przesyłka pocztowa na którą wskazuje pełnomocnik skarżącej (por. notatka urzędowa z dnia 8 października 2018 r. – k: 178 akt). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargę kasacyjną należało odrzucić. Skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej uzależnione jest od dopełnienia wszystkich wymogów określonych przepisami ustawy P.p.s.a. Stosownie do treści art. 173 § 1 P.p.s.a. d wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3 P.p.s.a., przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 177 § 1 P.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Wojewódzki sąd administracyjny odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesiona po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie (art. 178 P.p.s.a.). W okolicznościach niniejszej sprawy, po ponownym przeanalizowaniu dokumentacji dotyczącej uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej wniesionej przez pełnomocnika strony skarżącej (polegających na podpisaniu skargi kasacyjnej i nadesłaniu dwóch jej odpisów), a także po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Sąd stwierdza, że braki te, w ustalonym stanie faktycznym, nie zostały uzupełnione. Przypomnieć należy, że w rozpatrywanej sprawie w związku z faktem, że wniesiona skarga kasacyjna nie spełniała warunków formalnych, zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 24 kwietnia 2018 r., wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej przez własnoręczne podpisanie wniesionej skargi kasacyjnej i jej dwóch odpisów lub nadesłanie trzech egzemplarzy kopii wniesionej skargi kasacyjnej własnoręcznie podpisanych, a także do nadesłania prawidłowo potwierdzonego za zgodność z oryginałem załączonego do skargi kasacyjnej pełnomocnictwa zawierającego umocowanie do wniesienia skargi kasacyjnej i działania w imieniu skarżącej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, ponieważ nadesłana kopia pełnomocnictwa nie została opatrzona podpisem pełnomocnika. W wezwaniu zawarto pouczenie, że nieusunięcie powyższych braków w terminie 7 dni od daty jego doręczenia spowoduje odrzucenie skargi kasacyjnej. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że odpis wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, został doręczony upoważnionemu pracownikowi Kancelarii pełnomocnika skarżącej w dniu 4 maja 2018 r., co pracownik ten poświadczył pieczątką wraz ze swym podpisem (k-132 akt sądowych). Termin do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej upłynął zatem z dniem 11 maja 2018 r. W wyznaczonym przez Sąd terminie, braki skargi kasacyjnej nie zostały jednak uzupełnione, choć strona skarżąca twierdzi odmiennie. Fakt uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w terminie, pełnomocnik skarżącej wywodzi bowiem z nadesłanej kserokopii dwóch stron książki nadawczej prowadzonej przez Kancelarię Adwokacką [...] (adres: ul. [...], [...] [...]). Z treści pierwszej z nadesłanych kart wynika, że w dniu 11 maja 2018 r. (data oznaczona odręcznie na początku strony) zarejestrowano w książce nadawczej 11 przesyłek pocztowych, w tym dwie skierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w sprawach o sygn. akt II SAB/Op 124/17 (pozycja na stronie – nr 4) oraz o sygn. akt II SA/Op 392/17 (pozycja na stronie – nr 5). Jedynie przy pierwszej i ostatniej z wymienionych na tej stronie pozycji, odnotowano nr nadawczy oznaczający list polecony tzw. "R". Pozostałe z pozycji, tj. od nr 2 do nr 10, nie zawierają przypisanego im numeru "R". Dodatkowo, na drugiej stronie zaczynającej się od poz. nr 12 odnotowano numer "R", a także wyłącznie na tej karcie widnieje stempel z oznaczeniem [...] i datą: 11.05.2018 r. Ponadto, wiadomym Sądowi z urzędu jest, że w sprawie o sygn. akt II SA/Op 392/17, czyli w drugiej z wymienionych na stronie pierwszej przesłanej kserokopii książki nadawczej przesyłek skierowanych do WSA w Opolu, wpłynęła do tut. Sądu przesyłka pocztowa pochodząca od tej samej Kancelarii Adwokackiej. Data stempla na kopercie pokazuje jednak, że została ona nadana w dniu 15 maja 2018 r. (por.: k-98 akt sądowych o sygn. akt II SA/Op 392/17). W ocenie Sądu, przedstawione okoliczności sprawy nakazują uznać, że pełnomocnik skarżącej – pomimo ciążącego na nim obowiązku - nie wykazał faktu uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej (polegających na podpisaniu skargi kasacyjnej i nadesłaniu dwóch jej odpisów) w wyznaczonym terminie siedmiu dni, liczonych na skutek doręczenia wezwania Sądu z dnia 24 kwietnia 2018 r. o uzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej (doręczonego w dniu 4 maja 2018 r.). Co więcej, pełnomocnik skarżącej nie udowodnił, że odpowiedź na powyższe wezwanie sądowe w ogóle została udzielona, skoro nie wpłynęła ona do Sądu i brak jest jej w aktach sądowych sprawy. Pełnomocnik nie powołuje się przy tym na okoliczność podjęcia czynności zmierzających do ustalenia u operatora pocztowego, czy sporna przesyłka została doręczona adresatowi i w jakiej dacie. Oceny powyższej nie może zmienić dołączona do zażalenia, jak również nadesłana ponownie przez pełnomocnika skarżącej kserokopia stron książki nadawczej. Z kserokopii tej nie wynika, czy w istocie przesyłka adresowana do tut. Sądu w niniejszej sprawie o sygn. akt II SAB/Op 124/17 została prawidłowo nadana, wobec braku odnotowania przy niej nr nadania w książce nadawczej, tzw. "R". Numeru nadania nie podał ponadto sam pełnomocnik, zobowiązany zarządzeniem z dnia 8 października 2018 r. do wykazania podnoszonej w zażaleniu okoliczności jakoby uzupełnił w terminie braki formalne skargi kasacyjnej. Pełnomocnik wnoszący skargę kasacyjną nie potwierdził za zgodność z oryginałem kserokopii wszystkich stron książki nadawczej Kancelarii obejmującej nadanie przedmiotowej korespondencji do Sądu oraz nie wskazał nr przesyłki, tzw. "R" – a o dokonanie tych czynności był wzywany. Więcej, wątpliwości Sądu co do prawdziwości podnoszonej przez skarżącego okoliczności, że uzupełnił w terminie brak formalny przedmiotowej skargi przez nadanie przesyłki w dniu 11 maja 2018 r., nasuwa fakt, że inna z przesyłek pocztowych odnotowana na tej samej stronie książki nadawczej Kancelarii co sporna przesyłka (a skierowana do tut. Sądu w sprawie II SA/Op 392/17), posiada stempel pocztowy jej nadania z dnia 15 maja 2018 r., a nie z dnia 11 maja 2018 r. (por. także: postanowienie WSA w Opolu z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Op 392/17 i postanowienie NSA z dnia 28 września 2018 r., sygn. akt I OZ 835/18). Sądowi umknąć nie może również, że w aktach sądowych sprawy brak jest jakiejkolwiek korespondencji pochodzącej od strony skarżącej, stanowiącej odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, tj. brak jest nadal podpisanej skargi kasacyjnej i jej dwóch odpisów. Powyższe wynika jednoznacznie z akt sprawy oraz notatki służbowej sporządzonej przez pracownika Biura Podawczego tut. Sądu (por.: k-178 akt sądowych). Podkreślenia wymaga, że termin procesowy jest zachowany, gdy przed jego upływem, pismo strony zostanie wniesione do sądu. Dodatkowo, art. 83 § 3 P.p.s.a. stanowi, że oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Potwierdzeniem daty nadania pisma w urzędzie pocztowym jest datownik, który przykładany jest na kopercie zawierającej pismo, a także na ewentualnym potwierdzeniu nadania, które wystawiane jest w razie skorzystania przez nadawcę z przesyłki rejestrowanej (tzw. list polecony). Data widniejąca na datowniku uznawana jest za datę złożenia pisma do Sądu, przy czym bez znaczenia pozostaje fakt, z jakiej formy przesyłki skorzystał nadawca – czy to z listu "zwykłego" czy też poleconego. Skutki w obu przypadkach są zatem tożsame. Nadawca pisma musi jednak liczyć się z tym, że to na nim spoczywa obowiązek wykazania dotrzymania terminu procesowego oraz faktu wykonania zobowiązania Sądu. W przypadku nadania pisma listem poleconym strona jest natomiast w stanie wykazać zarówno sam fakt nadania, jak i jego datę, co przesądza o zachowaniu terminu bądź nie. W aktach niniejszej sprawy brak jest jednak korespondencji skarżącej pochodzącej z tej daty. Dochowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz uzupełnienia jej braków nie można natomiast domniemywać i opierać się jedynie na twierdzeniu pełnomocnika strony (popartego wyłącznie wewnętrzną dokumentacją kancelaryjną), że nadał pismo w terminie, w szczególności w świetle wykazanych wyżej okoliczności sprawy, zwłaszcza jeśli sporne pismo nie dotarło do Sądu, a pełnomocnik nie wykazał, że podjął czynności reklamacyjne, z których wynikałoby, że sporna przesyłka dotarła do adresata, tj. Sądu. Wobec powyższego wniesiona przez pełnomocnika skarżącej skarga kasacyjna, której braków formalnych nie uzupełniono w wyznaczonym przez Sąd terminie 7 dni, w oparciu o art. 178 P.p.s.a. podlegała odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.