II SAB/Op 25/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska – spr. Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi R. P. na bezczynność Starosty Nyskiego w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę. Pismem z dnia 4 marca 2016 r. przesłanym za pośrednictwem skrzynki elektronicznej na adres e-mail Starostwa Nyskiego R. P. złożyła wniosek o udostępnienie umowy bądź umów cywilnych zawartych przez Powiat z adwokatem lub radcą prawnym albo kancelarią adwokatów, radców prawnych albo kancelarią adwokatów i radców prawnych, dotyczących stałej obsługi prawnej powiatu w dacie od dnia obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu albo przesłanie informacji, że umowy takie nie zostały zawarte. Wskazała, że wniosek należy zrealizować poprzez przesłanie żądanych danych w formie skanów. W dniu 15 marca 2016 r. Naczelnik Wydziału Organizacyjno-Prawnego Starostwa Powiatowego w Nysie udzielił odpowiedzi, w postaci wiadomości przesłanej na wskazany adres wyjaśniając, że obsługa prawna jest prowadzona w Starostwie przez radców prawnych w ramach stosunku pracy i do tych umów nie ma zastosowania rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Następnie, pismem z dnia 19 marca 2016 r., które wpłynęło do organu w dniu 24 marca 2016 r., R. P., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wywiodła skargę na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej przez Starostwo Powiatowe w Nysie. Skarżąca wniosła o: - stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w przedmiotowej sprawie; - zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie przewidzianym ustawą (14 dni); - zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w wysokości 17 zł tytułem opłaty za pełnomocnictwo, 100 zł opłaty sądowej oraz 2.880 zł tytułem kosztów adwokackich, zgodnie z oświadczeniem złożonym na podstawie § 16 zd. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w zw. z pkt 3 załączonej do skargi umowy; - przeprowadzenie na rozprawie dowodów zawnioskowanych w sprawie. W uzasadnieniu skarżąca przedstawiła stan faktyczny sprawy i stwierdziła, że w terminie przewidzianym ustawą organ, pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie udostępnił wnioskowanej informacji w żądanej formie, ani też nie wydał decyzji o odmowie jej udzielenia (ewentualnie decyzji o umorzeniu postępowania w przypadku zaistnienia okoliczności z art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej), co skutkuje uznaniem, że jest w stanie bezczynności w przedmiotowej sprawie. W kwestii wniosku o zasądzenie kosztów w żądanej wysokości, skarżąca wskazała, że zgodnie z umową zlecenia o obsługę prawną została obciążona kosztami zastępstwa procesowego w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej za czynności adwokackie. Dołączyła do skargi pełnomocnictwo, dowód uiszczenia opłaty i pełnomocnictwa, uwierzytelniony mail oraz uwierzytelnioną umowę zlecenia. W odpowiedzi na skargę Starosta Nyski wniósł o odrzucenie skargi ewentualnie o jej oddalenie i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. W tym zakresie wskazał, że udzielił informacji publicznej zgodnie z wnioskiem skarżącej, tj. na wskazany adres mailowy, dotrzymując ustawowego terminu, dlatego nie może być mowy o bezczynności organu. Motywując stanowisko o odrzucenie skargi podniósł, że w świetle art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.) skarga może być wniesiona do Sądu po wyczerpaniu środków zaskarżenia, a jeżeli ustawa nie przewiduje środków w sprawie będącej przedmiotem skargi - należy przed wniesieniem skargi do Sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Tymczasem skarżąca wniosła skargę na bezczynność Starosty już w dniu 19 marca 2016 r., która wpłynęła do Starostwa w dniu 24 marca 2016 r., bez wyczerpania określonego trybu, tj. nie wezwała Starosty do usunięcia naruszenia prawa. Odnosząc się do stanowiska skargi organ wyjaśnił, że wbrew jej zarzutom wykonał ciążący na nim obowiązek i udostępnił informację w żądanej elektronicznej formie na wskazany we wniosku adres mailowy i udzielona informacja wyczerpała zakres żądanych informacji. Udzielona odpowiedź jednoznacznie wskazuje, że obsługa prawna Starostwa prowadzona jest przez radców prawnych w ramach stosunku pracy, a skoro określono, że do tychże umów nie ma zastosowania rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., tzn. że chodzi o umowy w trakcie obowiązywania przedmiotowego rozporządzenia. Jeżeli natomiast wnioskujący uważa informację za niepełną, to winien wystąpić o jej uzupełnienie lub doprecyzowanie, co nie miało miejsca w sprawie. Wobec tego Starosta wniósł o oddalenie skargi i umorzenie postępowania, ponieważ skarżącej udzielono żądanej informacji, zatem skarga jest bezprzedmiotowa. Na koniec organ podał, że za całkowicie bezpodstawne uznać należy żądanie zasądzenia kosztów adwokackich w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej, albowiem nakład pracy pełnomocnika, ani żadne inne okoliczności, nie uzasadniają przyznania mu kosztów w takiej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm., dalej: P.p.s.a. - obecnie Dz. U. z 2016 r. poz. 718), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów. W takich przypadkach, kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w terminie określonym przez prawo. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Na wstępie przede wszystkim trzeba wyjaśnić organowi, że wniosek o odrzucenie skargi nie mógł zostać uwzględniony, gdyż skarga spełnia formalne wymogi jej dopuszczalności. W sprawach skarg na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie ma wymogu wyczerpania środków zaskarżenia określonego w art. 52 § 1 P.p.s.a., dlatego niesłuszne jest stanowisko organu, że skarga powinna być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Odnotować należy, że w zakresie dostępu do informacji publicznej bezczynność organu występuje wtedy, gdy organ zobligowany jest udostępnić informację publiczną na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058, z późn. zm. - dalej: ustawa), a tego nie uczynił i jednocześnie nie wydał stosownej decyzji o odmowie udostępnienia takiej informacji. Najpierw zatem trzeba ustalić, czy żądana informacja jest informacją publiczną, a jeżeli tak, to czy podlega udostępnieniu na podstawie ustawy. Poza tym należy rozstrzygnąć, czy podmiot do którego skierowany został wniosek o udostępnienie informacji publicznej taką informacją dysponuje i czy ciąży na nim ustawowy obowiązek jej udostępnienia. Oceniając więc, czy Starosta, pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej z 4 marca 2016 r. przyjdzie stwierdzić, że Starosta niewątpliwie jest organem władzy publicznej zobowiązanym do realizacji gwarancji zapewniających dostęp do informacji publicznej a treść umów cywilnoprawnych zawieranych przez powiat z podmiotami w celu świadczenia obsługi prawnej stanowi informację publiczną. Przedmiotem kontroli Sądu jest zarzucana bezczynność Starosty Nyskiego w udostępnieniu skarżącej informacji określonych w ww. wniosku wysłanym pocztą elektroniczną na adres organu, w zakresie umów cywilnych zawartych przez powiat z adwokatem lub radcą prawnym, kancelarią adwokatów, radców prawnych albo kancelarią adwokatów lub radców prawnych w sprawie stałej obsługi prawnej powiatu w dacie od dnia obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 stycznia 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sporną kwestią w niniejszej sprawie jest okoliczność, czy na wniosek o udostępnienie informacji publicznej organ zareagował, udzielając stosownej informacji i czy informacja ta została przekazana w terminie wynikającym z art. 13 ustawy. Po myśli art. 10 ustawy udostępnienie informacji publicznej, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub w centralnym repozytorium udzielana jest na wniosek. Wówczas organ władzy publicznej lub innym podmiot zobowiązany jest do rozpatrzenia takiego wniosku na podstawie ustawowych przesłanek regulujących dostęp do informacji publicznej i w terminie wskazanym w ustawie. Wniosek nie musi być sformułowany w określony sposób, nie wymaga uzasadnienia faktycznego i uzasadnienia prawnego, bowiem art. 2 ust. 2 ustawy zwalnia osobę wykonującą prawo do informacji publicznej z obowiązku wykazania interesu prawnego lub faktycznego (wyjątek dotyczy jedynie uzyskania informacji przetworzonej - art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy). Powinien jedynie w miarę precyzyjnie wskazać zakres żądanych informacji oraz określać miejsce i sposób dostarczenia (odbioru) tych informacji. Poza tym wniosek musi dotrzeć do adresata. Skarżąca złożyła, za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu 4 marca 2016 r. wniosek o udostępnienie przedmiotowej informacji, który - jak podnosi w skardze - nie został rozpoznany. Zdaniem skarżącej, okoliczność ta powoduje, że organ jest bezczynny. Natomiast organ, udzielając odpowiedzi na skargę wskazał, że otrzymał omówiony wniosek i udzielił żądanej informacji w ustawowym terminie, tj. 15 marca 2016 r. Z akt sprawy wynika, że Starosta udzielił skarżącej odpowiedzi na przedmiotowy wniosek. Podkreślić raz jeszcze należy, iż bezczynność organu zachodzi tylko wtedy, gdy organ nie podjął czynności lub nie wydał decyzji w sytuacji, gdy miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W ocenie Sądu, słusznie twierdzi organ, iż przedmiotowy wniosek nie pozostał bez odpowiedzi. Okoliczność tę poświadcza znajdujący się w aktach sprawy wydruk wiadomości e-mail przesłanej do skarżącej o godz.12.45 w dniu 15 marca 2016 r. Organ wykonał zatem ciążący na nim obowiązek, przesyłając informację w żądanej elektronicznej formie na wskazany we wniosku adres mailowy. Udzielona odpowiedź - wprawdzie nie wprost - jednakże wyczerpuje zakres informacji żądanych we wniosku albowiem wskazuje, że obsługa prawna Starostwa prowadzona jest przez radców prawnych w ramach stosunku pracy. Wyjaśniono przy tym, że do tych umów nie ma zastosowania rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., tym samym uznać przyjdzie, iż Starosta poinformował skarżącą, że nie zawierał umów cywilnych w okresie obowiązywania przedmiotowego rozporządzenia. Natomiast, jeśli skarżąca uważała informację za niepełną bądź nieprecyzyjną, to powinna była wystąpić o jej uzupełnienie lub doprecyzowanie, jednakże tego nie uczyniła, chociaż przedmiotową odpowiedź organu otrzymała przed zakreślonym terminem do jej udzielenia w ustawie. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, Starosta Nyski do dnia złożenia skargi na bezczynność, tj. 24 marca 2014 r., udostępnił skarżącej żądaną informację. Ustosunkował się do treści żądania i podjął odpowiednie czynności ustawowo przewidziane dla trybu udostępnienia informacji publicznej, więc - wbrew twierdzeniu skarżącej - nie pozostawał w bezczynności. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.