II SAB/Op 20/11
PostanowienieWSA w Opolu2011-12-16
Skład orzekający: Ewa Janowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez osobę całkowicie ubezwłasnowolnioną, która nie ukończyła 13 lat, może zostać uznany za skuteczny, jeśli nie został potwierdzony przez jej opiekuna prawnego?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez osobę całkowicie ubezwłasnowolnioną, która nie posiada zdolności do czynności prawnych, jest bezskuteczny. Taka osoba może podejmować czynności procesowe tylko przez swojego przedstawiciela ustawowego. Brak potwierdzenia przez opiekuna prawnego czynności procesowej dokonanej przez osobę nieposiadającą zdolności do czynności prawnych skutkuje odrzuceniem wniosku o przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący F. K., osoba całkowicie ubezwłasnowolniona, złożył skargę na bezczynność organu. Skarga została odrzucona z powodu braku formalnego. Następnie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Sąd wezwał opiekuna prawnego skarżącego do potwierdzenia złożonego przez niego wniosku. Opiekun prawny nie potwierdził wniosku, co skutkowało jego odrzuceniem.Rozstrzygnięcie
Odrzucono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. K. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu w przedmiocie świadczeń rentowych na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia odrzucić wniosek.
Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2011r., sygn. akt II SAB/Op 20/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej P.p.s.a., odrzucił skargę F. K. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu, z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego skargi wniesionej samodzielnie przez skarżącego, poprzez potwierdzenie jej wniesienia przez opiekuna prawnego strony skarżącej.
Odpis powyższego postanowienia doręczony został opiekunowi prawnemu skarżącego – S. B. – wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o sposobie oraz terminie wniesienia skargi kasacyjnej, w dniu 22 sierpnia 2011r.
Pismem z dnia 26 sierpnia 2011r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy, wobec czego Sąd w dniu 12 września 2011r. wezwał jego opiekuna prawnego do potwierdzenia – w terminie 7 dni, zdziałanej przez F. K. czynności. Sąd pouczył także opiekuna, iż niezastosowanie się do wezwania spowoduje odrzucenie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Powyższe wezwanie zostało doręczone osobiście S. B. w dniu 15 września 2011r., co zostało potwierdzone jego własnoręcznym podpisem na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 26 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych. Oznacza to, że w przypadku osób fizycznych mogą one samodzielnie dokonywać skutecznych czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym jedynie wtedy, gdy posiadają pełną zdolność do czynności prawnych. Zdolność procesowa, o której mowa w powołanym przepisie, oznacza bowiem prawo podmiotu wyposażonego w zdolność sądową do samodzielnego, osobistego, bądź przez pełnomocników, podejmowania czynności procesowych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Pojęcie "zdolności do czynności prawnych" należy do kategorii prawa cywilnego i oceniać należy je w kontekście przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), zwanej dalej K.c. Stosownie zatem do treści art. 12 K.c. zdolności do czynności prawnych nie mają osoby, które nie ukończyły lat trzynastu, oraz osoby ubezwłasnowolnione całkowicie. Na gruncie procedury sądowoadministracyjnej, zgodnie z art. 27 P.p.s.a., osoby takie czynności w postępowaniu mogą podejmować tylko przez swojego przedstawiciela ustawowego.
Powyższe oznacza, że osoba która nie ma zdolności do czynności prawnych, gdyż została całkowicie ubezwłasnowolniona, nie może samodzielnie dokonywać żadnej czynności procesowej przed sądem administracyjnym, a każda dokonana przez nią czynność jest bezskuteczna. Inaczej mówiąc, czynności podejmowane przez stronę niemającą zdolności procesowej, z pominięciem jej przedstawiciela ustawowego, który jest umocowany do jej reprezentowania, nie mogą wywołać skutku w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w tym także w postaci rozpoznania przez sąd zgłoszonych przez stronę wniosków.
W niniejszej sprawie, jak wynika z informacji uzyskanych w Sądzie Rejonowym w Oleśnie III Wydział Rodzinny i Nieletnich skarżący – F. K. jest osobą ubezwłasnowolnioną całkowicie, dla której właściwy sąd, postanowieniem z dnia 28 grudnia 2007r., ustanowił opiekuna prawnego w osobie S. B. Jako nieposiadający zdolności do czynności prawnych nie mógł on zatem osobiście podejmować w niniejszej sprawie skutecznie żadnych czynności procesowych.
Z tego też powodu niedopuszczalne było złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdyż czynności wniesienia tego wniosku nie można było uznać za skuteczną. Stąd Sąd zwrócił się do S. B. - opiekuna ubezwłasnowolnionego F. K., do uzupełnienia wniosku sporządzonego i wniesionego osobiście przez skarżącego, poprzez potwierdzenie jego wniesienia, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia wniosku.
Wobec braku potwierdzenia przez S. B. dokonanej przez F. K. czynności polegającej na złożeniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, uznać należało, że wniosek ten jest niedopuszczalny i odrzucić go na zasadzie art. 27 P.p.s.a., co Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło