II SAB/Op 20/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w dniu 14 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. K. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu w przedmiocie świadczeń rentowych postanawia: odrzucić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Op 20/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej P.p.s.a., odrzucił skargę F. K. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu, z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego skargi wniesionej samodzielnie przez skarżącego, poprzez potwierdzenie jej wniesienia przez opiekuna prawnego strony skarżącej. Odpis powyższego postanowienia doręczony został opiekunowi prawnemu skarżącego – S. B. – wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o sposobie oraz terminie wniesienia skargi kasacyjnej, w dniu 22 sierpnia 2011 r. W dniu 31 sierpnia 2011 r. odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem i informacją, że środki odwoławcze od tego orzeczenia może składać opiekun – S. B., przesłany został również skarżącemu. W dniu 20 września 2011 r. (data nadania listownej przesyłki pocztowej), skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, sporządzoną osobiście i podpisaną przez siebie, skargę kasacyjną. Do dnia wydania niniejszego postanowienia do tut. Sądu nie wpłynęła skarga kasacyjna wniesiona przez opiekuna prawnego strony skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 26 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych. Oznacza to, że w przypadku osób fizycznych mogą one samodzielnie dokonywać skutecznych czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym jedynie wtedy, gdy posiadają pełną zdolność do czynności prawnych. Zdolność procesowa, o której mowa w powołanym przepisie, oznacza bowiem prawo podmiotu wyposażonego w zdolność sądową do samodzielnego, osobistego, bądź przez pełnomocników, podejmowania czynności procesowych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pojęcie "zdolności do czynności prawnych" należy do kategorii prawa cywilnego i oceniać należy je w kontekście przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), zwanej dalej K.c. Stosownie zatem do treści art. 12 K.c. zdolności do czynności prawnych nie mają osoby, które nie ukończyły lat trzynastu, oraz osoby ubezwłasnowolnione całkowicie. Na gruncie procedury sądowoadministracyjnej, zgodnie z art. 27 P.p.s.a., osoby takie czynności w postępowaniu mogą podejmować tylko przez swojego przedstawiciela ustawowego. Powyższe oznacza, że osoba która nie ma zdolności do czynności prawnych, gdyż została całkowicie ubezwłasnowolniona, nie może samodzielnie dokonywać żadnej czynności procesowej przed sądem administracyjnym, w tym także wnosić środków zaskarżenia, a każda dokonana przez nią czynność jest bezskuteczna. Inaczej mówiąc, czynności podejmowane przez stronę niemająca zdolności procesowej, z pominięciem jej przedstawiciela ustawowego, który jest umocowany do jej reprezentowania, nie mogą wywołać skutku w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w tym także w postaci rozpoznania przez sąd zgłoszonych przez stronę wniosków. W niniejszej sprawie, skarżący – F. K. jest osobą ubezwłasnowolnioną całkowicie, dla której właściwy sąd ustanowił opiekuna prawnego w osobie S. Bi. Jako nie posiadający zdolności do czynności prawnych nie mógł on zatem osobiście podejmować w niniejszej sprawie skutecznych czynności procesowych. Z tego też powodu wniesioną przez niego skargę kasacyjną należało odrzucić na podstawie art. 178 P.p.s.a, zgodnie z którym wojewódzki sąd administracyjny odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Wskazać przy tym przyjdzie, że Sąd nie wzywał opiekuna prawnego skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej wniesionej osobiści przez skarżącego, poprzez potwierdzenie jej wniesienia, albowiem nawet w sytuacji jej skutecznego wniesienia stwierdzić należało, że jest ona obarczona wadliwością skutkująca jej odrzuceniem. W myśl art. 175 § 1 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być bowiem sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, bądź też inny podmiot, wskazany w art. 175 § 2 P.p.s.a. (tj. sędziego, prokuratora, notariusza, radcę Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesora lub doktora habilitowanego nauk prawnych, będącego stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka) oraz w art. 175 § 3 P.p.s.a. (tj. doradcę podatkowego w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami, bądź też rzecznika patentowego w sprawach własności przemysłowej). Z przepisów art. 175 P.p.s.a. wynika zatem, że skarga kasacyjna nie może zostać sporządzona osobiście przez skarżącego, bądź też jego przedstawiciela ustawowego, który nie jest jednym z podmiotów uprawnionych, wymienionych w w/w przepisach. Uprawnionymi do jej sporządzenia są wyłącznie podmioty wymienione w treści art. 175 P.p.s.a. Wymóg ten zwany "przymusem adwokackim" ma na celu zapewnienie odpowiedniego poziomu (merytorycznego i formalnego) skargi kasacyjnej i dlatego ustawodawca przewidział konieczność posiadania odpowiednich kwalifikacji prawniczych do jej zredagowania. W rozpoznawanej sprawie wbrew wymogowi sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika została ona jednak sporządzona osobiście przez skarżącego. W tym stanie rzeczy uznać należało, że sporządzenie skargi kasacyjnej przez osobę, która nie posiada kwalifikacji określonych w art. 175 § 1 i 2 P.p.s.a. skutkuje jej niedopuszczalnością. W konsekwencji też, skarga kasacyjna sporządzona osobiście przez skarżącego winna podlegać odrzuceniu na podstawie art. 178 P.p.s.a. w związku z art. 175 § 1 P.p.s.a. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji.