II SAB/Op 2/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. – P. i M. W. na bezczynność Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie sposobu użytkowania budynku postanawia 1. odrzucić skargę 2. zwrócić skarżącym wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł. W piśmie z dnia 10 listopada 2008 r., zarejestrowanym w Repertorium sądowym pod sygnaturą akt II SA/Op 643/08, A. W. – P. oraz M. W., zawarli skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Op 490/07, przez Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu. Dowodzili, że organ ten do dnia złożenia niniejszej skargi nie dokonał własnych ustaleń dotyczących użytkowania spornego obiektu i nie zajął w tej sprawie żadnego stanowiska. Wedle ich oceny, organy obu instancji nie dotrzymują ustawowych terminów załatwienia sprawy, czym naruszają przepis art. 35 i 36 K.p.a., a ponadto nie realizują obowiązków wynikających z przepisów Prawa budowlanego. Prowadzą postępowanie wyjaśniające co do faktów, które są im już znane, a gromadzone materiały dowodowe nie dotyczą aktualnego stanu faktycznego i prawnego nieruchomości. Zarzuty skarżących zostały zawarte w odwołaniu z dnia 8 sierpnia 2008 r. Nie zgadzają się oni z umorzeniem postępowania przez organ pierwszej instancji, który nie realizuje nakazu sądowego zastosowania art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego. W końcowej części pisma zawarli żądanie ukarania organów nadzoru budowlanego oraz zasądzenia odszkodowania z tytułu poniesionych kosztów. W odpowiedzi na skargę Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu wniósł o jej oddalenie. Przypomniał, że wskazanym przez stronę skarżącą wyrokiem Sądu uchylone zostały decyzje organu I i II instancji, zatem przekazane przez Sąd w dniu 2 kwietnia 2008 r. akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem zostały przesłane już w dniu następnym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie brzeskim, jako że był to organ właściwy do dalszego prowadzenia postępowania. Z powyższego wynika brak zwłoki w przesłaniu akt. Już po wydaniu przez Sąd wyroku, organ I instancji wydał decyzję a obecnie toczy się postępowanie odwoławcze, które z powodu braków kadrowych będzie zakończone do końca 2008 r. Pismem z dnia 31 grudnia 2008 r., termin załatwienia sprawy z odwołania skarżących, został wyznaczony na koniec stycznia 2009 r. A. W. – P. oraz M. W. uiścili na wezwanie Sądu wpis sądowy. Ponadto - pismem z dnia 5 stycznia 2009 r., doręczonym w dniu 8 stycznia 2009 r. - zostali zobowiązani do uzupełnienia braków formalnych skargi, a to wykazania, że wezwali pisemnie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu do wykonania wyroku. W powyższym piśmie znajduje się informacja dotycząca skutków niewykonania wezwania w ustawowym terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. Pismem z dnia 10 stycznia 2009 r. skarżący zwrócili się do Sądu z prośbą "o wstrzymanie lub zawieszenie czynności Sądu" do czasu załatwienia sprawy zgodnie z wyrokiem sądowym w terminie określonym przez organ odwoławczy, tj. do dnia 31 stycznia 2009 r. Do pisma dołączono stanowisko organu z dnia 28 sierpnia 2008 r., w którym Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu, odpowiadając na zażalenie stron dotyczące niewykonania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie brzeskim wyroku WSA w Opolu z dnia 17 stycznia 2008 r., wyjaśnia, że organ I instancji wydał decyzję, której prawidłowość zostanie oceniona w postępowaniu odwoławczym. Nadto skarżący przesłali kserokopie: orzeczenia o stopniu niepełnosprawności A. W. – P., zaświadczenia o jej stanie zdrowia, wskazanego wyżej pisma organu odwoławczego z dnia 31 grudnia 2008 r. o kolejnym przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, a także pisma z dnia 7 stycznia 2009 r., w którym skarżący zwracają się do Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z wezwaniem do wykonania wyroku WSA w Opolu z dnia 17 stycznia 2008 r. W kolejnym piśmie z dnia 3 lutego 2009 r., wobec kolejnego pisma Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 30 stycznia 2009 r. o przesunięciu terminu rozpoznania sprawy, skarżący wnieśli o "wznowienie postępowania" sądowego z uwagi na dalsze przedłużenie terminu, a także o "podjęcie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa przez OWINB w Opolu". Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 6 lutego 2009 r., z akt sprawy o sygn. II SA/Op 643/08 wyłączone zostały odrębne skargi, w tym na bezczynność Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie sposobu użytkowania budynku, której to skardze nadano sygn. akt II SAB/Op 2/09. Następnie, Sąd wezwał skarżących do usunięcia braków formalnych skargi przez wykazanie, że przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego wyczerpali tryb zaskarżenia, tj. czy wnieśli zażalenie w trybie art. 37 K.p.a. na bezczynność OWINB w Opolu, do organu wyższego stopnia, a także Sąd wezwał skarżących do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Wezwania zawierały pouczenie, że niezastosowanie się do ich treści w terminie 7 dni, spowoduje odrzucenie skargi. Odpowiadając na wezwanie Sądu w zakreślonym terminie, skarżący uiścili wymagany wpis od skargi, a także dołączyli do akt sprawy pismo Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 lutego 2009 r., w którym w/w organ ustosunkowuje się do pisma A. W. – P. i M. W. z dnia 7 stycznia 2009 r., dotyczącego bezczynności Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu w postępowaniu odwoławczym od decyzji z dnia [...], znak: [...], nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie brzeskim, umarzającej postępowanie w sprawach zmiany sposobu użytkowania budynku po byłej stacji diagnostycznej. Niniejszym pismem organ wyższego stopnia, odmawia interwencji w trybie art. 37 § 2 K.p.a., wobec Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu. Ponadto, do akt sprawy, skarżący dołączyli kserokopię swojego pisma datowanego na dzień 6 kwietnia 2009 r., a adresowanego do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w którym wnoszą skargę na przewlekłość postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie należy wskazać, że Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), wniesienie skargi po terminie (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6), która występuje m.in. w razie niewyczerpania środków zaskarżenia. Dokonując oceny niniejszej skargi pod wyżej wskazanym kątem należało stwierdzić, że skarga ta podlegała odrzuceniu z powodu uchybienia terminowi do jej wniesienia. Zważyć bowiem należy, iż zgodnie z art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a., skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one stronie skarżącej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku bezczynności organu administracji publicznej środkiem takim jest wniesienie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, w trybie art. 37 § 1 K.p.a. W niniejszej sprawie skarżona jest bezczynność organu, jakim jest Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu, którego bezczynność w ocenie skarżących, polegała na niepodjęciu decyzji – jako organu II instancji postępowania administracyjnego - w sprawie z odwołania od decyzji z dnia [...], znak: [...], nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie brzeskim, umarzającej postępowanie dotyczące zmiany sposobu użytkowania budynku po byłej stacji diagnostycznej. Organem wyższego stopnia w stosunku do Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu, jest zatem stosownie do treści art. 88 a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 156 z 2006 r., poz. 1118 ze zm.), Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Do tego organu należy wnosić zażalenia w trybie art. 37 K.p.a. na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu, co też skarżący uczynili pismem z dnia 7 stycznia 2009 r. Powyższe wynika z przedstawionego przez skarżących, na wezwanie Sądu do usunięcia braków formalnych skargi, pisma Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 lutego 2009 r. (nr: DSW/ORZ/051/94/09 RSB). Zważyć jednak należy, że pomimo spełnienia przesłanki wyczerpania trybu wniesienia skargi do sądu administracyjnego, skarżący uchybili terminowi do jej wniesienia. Zgodnie bowiem z przywołanym wyżej art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a., skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść "po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one stronie skarżącej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie". Przepis ten określa związek między postępowaniami administracyjnymi, w którym są podejmowane akty lub czynności, które mogą być zaskarżone do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a postępowaniem sądowoadministracyjnym, i wyraża zasadę, że postępowanie sądowoadministracyjne nie powinno zastępować postępowania administracyjnego, a więc nie może zostać wszczęte dopóty, dopóki to postępowanie się toczy. Z akt niniejszej sprawy wynika natomiast, że postępowanie wszczęte przez skarżących w trybie art. 37 K.p.a. nie zostało zakończone, przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Skarżący wystąpili bowiem do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, pismem z dnia 7 stycznia 2009 r., a organ udzielił odpowiedzi w piśmie z dnia 10 lutego 2009 r. Skarga w sprawie została natomiast złożona pismem z dnia 3 lutego 2009 r., a zatem przed datą wydania rozstrzygnięcia w sprawie przez organ administracji, które nastąpiło pismem z dnia 10 lutego 2009 r. Od dnia doręczenia w/w pisma skarżącym, przysługiwało prawo wniesienia skargi do sądu. Niedochowanie tego terminu spowodowało naruszenie dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia bezczynności Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu. Dlatego należało orzec o jej odrzuceniu, na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 232 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego, jeżeli odrzucenie lub cofnięcie nastąpiło przed wysłaniem odpisu skargi - organowi, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, a także odpisu środka odwoławczego albo skargi o wznowienie postępowania innym stronom. Postanowienie w przedmiocie zwrotu wpisu może być wydane na posiedzeniu niejawnym (§ 2). Wobec odrzucenia skargi istnieją podstawy do dokonania zwrotu całego uiszczonego przez stronę wpisu sądowego, przewidziane w wyżej powołanym art. 232 § 1 pkt 1 lit. "a" P.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji.