II SAB/Op 23/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik - spr. po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. O. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w [...] w przedmiocie wykonania szczepienia postanawia odrzucić skargę. Pismem procesowym z dnia 13 listopada 2019 r., K. O., zwany dalej również skarżącym, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w [...] polegającą na niezaszczepieniu go przeciwko grypie, pomimo jego wyraźnych żądań w tym zakresie. Dodał, że jest uprawniony do złożenia skargi w trybie Działu VIII ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w związku z nienależytym wykonywaniem przez właściwe organy administracji publicznej (bądź ich pracowników) powierzonych zadań. Wobec powyższego, zwrócił się o: - stwierdzenie bezczynności Zakładu Karnego w [...] od dnia 11 października 2019 r. (data złożenia prośby o zaszczepienie) do dnia zaszczepienia skarżącego, - przyznania skarżącemu zadośćuczynienia za zwłokę od ww. Zakładu w kwocie 10.000 zł. Skarga zarejestrowana została w repertorium "SA’ pod sygn. akt II SA/Op 455/19. W odpowiedzi na skargę z dnia 4 grudnia 2019 r., Dyrektor Zakładu Karnego w [...] stwierdził, że brak jest podstaw do uznania podnoszonych zarzutów za uzasadnione. Wskazał, że w dniu 15 listopada 2019 r. skarżący został zaszczepiony przeciwko grypie. Na skutek zarządzenia z dnia 11 grudnia 2019 r. wezwano skarżącego do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych skargi przez wskazanie numeru PESEL. Pouczono jednocześnie skarżącego, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie spowoduje odrzucenie skargi na zasadzie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a." Ponadto, Sąd wezwał skarżącego do sprecyzowania przedmiotu zaskarżenia, w terminie 7 dni, przez wskazanie, czy skarga została wniesiona wyłącznie w trybie Działu VII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz 2096, z późn. zm.), czy też dotyczy bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez Dyrektora Zakładu Karnego w [...], o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem prawa, stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność). Wskazano także, że brak odpowiedzi na wezwanie w wyznaczonym terminie będzie skutkowało przyjęciem, że skarga została wniesiona wyłącznie w trybie Działu VIII k.p.a. Wezwanie powyższe zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 3 lutego 2020 r. (k-42 akt). W terminie do dokonania żądanej przez Sąd czynności, skarżący w piśmie z dnia 4 lutego 2020 r. (nadanym przesyłka pocztową w dniu 4 lutego 2020 r.), podał swój numer PESEL i oświadczył, że wnosi skargę na bezczynności Dyrektora Zakładu Karnego w [...], o jakiej mowa w art. 35 i art. 36 § 1 k.p.a. Wniósł także o przyznanie prawa pomocy. Na skutek powyższego, wniosek skarżącego o prawo pomocy został zarejestrowany pod sygn. akt II SPP/Op 17/20 i stanowi przedmiot odrębnego postępowania incydentalnego. W wykonaniu zarządzenia z dnia 11 lutego 2020 r., zobowiązano skarżącego do nadesłania w terminie 7 dni, kopii ponaglenia, o którym mowa w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz złożenia oświadczenia czy podtrzymuje wniesioną skargę wobec faktu zaszczepienia skarżącego żądaną szczepionką – pod rygorem odrzucenia wniesionej skargi. Skarżący nie wykonał ww. zarządzenia. Pismem procesowym z dnia 17 lutego 2020 r. skarżący oświadczył, że cofa skargę, gdyż został zaszczepiony. Zarządzeniem z dnia 27 lutego 2020 r. dokonano wykreślenia przedmiotowej sprawy z Rp. "SA" i dokonano jej zarejestrowania w repertorium "SAB" pod sygn. akt II SAB/Op 23/20. Powyższe spowodowane było sprecyzowaniem żądania skargi przez skarżącego i wskazaniem w piśmie z dnia 4 lutego 2020 r., że skarga dotyczy bezczynności Dyrektora Zakładu Karnego w [...], o jakiej mowa w art. 35 i art. 36 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. (pkt 5a) oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Podnieść także należy, że zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie natomiast z art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Art. 53 § 2b P.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przypadku skargi na bezczynność organu, wyczerpanie trybu zaskarżenia następuje przez wniesienie przez stronę ponaglenia przewidzianego w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem stronie przysługuje prawo do wniesienia ponaglenia jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (bezczynność). Stosownie do brzmienia art. 37 § 2 k.p.a. ponaglenie zawiera uzasadnienie. Natomiast § 3 tego przepisu nakazuje wnieść ponaglenie do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (pkt 1); do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2). W przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazał, aby warunek ten został spełniony i stad też zarządzeniem z dnia 11 lutego 2020 r. wezwany został do nadesłania w terminie 7 dni, kopii ponaglenia, o którym mowa w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz złożenia oświadczenia czy podtrzymuje wniesioną skargę, wobec faktu zaszczepienia skarżącego żądaną szczepionką – pod rygorem odrzucenia wniesionej skargi. Odbioru przedmiotowego wezwania dokonał w dniu 14 lutego 2020 r. W zakreślonym terminie skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi, a jedynie złożył oświadczenie, że cofa skargę. Tym samym w żaden sposób nie można uznać, że uzupełnił brak formalny skargi polegający na przedłożeniu kopii żądanego dokumentu. W związku z powyższym na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zaistniały przesłanki do odrzucenia skargi, której braków formalnych strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Odnosząc się natomiast do wniosku o cofnięcie skargi zauważyć należy, że Sąd nie mógł uwzględnić oświadczenia skarżącego o cofnięciu skargi. Wprawdzie zgodnie z art. 60 p.p.s.a. skarżący może cofnąć skargę, a cofnięcie takie z reguły wiąże sąd (chyba, że sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności), jednakże takie badanie dopuszczalności złożonego oświadczenia o cofnięciu skargi, jak i umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. może mieć miejsce tylko wówczas, gdy skarga wniesiona została skutecznie, tj. gdy wszczęła postępowanie sądowoadministracyjne (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 1829/07 dostępne pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie skarga obarczona była brakiem uniemożliwiającym nadanie jej dalszego biegu, skoro nie został skutecznie uzupełniony jej brak formalny w postaci przedłożenia ponaglenia do organu. Z tych względów Sąd był zobligowany do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., a nie umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wobec powyższego, Sąd orzekł jak w sentencji.