II SAB/Op 15/16

PostanowienieWSA w Opolu2016-12-07

Skład orzekający: Anna Misiak-Janik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy radcy prawnemu ustanowionemu z urzędu w sprawie zakończonej wyrokiem WSA, który nie wniósł skargi kasacyjnej, przysługuje zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej obejmujący wynagrodzenie oraz niezbędne udokumentowane wydatki?
Ratio decidendi
Radcy prawnemu ustanowionemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej, które ustala się na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, zazwyczaj w wysokości połowy stawek maksymalnych. Zwrot niezbędnych udokumentowanych wydatków jest możliwy tylko po ich wykazaniu i udokumentowaniu, co nie nastąpiło w niniejszej sprawie. W przypadku spraw wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie nowego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Stan faktyczny
Radca prawny M. W. został ustanowiony z urzędu dla skarżącego R. S. w sprawie ze skargi na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie informacji publicznej. Po oddaleniu skargi przez WSA, pełnomocnik złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, obejmujący wynagrodzenie oraz zwrot wydatków na przejazdy i korespondencję. Referendarz sądowy przyznał wynagrodzenie w wysokości połowy stawek maksymalnych, ale odmówił zwrotu wydatków z powodu braku ich udokumentowania i wykazania niezbędności.
Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu M. W. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w kwocie 442,80 zł, zawierającej podatek od towarów i usług.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjny w Opolu Anna Misiak-Janik po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym z wniosku radcy prawnego M. W. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi R. S. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w [...] w przedmiocie informacji publicznej postanawia : przyznać radcy prawnemu M. W. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w kwocie 442, 80 zł (słownie: czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy) zawierającej podatek od towarów i usług, w kwocie 82, 80 zł (słownie: osiemdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy). Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 25 lutego 2016 r., przyznano stronie radcę prawnego z urzędu. Okręgowa Izba Radców Prawnych w Opolu wyznaczyła pełnomocnikiem z urzędu – M. W. Pełnomocnik w dniu 24 marca 2016 r. złożył pismo procesowe w sprawie, podtrzymujące zarzuty skargi wraz z wnioskiem o wynagrodzenie za pełnioną z urzędu funkcję według norm przepisanych, wraz z oświadczeniem, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. Pełnomocnik złożył też w dniu 18 kwietnia 2016 r. pismo, w którym podtrzymał swój wniosek o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w tym również wniósł o zwrot poniesionych w sprawie wydatków w kwocie 43,46 zł za przejazdy na trasie [...] – [...] i z powrotem, celem przeglądania akt w Sądzie oraz kwotę 8, 40 zł za doręczenie pism skarżącemu. Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddali skargę, pełnomocnik brał udział w rozprawie i również złożył na niej wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Pełnomocnik w dniu 17 maja 2016 r. złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz wniosek o wynagrodzenie za pełnioną z urzędu funkcję według norm przepisanych, wraz z oświadczeniem, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. W dniu 23 maja 2016 r. skarżącemu doręczono, uznaną przez Sąd za sporządzoną z zachowaniem zasad należytej staranności, opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik został przez referendarza sądowego wezwany pismem z dnia 4 listopada 2016 r. w terminie 7 dni, do udokumentowania wykazywanych w piśmie z dnia 18 kwietnia 2016 r. wydatków, tj. - kosztów dojazdu do Sądu – w łącznej kwocie 43, 46 zł, przez przedłożenie np. rachunku, faktury, paragonu z tytułu zakupu paliwa, bądź kopii dowodu rejestracyjnego samochodu, czy biletu, - kosztów korespondencji z Klientem w kwocie 8, 40 zł poprzez wykazanie ich poniesienia (np. dowody nadania przesyłek poleconych) oraz wykazanie, że korespondencja ta stanowiła wydatek niezbędny w sprawie (np. poprzez przedłożenie kopii zawierającej treść tej korespondencji). Wezwanie to odebrał pełnomocnik w dniu 23 listopada 2016 r., osobiście i do dnia wydania przedmiotowego postanowienia nie odpowiedział na to wezwanie i nie udokumentował poniesienia wydatków, ani też nie wykazał ich niezbędności. Wyznaczony z urzędu radca prawny ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz do zwrotu niezbędnych wydatków na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, ponoszone przez Skarb Państwa, obejmują zgodnie z § 2 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805) – zwanego dalej "rozporządzeniem", opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne udokumentowane wydatki radcy prawnego. Według do § 4 ust. 1 rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości, co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w jego rozdziałach 2-4. Stosownie natomiast do ust. 2 tego przepisu, ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w przywołanym ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Mając na uwadze treść przywołanych wyżej unormowań, referendarz sądowy ocenił działanie pełnomocnika strony z uwzględnieniem kryteriów wskazanych w cytowanym § 4 ust. 2 rozporządzenia i przyznał mu zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w kwocie 442, 80 zł, na którą składa się: - opłata 240 zł za prowadzenie sprawy w I instancji w postępowaniu przed sądem administracyjnym, przyznana na podstawie § 4 ust. 1 w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia, jako ½ opłaty maksymalnej, - opłata 120 zł za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, przyznana na podstawie § 4 ust. 1 w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit b rozporządzenia, jako ½ opłaty maksymalnej, - podatek od towarów i usług wynoszący 82, 80 zł, doliczony na podstawie § 4 ust. 3 rozporządzenia według aktualnej stawki 23 %. Referendarz sądowy przyznając pełnomocnikowi, koszty udzielonej przez niego pomocy prawnej z urzędu, uznał, że należy je przyznać w wysokości połowy stawek maksymalnych. Odnośnie natomiast wniosku pełnomocnika o zwrot jego wydatków w łącznej kwocie 51, 86 zł (43, 46 + 8,40 zł), należy wskazać, że zgodnie z powołanym § 2 pkt 2 rozporządzenia, pełnomocnikowi można przyznać jedynie zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Referendarz sądowy nie przyznał w związku z powyższym, pełnomocnikowi z urzędu, wnioskowanych przez niego do zwrotu wydatków, ponieważ pomimo wezwania w tym przedmiocie, nie udokumentował on ich poniesienia, ani nie wykazał ich niezbędności. Przychodzi w tym miejscu wyjaśnić, iż pomimo wejścia w życie w dniu 2 listopada 2016 r., rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715), uchylającego w § 23, stosowane w sprawie rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r., wynagrodzenie dla pełnomocnika w sprawie należało przyznawać stosując przepisy tego ostatniego rozporządzenia. Wynika to z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715), nakazującego stosować do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, przepisy dotychczasowe, bowiem niniejsza sprawa rozpoczęła się po dniu 1 stycznia 2016 r., i prawomocnie zakończyła przed dniem 2 listopada 2016 r. W związku z powyższym na postawie art. 258 § 1 i 2 pkt 8 P.p.s.a., referendarz sądowy orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło