II SAB/Op 22/21
WyrokWSA w Opolu2021-07-20
Skład orzekający: Beata Kozicka, Krzysztof Bogusz, Elżbieta Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Sądu Rejonowego dopuścił się bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, jeśli udostępnione zestawienie danych, mimo odręcznych dopisków i skreśleń, zawierało żądane informacje i było czytelne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nie doszło do bezczynności organu, ponieważ Prezes Sądu Rejonowego w ustawowym terminie udostępnił skarżącej zestawienie danych wygenerowane z systemu informatycznego Sądu, które zawierało żądane informacje. Mimo że zestawienie zawierało odręczne dopiski i skreślenia, informacje w nim zawarte były czytelne i odpowiadały zakresowi przedmiotowemu wniosku. Organ nie miał obowiązku sporządzania opracowania w arkuszu kalkulacyjnym, jeśli jego system informatyczny nie pozwalał na wygenerowanie danych w innej formie.Stan faktyczny
Skarżąca Spółka złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej postępowań upadłościowych, wyznaczanych doradców restrukturyzacyjnych oraz siedzib syndyków. Prezes Sądu Rejonowego udostępnił zestawienie tabelaryczne, które skarżąca uznała za nieczytelne i niepełne. Organ odmówił ponownego wygenerowania danych, wskazując na ograniczenia systemu informatycznego. Spółka wniosła skargę na bezczynność organu, domagając się udostępnienia informacji, stwierdzenia bezczynności, wymierzenia grzywny i zasądzenia kosztów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lipca 2021 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o w [...] na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Opolu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Pismem z dnia 1 kwietnia 2021 r. A Sp. z o.o. w [...] (zwana dalej: skarżącą lub Spółką) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Opolu (zwanego dalej: organem, Prezesem SR) w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym.
Wnioskiem z dnia 5 listopada 2020 r. skarżąca wystąpiła do Prezesa Sądu Rejonowego w Opolu o udostępnienie, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej następujących informacji:
-" dotyczących liczby otwartych postępowań upadłościowych wobec przedsiębiorców (osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, spółek prawa handlowego, itp.) w 2017 r., 2018 r., 2019 r. i w 2020 r. (do końca października 2020 r.) przed tut. Sądem;
- podanie, jakich doradców restrukturyzacyjnych wyznaczano do pełnienia funkcji syndyka masy upadłości, w postępowaniach upadłościowych wobec przedsiębiorców (osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczy, spółek prawa handlowego, itp.) przed tut. Sąd, poprzez wskazanie ich imienia, nazwiska, numeru licencji doradcy restrukturyzacyjnego oraz liczby postępowań upadłościowych przedsiębiorców, w których wyznaczono podaną osobę (podmiot) do pełnienia funkcji syndyka masy upadłości - w okresie od stycznia 2017 r. do października 2020 r. z podziałem na poszczególne lata;
- wskazanie, w jakich województwach swoją siedzibę mieli wyznaczeni syndycy w postępowaniach upadłościowych wobec przedsiębiorców (osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, spółek prawa handlowego, itp.) przez tut. Sąd, poprzez przyporządkowanie liczby takich postępowań do konkretnych województw z podziałem na lata: 2017, 2018, 2019 i 2020 r. (do października 2020 r.)".
Odpowiadając na wniosek, przy piśmie z dnia 18 listopada 2020 r. Prezes Sądu Rejonowego w Opolu przesłała skarżącej zestawienie tabelaryczne, zawierające informacje dotyczące prowadzonych przez Sąd postępowań upadłościowych.
W nawiązaniu do przesłanych informacji, pismem z dnia 15 grudnia 2020 r. skarżąca wystąpiła do organu o przesłanie ostatecznej wersji zestawienia zawierającego żądane informacje wskazując, że doręczone zestawienie jest jedynie niepodpisanym projektem zawierającym liczne skreślenia, poprawki, a przy tym jest nieczytelne w związku z naniesionymi poprawkami oraz uciętymi nazwami podmiotów.
W odpowiedzi, pismem z dnia 28 grudnia 2020 r. Prezes SR, powołując się na art. 14 ust. 1 ustawy poinformowała Spółkę, że brak jest możliwości wygenerowania z używanego w wydziale systemu innych danych niż te, które udostępniono wobec czego, brak jest podstaw do wysłania ponownej odpowiedzi.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Spółka zarzuciła organowi naruszenie:
- art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi normatywną gwarancję prawa do informacji publicznej, poprzez nieuprawnione ograniczenie tego prawa i nieudostępnienie czytelnej i pełnej informacji, o którą wnioskowano;
- art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 ust, 1 pkt 3 lit, a, e i f ustawy (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176) poprzez udostępnienie przedmiotowych informacji jedynie w części, w sytuacji, gdy stanowi ona informację publiczną podlegającą udostępnieniu w całości;
- art. 13 ust. 1 i 2 ustawy przez ich niezastosowanie i nieudostępnienie w terminach określonych w tych przepisach wnioskowanej prze informacji publicznej;
- art. 14 ust. 2 ustawy przez jego zastosowanie i wskazanie, że z używanego na wydziale systemu, brak jest możliwości wygenerowania danych w innej formie niż te, które w dniu 19 listopada br. zostały wysłane, podczas gdy wygenerowanie tych danych nie powinno stanowić problemu poprzez skorzystanie z ogólnie dostępnych arkuszy kalkulacyjnych (np. wpisanie dostępnych danych do Excela i ich udostępnienie).
Formułując żądania skarżąca wniosła o:
- zobowiązanie Prezesa SR do udostępnienia bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, wnioskowanej informacji publicznej w całości, zgodnie z wnioskiem z dnia 5 listopada 2020 r.;
- stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej;
- stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie z tego tytułu grzywny w wysokości 1.000 zł;
- zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Powołując się na orzecznictwo sądowe wywodziła, że dostęp do informacji publicznej należy interpretować szeroko, a z bezczynnością organu w tym zakresie mamy do czynienia także wówczas, gdy udostępniana informacja jest nieczytelna, jest inna niż ta której oczekiwał wnioskodawca lub nie stanowi pełnej odpowiedzi na wniosek.
W odpowiedzi na skargę Prezes SR, wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów od strony skarżącej, według norm przepisanych. Nie podzielając stanowiska skarżącej wskazała, że używany w sądzie system nie jest w stanie wygenerować żądanych informacji w innej formie. Działanie organu nie może być zatem kwalifikowane jako bezczynność, gdyż żądane informacje zostały udzielone. Pomimo częściowych przekreśleń wytworzonych przez system zapisy rubryk są w pełni widoczne i czytelne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.) zwanej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4 p.p.s.a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest bezczynność Prezesa SR w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca wystąpiła do organu z wnioskiem o udzielenie informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429; aktualnie Dz. U. z 2020 r., poz. 2176) zwanej dalej ustawą, która jest rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej z art. 61 Konstytucji RP.
Na podstawie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności wykazała, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie
Podkreślić trzeba, że celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwieniu sprawy administracyjnej.
Dokonując kontroli legalności Sąd uwzględnił, że bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie - pomimo istniejącego w tym zakresie ustawowego obowiązku, organ nie podjął w sprawie żadnych czynności lub wtedy, gdy wprawdzie prowadził wymagane postępowanie, ale nie zakończył go wydaniem odpowiedniego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla uznania bezczynności organu konieczne jest zatem ustalenie, że był on zobowiązany na podstawie przepisów prawa do podjęcia działania, tj. wydania decyzji lub innego aktu, bądź podjęcia czynności, którego to działania zaniechał. Ocena co do bezczynności organu musi być natomiast dokonana na gruncie przepisów prawa materialnego i procesowego właściwego dla załatwienia sprawy w określonym przedmiocie, gdyż ono rozstrzyga o legitymacji organu do podjęcia działania i wynikających z niej uprawnieniach oraz obowiązkach organu.
W sprawach dotyczących udostępnienia informacji publicznej stwierdzenie bezczynności wymaga w pierwszej kolejności potwierdzenia tego, że żądanie jej udzielenia zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej oraz że wniosek został skutecznie złożony, a w następnej kolejności, że informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, do której zastosowanie znajduje tryb jej udostępnienia określony w ustawie.
Stosownie do art. 4 ust. 1 ust. 1 ustawy, który określa zakres podmiotowy realizacji obowiązku w granicach prawa do informacji publicznej, nie budzi wątpliwości to, że Prezes Sądu Rejonowego, jako organ władzy publicznej, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej w trybie wskazanej ustawy. Zgodnie bowiem z art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z 27 lipca 2001 r. o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 2072 ze zm.) organem sądu rejonowego jest prezes tego sądu. Przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi z kolei, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy prezes sądu rejonowego jest więc zobowiązany do udostępniania informacji publicznej będącej w jego posiadaniu.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, co do zasady, nie później niż w terminie czternastu dni od dnia złożenia wniosku. W myśl natomiast art. 13 ust. 2 ustawy jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Samo udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Zgodnie zaś z art. 16 ust. 1 ustawy odmowa udostępnienia informacji publicznej, a także umorzenie przez organ postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy, następują w drodze decyzji. W sytuacji natomiast, gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje albo żądana informacja nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów ustawy, organ jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę.
Stan bezczynności w sprawie załatwienia wniosku złożonego w przedmiocie informacji publicznej oznacza tym samym sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów zobowiązany organ nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji, gdy zachodzą podstawy do odmowy jej udostępnienia albo umorzenia postępowania lub, gdy nie informuje wnioskodawcy, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej i brak jest podstaw do rozpoznania wniosku w trybie ustawy.
W niniejszej sprawie skarżąca nie przeczy otrzymaniu informacji, ale podnosi, że organ nie zrealizował jej wniosku w całości, tj. nie udostępnił wszystkich wnioskowanych informacji, a te które udostępnił są nieczytelne. W odpowiedzi na zastrzeżenia skarżącej organ wyjaśnił jednak, że środki techniczne jakimi dysponuje, w tym wykorzystywany system informatyczny, uniemożliwiają sporządzenie informacji w innej formie niż ta w jakiej zostały skarżącej udostępnione.
W takiej sytuacji, zdaniem Sądu, brak jest podstaw do stwierdzenia bezczynności organu w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącej.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że Prezes SR w ustawowym terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, stosownie do w art. 13 ust. 1 ustawy, udzieliła skarżącej odpowiedzi udostępniając jej zestawienie danych wygenerowanych z systemu informatycznego Sądu. Zestawienie to zawiera informacje o prowadzonych przez Sąd postępowaniach upadłościowych. Wskazano w nim: sygnatury akt, nazwy/nazwiska podmiotów, których dotyczą postępowania, osoby pełniące funkcje syndyków – oznaczone z imienia i nazwiska, wraz z podaniem numeru ich licencji oraz siedziby syndyków. Wprawdzie część informacji została dopisana odręcznie niemniej jednak są one wyraźnie wpisane, czytelne i odnoszą się do zakresu przedmiotowego wniosku skarżącej.
Stąd, dokonując oceny w niniejszej sprawie Sąd uznał, że jakkolwiek czynności podjęte przez Prezesa SR - w postaci udostępnienia zestawienia oraz udzielenia odpowiedzi w piśmie z dnia 28 grudnia 2020 r. z uwagi na skreślenia i odręczne dopiski nie są może modelowe, to jednak spełniają wymogi udzielenia wnioskowanej informacji publicznej.
Dostrzec trzeba, że zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy organ władzy publicznej zobowiązany jest do udostępnienia tych informacji publicznych, które znajdują się w jego posiadaniu. Skoro wykorzystywany przez Sąd Rejonowy w Opolu urzędowy system informatyczny, przeznaczony do gromadzenia danych o prowadzonych sprawach, umożliwia wygenerowanie takich informacji, które zostały skarżącej udostępnione to należy przyjąć, że odnoszą się one do informacji publicznych w których posiadaniu jest organ i które podlegają udostępnianiu w trybie ustawy. Skoro natomiast ich treść odpowiada zakresowi przedmiotowemu informacji wskazanych we wniosku należy uznać, że wniosek został przez organ rozpoznany, a udostępnione informacje czynią mu zadość i nie można organowi postawić zarzutu bezczynności.
Stosownie do stwierdzenia skarżącej, że wygenerowanie danych poprzez skorzystanie z ogólnie dostępnych arkuszy kalkulacyjnych (np. wpisanie dostępnych danych do Excela i ich udostępnienie) nie powinno stanowić problemu podkreślić trzeba, że w zakresie swojej właściwości rzeczowej nie wszystkie sądy korzystają z arkuszy kalkulacyjnych i nie mają takiego obowiązku na potrzeby załatwiania, jako organ administracji, wniosków o informację publiczną.
W niniejszej sprawie skarżąca nie określiła we wniosku, że żądane informacje mają zostać udostępnione w formie opracowania sporządzonego w arkuszu kalkulacyjnym. Udostępnione informacje odpowiadają natomiast zakresowi przedmiotowemu wniosku. Ich udostępnienie w formie zestawienia danych wygenerowanych z systemu informatycznego Sądu uznać należy za spełniające wymogi realizacji przez organ obowiązku udostępnienia informacji publicznej.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło