II SAB/Op 19/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Cisyk po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w P. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie rozpoznania zażalenia na podjęcie postępowania w sprawie warunków zabudowy terenu postanawia: 1) umorzyć postępowanie, 2) zwrócić skarżącej cały uiszczony wpis od skargi, w kwocie 100 (sto) zł. Pismem z dnia 15 kwietnia 2011 r. "A" Sp. z o.o. w P., reprezentowana przez radcę prawnego P. W., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie rozpoznania zażalenia P. i T. K. na wydane z upoważnienia Burmistrza Głuchołaz postanowienie z dnia [...], nr [...] o podjęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stacji paliw płynnych, w miejscowości G. przy ul. [...], działka nr A, wszczętego na wniosek firmy "A" Sp. z o.o. i zawieszonego postanowieniem z dnia 18 czerwca 2009 r. Zarzucając organowi naruszenie art. 35 w zw. z art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i wnosząc o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy zażalenia, poprzez wydanie stosownych aktów w terminie 7 dni od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku wydanego w sprawie, strona skarżąca wskazała, że zgodnie z zawiadomieniem organu z dnia 8 lutego 2011 r., rozpoznanie sprawy miało nastąpić do dnia 31 marca 2011 r. Przedstawiając przebieg postępowania podała, że po wpłynięciu zażalenia do organu, zawiadomieniem z dnia 12 sierpnia 2010 r., Kolegium poinformowało skarżącą, że zażalenie nie może zostać rozpoznane w terminie określonym w art. 35 § 3 K.p.a. i zostanie rozpoznane w terminie do dnia 30 września 2010 r. W kolejnym zawiadomieniu przedłużono termin rozpatrzenia sprawy do dnia 29 października 2010 r. Następnie, pismem z dnia 19 listopada 2010 r. skarżąca skierowała do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa polegającego na bezczynności w rozpoznaniu zażalenia. W odpowiedzi organ poinformował, że strona była zawiadamiana o niezałatwieniu sprawy w terminie oraz o przyczynach zwłoki i nowym terminie załatwienia sprawy. Pismem z dnia 8 lutego 2011 r. organ zawiadomił z kolei, że sprawa zostanie załatwiona do dnia 31 marca 2011 r., przy czym do dnia wniesienia skargi nie została rozpoznana. W odniesieniu do zarzutu bezczynności skarżąca podniosła, że wskazywane przez organ okoliczności uzasadniające zwłokę w załatwieniu sprawy tj. trudności organizacyjne nie zwalniają go z podniesionego zarzuty, jak również zwłoki w załatwieniu sprawy nie uzasadnia skomplikowany charakter sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o odrzucenie skargi podnosząc, że przed jej wniesieniem skarżąca nie wyczerpała środka zaskarżenia określonego w art. 37 § 1 K.p.a. Jednocześnie też, stosownie do art. 36 K.p.a. była zawiadamiana o niezałatwieniu sprawy w terminie. W ostatnim zawiadomieniu, z dnia 7 kwietnia 2011 r., poinformowano ją przy tym, że sprawa zostanie załatwiona do dnia 31 maja 2011 r. Dalej organ wskazał, że postanowieniem z dnia 16 maja 2011 r. rozpatrzył zażalenie. Pismem procesowym z dnia 27 maja 2011 r. strona skarżąca cofnęła skargę i wniosła o umorzenie postępowania oraz zwrot całego wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Uzasadniając cofnięcie wskazała, że w dniu 23 maja 2011 r. otrzymała postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 16 maja 2011 r. wydane w wyniku rozpatrzenia zażalenia, wobec czego skarga jest niecelowa. W odniesieniu do twierdzenia organu o niewyczerpaniu przez nią przed wniesieniem skargi trybu z art. 37 K.p.a. wyjaśniła z kolei, że pismem z dnia 19 listopada 2010 r. wezwała Kolegium do usunięcia naruszenia prawa, a organ udzielił na nie odpowiedzi pismem z dnia 23 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie należało umorzyć. Zgodnie z treścią art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) – zwanej P.p.s.a., skarżący może zrezygnować z sądowej kontroli działalności administracji publicznej, poprzez cofnięcie wniesionej skargi. Oświadczenie skarżącego o cofnięciu skargi, co do zasady jest wiążące dla sądu i w myśl art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a. skutkuje umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Za niedopuszczalne uznaje się cofnięcie skargi jedynie wtedy, gdy zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Stosownie do tego, oceniając skuteczność cofnięcia skargi Sąd obowiązany jest ustalić, czy nie występują negatywne przesłanki, wyłączające możliwość uznania czynności cofnięcia za prawnie skuteczną. Przed dokonaniem oceny w zakresie dopuszczalności cofnięcia skargi Sąd obowiązany jest jednak zbadać w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi i ustalić w tym zakresie, czy nie ma podstaw do jej odrzucenia. Merytoryczne rozpatrzenie wniosku o cofnięcie skargi jest bowiem dopuszczalne tylko wówczas, gdy skarga nie zawiera braków uniemożliwiających nadanie jej dalszego biegu. Jeżeli natomiast skarga zawiera takie braki, sąd skargę odrzuca. Powyższe oznacza, że badanie dopuszczalności złożonego oświadczenia o cofnięciu skargi, jak i umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a. może mieć miejsce tylko wówczas, gdy skarga wniesiona została skutecznie, tj. gdy wszczęła postępowanie sądowoadministracyjne. Cofnięcie skargi jako czynność dyspozycyjna strony może wszak mieć miejsce tylko wówczas, gdy skarga jest dopuszczalna i nie zawiera braków uniemożliwiających nadanie jej dalszego biegu. Ponadto umorzenie postępowania sadowoadministracyjnego z tego powodu, stosownie do 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a., jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zostało ono prawidłowo i skutecznie wszczęte, co oznacza, że nie istniały przeszkody formalne do merytorycznego rozpoznania skargi. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że wniesiona skarga jest dopuszczalna, albowiem nie zachodzą przesłanki jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a., jak również spełniony został warunek skutecznego jej wniesienia, w postaci uiszczenia wpisu od skargi. Jako bezzasadny Sąd uznał przy tym zarzut organu, co do niewyczerpania przez skarżącą środka zaskarżenia określonego w art. 37 K.p.a. i zaistnienia w związku z tym podstaw do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej, na podstawie 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Dostrzec przyjdzie, że zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a., wyczerpania środków zaskarżenia stanowi przesłankę dopuszczalności skargi, jednakże tylko wówczas, gdy takie środki przysługują na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, bądź przepisów szczególnych. Wskazany przepis stanowi, że skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, w myśl 52 § 2 P.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność w wydaniu decyzji lub postanowienia w postępowaniu administracyjnym, o wyczerpaniu środków zaskarżenia można mówić w sytuacji, gdy skarżący przed wniesieniem skargi skorzysta ze środka przewidzianego w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej K.p.a. Przepis ten, w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18), a obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r. i znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie stanowi, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W niniejszej sprawie skarga wniesiona została na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, w stosunku do którego brak w postępowaniu administracyjnym organu administracji publicznej wyższego stopnia. Stosownie do art. 37 K.p.a. skarżąca przed wniesieniem skargi do sądu zobowiązana była zatem wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa, który to obowiązek zrealizowała. Jak wynika z wyjaśnienie strony skarżącej, a także akt administracyjnych, wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na bezczynności w rozpoznaniu zażalenia, wezwaniem z dnia 19 listopada 2010 r., które do organu wpłynęło w dniu 22 listopada 2010 r. ( co potwierdza prezentata na piśmie). Wyczerpała tym samym przysługujący jej w postępowaniu administracyjnym środek zaskarżenia, a skarga wniesiona w niniejszej sprawie była dopuszczalna w świetle art. 52 § 1 P.p.s.a. Odnotować przy tym przyjdzie, że na dokonaną ocenę nie miał wpływu fakt, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wystosowane zostało do organu przed wejściem w życie wskazanej nowelizacji. Na gruncie poprzedniego stanu prawnego, do skargi na bezczynność samorządowego kolegium odwoławczego nie znajdował bowiem zastosowania tryb z art. 37 K.p.a., lecz wniesienie skargi należało poprzedzić wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa, stosownie do art. 52 § 4 P.p.s.a. Wezwanie takie również w poprzednim stanie prawnym wyczerpywało zatem przesłankę dopuszczalności skargi. Wobec skutecznego wniesienia skargi, Sąd mógł zatem dokonać oceny dopuszczalności jej cofnięcia i stosownie do art. 60 P.p.s.a. uznał cofnięcie skargi za skuteczne. Zdaniem Sądu, w niniejszym postępowaniu nie zaistniały przesłanki niedopuszczalności cofnięcia wymienione w powołanym przepisie. Czynność ta nie zmierza bowiem do obejścia prawa, jak również nie spowoduje utrzymania w mocy aktu lub czynności dotkniętych nieważnością. Zaznaczyć przy tym przyjdzie, że wprawdzie po wszczęciu postępowania sadowoadaministracyjnego organ usunął stan bezczynności wydając postanowieniem z dnia 16 maja 2011 r., niemniej jednak ocena czy zaskarżony akt jest dotknięty wadą nieważności nie mieści się w granicach niniejszej sprawy, w której to skarga wniesiona została na bezczynność organu i nie mogła mieć wpływu na ocenę skuteczności cofnięcia skargi. W świetle powyższego, z uwagi na związanie sądu cofnięciem skargi uznać należało, że w niemniejszej sprawie zaistniała przesłanka umorzenia postępowania z art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę. Stosownie też do tego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a orzeczono w pkt 1 sentencji o umorzeniu postępowania. Podstawę rozstrzygnięcie z pkt 2, o zwrocie skarżącej całego wpisu uiszczonego od skargi, stanowił natomiast art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego.