II SAB/Op 19/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Cisyk po rozpoznaniu w dniu 27 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kędzierzynie - Koźlu w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: umorzyć postępowanie. Pismem z dnia 15 lipca 2010 r., nadanym przesyłką listowną w dniu 16 lipca 2010 r., J. K. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kędzierzynie – Koźlu. Określił, że zaskarżona bezczynność polega na nie wydaniu w terminie, wynikającym z art. 35 § 3 K.p.a. lub alternatywnie z art. 4 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, decyzji w sprawie przyznania zasiłku celowego na remont budynku, do wysokości 20000 zł. Wyjaśnił również, że wniosek o zasiek celowy na usuwanie skutków powodzi złożył w dniu 2 czerwca 2010 r., wobec czego termin do wydania w tym przedmiocie decyzji upłynął z dniem 2 lipca 2010 r. Stosownie też do tego wniósł o zobowiązanie organu do bezzwłocznego wydania decyzji objętej wnioskiem. Do tut. Sądu skarga wpłynęła dnia 20 lipca 2010 r. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu, w dniu 20 lipca 2010 r. skarga przesłana została do organu celem nadania jej biegu na podstawie art. 54 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej P.p.s.a. Następnie organ przekazał skargę do Sądu, wraz z odpowiedzią na skargę w której wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego. Argumentując swój wniosek wskazał, iż w terminie 30 dni od doręczenia skargi uwzględnił ją w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a., wydając w dniu 17 sierpnia 2010 r. decyzję w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na remont/ odbudowę budynku mieszkalnego/ lokalu mieszkalnego, który uległ zniszczeniu w związku z powodzią z maja/ czerwca 2010 r. Do akt administracyjnych, które organ przesłał do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę, załączona została decyzja z dnia 17 sierpnia 2010 r., nr [...], przyznająca J. K. świadczenie pieniężne w postaci zasiłku celowego na remont i odbudowę budynku mieszkalnego, który uległ zniszczeniu w związku z powodzią w maju 2010 r., w wysokości 20000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: postępowanie należało umorzyć. Na wstępie zaznaczyć należy, że w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej P.p.s.a., skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna w sprawach o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a P.p.s.a. oraz w innych sprawach jeżeli ustawa szczególna tak stanowi (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Do sądu administracyjnego, można zatem, w braku szczególnych uregulowań, zaskarżyć bezczynność organu, która dotyczy podjęcia decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.), przy czym przez bezczynność w tym zakresie rozumie się niezałatwienie sprawy przez wydanie decyzji w określonym terminie. W niniejszej sprawie skarżący wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kędzierzynie - Koźlu, w wydaniu decyzji dotyczącej przyznania zasiłku celowego. Zgodnie z powyższym uznać należało, że rozpoznanie skargi należy do właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Stosownie do art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, w myśl 52 § 2 P.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność w wydaniu decyzji rozstrzygającej o przyznaniu świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej, o wyczerpaniu środków zaskarżenia można mówić w sytuacji, gdy skarżący przed wniesieniem skargi skorzysta ze środka przewidzianego w art. 37 K.p.a., zgodnie z którym na nie załatwienie sprawy w terminie stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Dostrzec jednak należy, iż w niniejszej sprawie skarga wniesiona została na bezczynność organu w sprawie o przyznanie skarżącemu zasiłku celowego, w związku z usuwaniem skutków powodzi z maja 2010 r. Na mocy natomiast ustawy z dnia 24 czerwca 2010 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi z 2010 r. (Dz. U Nr 123, poz. 835), w sprawach związanych z usuwaniem sutków powodzi z 2010 r., przy wniesieniu do sądu skargi na bezczynność organu w załatwieniu tego rodzaju sprawy, tryb z art. 37 K.p.a. został wyłączny. Przepis art. 4 ust. 1 tej ustawy wyraźnie stanowi, że w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy związanej z usuwaniem skutków powodzi, wynoszącego zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy maksymalnie jeden miesiąc, stronie służy skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu, przy czym przepisu art. 37 K.p.a. nie stosuje się. W świetle powyższego należy stwierdzić, że wniesienie zażalenia, o którym mowa w art. 37 K.p.a., nie stanowiło w niniejszej sprawie przesłanki dopuszczalności zaskarżenia do sądu bezczynności organu, wobec czego wniesiona przez skarżącego skarga bez wyczerpania wskazanego trybu była skuteczna. J. K., skargę do tut. Sądu wniósł w dniu 20 lipca 2010 r. (data przekazania skargi przez Sąd do organu w celu zachowania trybu z art. 54 P.p.s.a.). Dla oceny dokonanej przez Sąd istotne znaczenia ma jednak fakt, że po wniesieniu skargi do Sądu organ, działając na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a., uwzględnił skargę, poprzez wydanie w dniu 17 sierpnia 2010 r. żądanej przez skarżącego decyzji o przyznaniu zasiłku celowego w kwocie 20000 zł. Wydanie wskazanego aktu spowodowało bowiem, że ustała zaskarżona bezczynność organu. W tym miejscu wskazać należy, że instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony, przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W myśl art. 149 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji, bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika, że wydanie przez organ decyzji żądanej przez skarżącego wyłącza możliwość uwzględnienie skargi na bezczynność nawet wówczas, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przewidzianego terminu. W wyniku uwzględnienia skargi przez organ w trybie autokontroli przestaje bowiem istnieć sprawa sądowoadministracyjna, a wszczęte na skutek skargi postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. bezprzedmiotowość postępowania stanowi przesłankę jego umorzenia. Na podstawie wskazanego przepisu, Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z przyczyn innych niż wymienione w punkcie 1 i 2 tej regulacji stało się bezprzedmiotowe. Określenie "stało się" oznacza ujawnienie przyczyny, która w chwili wniesienia skargi nie istniała, a wystąpiła dopiero w toku rozpoznawania sprawy. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem, który skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. będzie miał zatem zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności (por. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, opubl. ONSAiWSA z 2009 r., nr 4, poz. 63, Lex nr 463487). W świetle powyższego stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Wydanie przez organ, w toku postępowania sadowoadministracyjnego decyzji z dnia 17 sierpnia 2010 r. spowodowało bowiem, że przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna, rozumiana jako ustalenie, czy istnieje potrzeba wydania orzeczenia na podstawie art. 149 P.p.s.a. Skoro bowiem organ wydał decyzję, co do wydania której zarzucono mu bezczynność, Sąd nie może w myśl wskazanego art. 149 P.p.s.a. zobowiązać organu do jego wydania. Tym samym postępowanie sądowe w sprawie, jako bezprzedmiotowe, należało umorzyć. Zaznaczyć przy tym trzeba, że umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w takim przypadku oznacza, że w chwili wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, którą następnie usunął poprzez wydanie żądanego przez stronę aktu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. orzeczono jak sentencji.