II SAB/Op 24/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. Z. w przedmiocie świadczeń rodzinnych na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: ustanowić skarżącemu adwokata. Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, odrzucił skargę W. Z. w przedmiocie świadczeń rodzinnych. W skardze zawarte zostało pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, przez jego matkę K. Z. (k-2 akt sądowych). Pismem z dnia 19 lipca 2014 r. K. Z. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy. Wezwaniem z dnia 25 lipca 2014 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu, wezwał K. Z. do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie zostało doręczone K. Z. w dniu 31 lipca 2014 r., co potwierdza adnotacja na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki (k-25 akt sądowych), a w dniu 6 sierpnia 2014 r., za pośrednictwem poczty, ww. odesłała wypełniony, urzędowy formularz wniosku. Uzasadniając żądanie pełnomocnik skarżącego wskazała na złą sytuację materialną rodziny skarżącego, a także zakwestionowała sposób działania organów administracji publicznej w przedmiocie pomocy społecznej. Stwierdziła, że skarżący tworzy wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką i pełnoletnim bratem. Źródłami dochodu tego gospodarstwa są: świadczenie pielęgnacyjne W. Z. w wysokości 520 zł i renta socjalna R. Z. w wysokości 619,50 zł. We wniosku nie wykazano żadnych innych źródeł dochodu, ani składników majątkowych, należących do członków rodziny skarżącego. Wezwaniem z dnia 13 sierpnia 2014 r. referendarz sądowy zobowiązał K. Z. do usunięcia braków formalnych wniosku przez wskazanie jaki jest zakres żądania wniosku, czyli przyznania jakiej pomocy wnioskodawca oczekuje, pouczając, że niezastosowanie się do wezwanie w tym zakresie w terminie 7 dni, spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Ponadto, wezwano K. Z. do uzupełnienia wniosku przez przedłożenie kserokopii dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanego przez wnioskodawcę i członków jego gospodarstwa domowego dochodu miesięcznego; wskazanie, czy wnioskodawca uzyskuje dodatkową pomoc od osób trzecich i instytucji (np. pomocy społecznej) wraz z podaniem rodzaju uzyskiwanej pomocy; oświadczenie czy wnioskodawca i członkowie jego gospodarstwa domowego posiadają rachunki bankowe (w tym konta i lokaty dewizowe); przedłożenie specyfikacji ponoszonych wydatków na utrzymanie miesięczne mieszkania; przedłożenie specyfikacji ponoszonych wydatków na utrzymanie siebie i członków rodziny. Powyższe wezwanie zostało doręczone K. Z. w dniu 19 sierpnia 2014 r. (por. potwierdzenie odbioru przesyłki pocztowej – k-33 akt), a wezwana odpowiedziała na nie za pośrednictwem poczty, w dniu 20 sierpnia 2014 r. (data stempla pocztowego). Stwierdziła, że domaga się całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że wychowuje samotnie syna z porażeniem mózgowym w stopniu znacznym, a niepełnosprawność datuje się od momentu jego urodzenia. Wyjaśniła, że rodzina utrzymuje się ze środków uzyskiwanych przez Ośrodek Pomocy Społecznej oraz ze świadczeń ZUS (renta socjalna), ale dopiero od dwóch lat. Łączna kwota uzyskiwanych świadczeń wynosi 1.620 zł. Rodzina ponosi ponadto koszty utrzymania domu, w łącznej kwocie 1.020 zł. Działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dalej: "P.p.s.a.", zważono co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W. Z. z mocy samej ustawy, jako strona skarżąca bezczynność w przedmiocie świadczeń rodzinnych mieszczącą się w zakresie pomocy społecznej, pozostał zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stąd, referendarz sądowy ograniczył się jedynie do rozpoznania wniosku w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Zbadać zatem należało, czy skarżący spełnia przesłanki warunkujące udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym, które to przesłanki zostały określone w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z nimi, prawo pomocy w tym zakresie może zostać przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego, sytuacja materialna skarżącego wykazana we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a także na podstawie złożonych wyjaśnień, uprawnia do przyznania mu adwokata z urzędu. Skarżący nie jest w stanie opłacić swojego reprezentanta z wyboru, bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu jego oraz członków rodziny. Wskazują na to ograniczone bieżące środki finansowe, jakimi dysponuje rodzina skarżącego, brak majątku mogącego stanowić źródło pokrycia kosztów pełnomocnika, w tym oświadczenie o braku zgromadzonych oszczędności. Dodać należy, że wiedzę na temat ogólnej sytuacji bytowej skarżącego referendarz posiada także z innych toczących się przed tut. Sądem postępowań ze skargi W. Z. (np. o sygn. akt II SA/Op 124/11). W tych okolicznościach sprawy orzekający uznał, że pomoc w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, jest niezbędna. Wyjaśnienia wymaga, iż w niniejszym postępowaniu wszczętym z wniosku o przyznanie prawa pomocy, czynną rolę odgrywał pełnomocnik skarżącego – jego matka K. Z., działająca w imieniu skarżącego na podstawie udzielonego w dniu 6 marca 2014 r. pełnomocnictwa (k-2 akt sądowych). Pełnomocnik może bowiem skutecznie składać oświadczenie dotyczące sytuacji materialnej wnioskodawcy. Referendarz oparł swoje zdanie w tym względzie na treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 11/09, a w szczególności na wyrażonemu w niej stanowisku, iż "[...] Stosownie do art. 39 pkt 1 p.p.s.a. pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z mocy samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu", a "[...] wszelkie czynności związane z wystąpieniem o przyznanie prawa pomocy są czynnościami łączącymi się ze sprawą w rozumieniu art. 39 p.p.s.a., ponieważ rozstrzygnięcie sądu w przedmiocie prawa pomocy może mieć zasadnicze znaczenie dla możliwości dochodzenia swych praw przez stronę w postępowaniu przed sądem" (uchwała została umieszczona na stronie internetowej NSA: www.nsa.gov.pl.). Z powyższych względów referendarz uznał, że wszelkie czynności podjęte przez pełnomocnika w niniejszym postępowaniu dotyczącym prawa pomocy, zostały dokonane w imieniu skarżącego W. Z. Pomimo więc określenia w formularzu wniosku K. Z. jako osoby składającej wniosek, przyjąć w istocie należało, że działa ona jedynie w imieniu swojego syna W. Z., który jako skarżący posiada wyłącznie prawo w myśl art. 243 P.p.s.a., do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, referendarz sądowy na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a. uznał o konieczności ustanowienia skarżącemu adwokata z urzędu, co orzekł jak w sentencji.