II SAB/Op 23/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka - spr. po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. P. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia 1. odrzucić skargę. 2. zwrócić skarżącemu kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi. P. P. (zwany dalej także: "skarżącym") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (zwanego dalej: SKO, Kolegium) z dnia 15 grudnia 2020 r., nr [...] , w przedmiocie odmowy wyjaśnienia wątpliwości co do treści postanowienia tego organu z dnia 19 listopada 2020 r., nr [...], zmieniającego z urzędu postanowienie Kolegium z dnia 21 września 2020 r., nr [...], stwierdzające bezczynność Burmistrza [...], oraz wyznaczającego nowy termin załatwienia sprawy o ustalenie warunków zabudowy na dzień 15 stycznia 2021 r. Skarga P. P. na podany wyżej akt została odnotowana w repertorium sądowym pod sygn. II SA/Op 111/21. Wydanie zaskarżonego postanowienia poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu. Postanowieniem z dnia 21 września 2020 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu stwierdziło, że Burmistrz [...] dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku P. P. z dnia 9 września 2019 r. o ustalenie warunków zabudowy dla [...] "[...]" na działce nr [...] w miejscowości [...] i że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszaniem prawa, a także zobowiązało organ do załatwienia sprawy w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia. Następnie postanowieniem z dnia 19 listopada 2020 r. o numerze [...] Kolegium zmieniło postanowienie z dnia 21 września 2020 r., wyznaczając jako nowy termin załatwienia sprawy dzień 15 stycznia 2021 r. Wnioskiem z dnia 30 listopada 2020 r. P. P. zwrócił się do SKO w Opolu o wyjaśnienie wątpliwości co do treści postanowienia tego organu z dnia 19 listopada 2020 r. Przewodniczący Wydziału II tut. Sądu zarządzeniem z dnia 7 maja 2021 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Op 111/21, w trybie art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.) - zwanej dalej: "P.p.s.a." oraz § 27 zarządzenia nr 14 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie ustalenia zasad biurowości, ze sprawy o sygn. akt II SA/Op 111/21, tj. sprawy ze skargi P. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 15 grudnia 2020 r., nr [...] - wyłączył sprawę ze skargi P. P. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Sprawa ta została odnotowana w repertorium sądowym pod sygn. akt II SAB/Op 23/21 i stanowi przedmiot niniejszego postanowienia. Następnie, na skutek zarządzeń z dnia 7 maja 2021 r., wezwano skarżącego do wykazania, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, że przed wniesieniem skargi wyczerpał on tryb z art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego i w tym celu wezwano o nadesłanie kopii ponaglenia wystosowanego do organu przed wniesieniem skargi wraz z dowodem potwierdzającym jego wniesienie (np. dowód nadania na poczcie lub prezentata z datą wpływu do organu) lub kopii postanowienia wydanego w tym przedmiocie jeśli takie zostało wydane. Wezwano także skarżącego w terminie 7 dni, do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwania zostały doręczone osobiście skarżącemu w dniu 25 maja 2021 r., co obrazuje pocztowe potwierdzenie odbioru przesyłki znajdujące się w aktach sądowych sprawy (por., k-21 akt). W piśmie z dnia 26 maja 2021 r., nadanym przesyłką pocztową w dniu 27 maja 2021 r., skarżący wyjaśnił, że w prowadzonej korespondencji z Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Opolu nie określił wprost zarzutu bezczynności. Uznał jednak, że taka okoliczność i zarzut wynika z treści pisma z dnia 30 listopada 2020 r., w którym skarżący stwierdził tę bezczynność. Dodał, że był przekonany o tym, że postępowanie prowadzone przez Kolegium dotyczy równocześnie zagadnienia bezczynności tego organu. W ocenie skarżącego, na powyższe miało wskazywać pouczenie udzielone przez organ w postanowieniu z dnia 15 grudnia 2020 r., nr [...] o możliwości zaskarżenia go do sądu administracyjnego, co zresztą uczynił. Dodał także, że prowadzone w sprawie postępowanie administracyjne trwające prawie dwa lata, spowodowało utratę u skarżącego prawidłowego reagowania zgodnie z przepisami prawa, wobec stawiania mu kolejnych przeszkód formalnych. Z akt sprawy wynika, że w dniu 14 maja 2021 r., skarżący uiścił wpis od skargi w wysokości 100 zł (por. wyciąg bankowy, k-17 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Stosownie do art. 52 § 1 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 53 § 2b P.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W aktualnym stanie prawnym, zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735) - zwanej dalej: "k.p.a.", stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W myśl art. 37 § 3 k.p.a., ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. W przypadku zatem skargi na bezczynność organu, takim środkiem zaskarżenia jest ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Z treści cytowanego art. 53 § 2b p.p.s.a. wynika także, że uprzednie ponaglenie stanowi niezbędny warunek skutecznego wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Z przytoczonych przepisów wynika obowiązek wniesienia ponaglenia a dopiero następnie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Ponaglenie jest więc warunkiem formalnym skargi, a jego brak powoduje konieczność odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por.: postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2020 r., sygn. akt I OZ 33/20, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe, należy uznać, że skarżący nie wykazał, że w niniejszej sprawie zostało złożone ponaglenie. W ocenie Sądu, ponaglenie powinno zawierać uzasadnienie, z którego jasno wynika, że w danej sprawie doszło do bezczynności organu lub przewlekłości postępowania. Skarżący wskazał, że za ponaglenie takie może zostać uznane pismo z dnia 30 listopada 2020 r., którego jednak skarżący nie dołączył do akt sprawy, pomimo takiego zobowiązania przez tut. Sąd. Nie jest zatem możliwa ocena przez tut. Sąd, charakteru prawnego wskazanego pisma z dnia 30 listopada 2020 r. w kontekście spełniania wymogów formalnych ponaglenia. A dostrzeżenia wymaga stwierdzenie samego skarżącego, że stanu bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu nie określił wprost lecz uznał, że zarzut ten wynika z przedmiotowego pisma z dnia 30 listopada 2020 r. (por. wyjaśnienia skarżącego z dnia 26 maja 2021 r.) Podkreślić w tym miejscu jednak należy, że ponaglenie jest pismem sformalizowanym, które – stosownie do art. 63 k.p.a. – powinno spełniać wymogi pisma w postępowaniu administracyjnym. Ponadto, powinno zawierać uzasadnienie i powinno być skierowane do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (art. 37 § 3 pkt 1) lub do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 pkt 2). Z treści ponaglenia powinno zatem jasno i bezsprzecznie wynikać czego dotyczy. Mając zatem na uwadze, że złożenie ponaglenia wywiera skutek wyczerpania środków zaskarżenia i umożliwia stronie skuteczne wniesienie skargi na bezczynność. To wobec nie wskazania przez skarżącego, że takie ponaglenie w formie wyżej opisanej złożył, uznać należało, że skarga w niniejszej sprawie jest obarczona brakiem, uniemożliwiającym nadanie jej dalszego biegu. W takim stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi, jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Natomiast orzeczenie co do zwrotu skarżącemu uiszczonego w sprawie wpisu od skargi, zawarte w punkcie drugim sentencji, Sąd wydał na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym stronie zwraca się cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.