II SAB/Op 25/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. R. na bezczynność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w N. w przedmiocie kontraktu socjalnego postanawia: odrzucić skargę. T. R. wniósł w dniu 19 września 2005 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym) skargę, bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, na bezczynność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w N., polegająca na nie zawarciu z nim kontraktu socjalnego w terminie przewidzianym na załatwienie spraw administracyjnych. W odpowiedzi na skargę, z dnia 18 października 2005 r., Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w N. wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż kontrakt socjalny został zwarty po dwóch dniach od wyrażenia przez skarżącego na to zgody. Ponadto, wskazał, iż nawet przyjmując, że skarga T. R. jest zasadna, to nie wyczerpał on przed jej skierowaniem środków zaskarżenia np. zażalenia w trybie art. 37 K.p.a., na nie załatwienie sprawy w terminie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego lub Burmistrza [...]. Nie zwrócił się także do Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w N. o rozstrzygnięcie spornych spraw zgodnie z pkt IV formularza druku kontraktu socjalnego będącego załącznikiem do Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 1 marca 2005 r. w sprawie wzoru kontraktu socjalnego. W związku z powyższym nawet przyjmując, że zawarcie lub nie zawarcie kontraktu socjalnego podlega kontroli sądów administracyjnych w trybie art. 3 § 2 ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga Pana T. R. na bezczynność dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej jest przedwczesna albowiem nie został wyczerpany tryb, o którym mowa była wyżej. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w N. dodaje, że sprawa Pana T. R. nie była przedmiotem postępowania przed organami drugiej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zakres działania sądów administracyjnych wyznacza pojęcie sprawy sądowoadministracyjnej i został on określony w art. 3 i art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.s.a.; Art. 3. § 1. stanowi, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, zaś § 2, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. § 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Art. 4. Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. T. R. wniósł skargę na bezczynność Ośrodka Pomocy Społecznej w N. w przedmiocie zawarcia kontraktu socjalnego. W ocenie Sądu kontrakt socjalny jest rodzajem umowy cywilnoprawnej, zawierającej wspólny plan działania skarżącego i ośrodka Pomocy Społecznej w zakresie rozwiązywania trudnej sytuacji życiowej skarżącego i nie mieści się w żadnej z wyżej wymienionych kategorii spraw należących do kognicji sądów administracyjnych. Nie stanowi on decyzji administracyjnej w znaczeniu procesowym określonym w art. 104 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 30, poz. 168 ze zm.), zwany dalej K.p.a., nie rozstrzyga on bowiem sprawy co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób nie kończy sprawy w danej instancji, jak tego wymaga do uznania sprawy za załatwioną w drodze decyzji administracyjnej. Kontrakt ten nie jest także decyzją administracyjną w znaczeniu materialnym, ukształtowanym w doktrynie i orzecznictwie sądowym, zgodnie z którymi decyzja administracyjna jest przejawem woli organ administracyjnego, co oznacza, iż organ ten rozstrzygając sprawę narzuca władczo swoje stanowisko, musi ona wyraźnie wskazywać podstawę prawną w powszechnie obowiązujących przepisach prawa administracyjnego lub finansowego, rozstrzyga ona konkretną sprawę konkretnej osoby fizycznej lub prawnej w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne (patrz: Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz, Wydanie 6, Barbara Adamiak, Janusz Borkowski, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004 r., str. 464 - 465.). Kontrakt ten nie stanowi także żadnego innego postanowienia lub aktu wydanego w postępowaniu administracyjnym, ani czynności, z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, które mogłyby być przedmiotem skargi, a co za tym idzie nie może on stanowić przedmiotu bezczynności organu. Zawarcie kontraktu socjalnego jest przejawem dobrej woli obu jego stron, i jak stanowi dyspozycja przepisu art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 15 kwietnia 2004 r., Nr 64, poz. 593 ze zm.), pracownik socjalny może zawrzeć kontrakt socjalny z osobą znajdującą się trudnej sytuacji życiowej. Nie mamy tu zatem w żadnym wypadku do czynienia z władczym działaniem administracji publicznej, określającym wynikające przepisów prawa uprawnienia i obowiązki. W związku z powyższym Sąd postanowił odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.s.a., jako nie należącą do właściwości sądu administracyjnego.