II SAB/Op 128/17

PostanowienieWSA w Opolu2017-10-13

Skład orzekający: Violetta Radecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości zasługuje na uwzględnienie, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Przez uszczerbek ten należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W niniejszej sprawie skarżący wykazał niskie dochody, brak oszczędności oraz zły stan zdrowia, co uzasadnia udzielenie mu prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżący S. P. złożył skargę na bezczynność Burmistrza Strzelec Opolskich w przedmiocie informacji publicznej. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, uzasadniając go swoim złym stanem zdrowia, bezrobociem, niskimi dochodami z zasiłku dla bezrobotnych oraz ograniczonym majątkiem.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 października 2017 r. wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości w sprawie ze skargi S. P. na bezczynność Burmistrza Strzelec Opolskich w przedmiocie informacji publicznej postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Działająca w imieniu S. P. – B. P., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Burmistrza Strzelec Opolskich w przedmiocie informacji publicznej. Na skutek zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 26 września sierpnia 2017 r., wezwano stronę skarżącą do uiszczenia w terminie 7 dni, wpisu od skargi w wysokości 100 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie zakreślonym do dokonania żądanej czynności, złożono na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Uzasadniając wniosek stwierdzono, że wnioskodawca jest osobą starszą, schorowaną – 20% uszczerbku na zdrowiu, bezrobotną, mieszkającą w [...]. Podniesiono, że stan zdrowia skarżącego stale się pogarsza, a z uwagi na problemy z układem kostnym, nie może podjąć żadnej pracy, nawet dorywczej. We wniosku stwierdzono także, że skarżący utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych w wysokości [...] euro miesięcznie, który gwarantuje mu minimalne zabezpieczenie społeczne, a jego koszty miesięcznego utrzymania to: koszty wyżywienia – ok. 150 euro, opłata za energię elektryczną - 27 euro, za telefon - 20 euro. Pozostające po odjęciu ww. kosztów środki w wysokości [...] euro, skarżący przeznacza na pokrycie kosztów mieszkania z ogrzewaniem. W oświadczeniu o stanie majątkowym podano, że majątek skarżącego to 1/3 domu o powierzchni [...] m2 z 1930 r. (są to dwa pokoje mające około [...] m²) oraz 1/3 działki budowlanej o powierzchni [...] m², a obydwie nieruchomości stanowią własność wspólną z żoną. Podniesiono, że wynajęcie pokoi we wspólnym domu nie wchodzi w rachubę ze względu na to, że są one zamieszkałe przez dzieci skarżącego i nie ma do nich odrębnego wejścia. Niemożliwe jest także zaciągnięcie pożyczki pod zastaw domu ze względu na brak stałego miejsca zamieszkania na terenie Polski, a sprzedaż wiązałaby się z problemami formalno-technicznymi i z kosztami kilkakrotnie przekraczającymi wysokość wpisu. Działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) referendarz zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości, a zatem stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., określającego przesłanki warunkujące udzielenie prawa pomocy w tym zakresie, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który to pogląd referendarz podziela, iż przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 424/04, niepublikowane). Skarżący wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej, która uprawnia do przyznania prawa pomocy. Referendarz ocenę taką przyjął po dokonaniu analizy sytuacji przedstawionej we wniosku, a także wynikającej z akt innych spraw toczących się przed tut. Sądem (np. o sygn. II SA/Op 410/16). Referendarz uwzględnił zatem status rodzinny skarżącego, dochody oraz jego stan majątkowy i uznał o konieczności udzielenia pomocy. Za takim poglądem przemawia przede wszystkim niski dochód skarżącego uzyskiwany z tytułu świadczeń socjalnych, kształtujący się na poziomie [...] euro, co w przeliczeniu na polską walutę wynosi [...] zł miesięcznie (obliczono na podstawie Tabeli NBP kursu średniego walut według stanu na dzień 13 października 2017 r., źródło: strona internetowa: http://www.nbp.pl/), przy takiej samej wysokości łącznie ponoszonych wydatków miesięcznych. Wykazane niskie dochody, brak zgromadzonych oszczędności, a także zły stan zdrowia skarżącego wskazują na trudności z wygospodarowaniem środków na opłacenie kosztów postępowania, bez uszczerbku swojego koniecznego utrzymania. Referendarz uznał zatem, że skarżący spełnia przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Mając na względzie wyżej przedstawione okoliczności sprawy, referendarz działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło